KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 34.
Psychrometr służy do określenia
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Psychrometr to przyrząd do wyznaczania wilgotności powietrza na podstawie porównania odczytów dwóch termometrów (suchego i wilgotnego). Nie służy do pomiaru różnicy ciśnień (od tego jest manometr), nie określa też stężenia gazów pożarowych ani "intensywności chłodzenia" jako samodzielnej wielkości.

Pełne wyjaśnienie:

Psychrometr jest przyrządem stosowanym do określania wilgotności powietrza. W typowym ujęciu wykorzystuje dwa pomiary temperatury: temperaturę "suchą" oraz temperaturę "wilgotną" (związaną z parowaniem wody z nawilżonego elementu). Różnica tych temperatur pozwala wyznaczyć wilgotność (np. względną) powietrza z użyciem zależności psychrometrycznych lub tablic.

Odpowiedź "wilgotności powietrza" jest poprawna, bo właśnie ten parametr opisuje ilość pary wodnej w powietrzu i jest kluczowy w ocenie mikroklimatu. W środowisku pracy pod ziemią ma to znaczenie m.in. dla odczuwalnego obciążenia cieplnego, skuteczności chłodzenia organizmu przez parowanie potu oraz ogólnego komfortu i bezpieczeństwa pracy.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych wielkości i innych klas przyrządów:

  • "różnicy ciśnień" – różnice ciśnień mierzy się manometrami różnicowymi lub przetwornikami ciśnienia; psychrometr nie jest przyrządem ciśnieniowym.
  • "intensywności chłodzenia" – choć parowanie wpływa na ochładzanie (co jest wykorzystywane w psychrometrze), sam przyrząd nie służy do bezpośredniego podawania "intensywności chłodzenia" jako parametru eksploatacyjnego; jego celem jest wyznaczenie wilgotności.
  • "stężenia gazów pożarowych" – do tego używa się detektorów gazów, analizatorów lub systemów monitoringu atmosfery kopalnianej. Psychrometr nie analizuje składu chemicznego powietrza.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się różne grupy wielkości (wilgotność/ciśnienie/skład gazów), warto szybko skojarzyć je z typowymi przyrządami: psychrometr → wilgotność, manometr → ciśnienie, detektor/analizator → gazy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Psychrometr to przyrząd do wyznaczania wilgotności powietrza. Działa przez porównanie temperatury termometru suchego i wilgotnego, a z uzyskanej różnicy (przy znanym przepływie powietrza) określa się wilgotność, zwykle względną.
W praktyce odczytuje się temperaturę "suchą" i "wilgotną". Parowanie wody z części wilgotnej obniża jej temperaturę, a wielkość tej różnicy zależy od ilości pary wodnej w powietrzu. Następnie korzysta się z tablic/wykresu psychrometrycznego albo zależności obliczeniowych.
Psychrometr jest przyrządem termometrycznym (bazuje na temperaturach i zjawisku parowania), a nie ciśnieniowym. Różnice ciśnień mierzy się manometrami (np. różnicowymi) lub przetwornikami ciśnienia. Te urządzenia mają inną konstrukcję i inne zasady działania niż psychrometr.
Temperatura termometru wilgotnego jest niższa od suchego, ponieważ woda odparowuje i odbiera ciepło. Im powietrze bardziej suche, tym parowanie jest intensywniejsze i spadek temperatury większy. Im powietrze bardziej wilgotne, tym mniejsza różnica między odczytami.
Typowe błędy to: zbyt słaby przepływ powietrza wokół termometrów, niedostateczne zwilżenie osłonki termometru wilgotnego, używanie brudnej wody lub zabrudzonej osłony oraz odczyt temperatur bez czasu na ustalenie wskazań. Każdy z nich zafałszowuje wyznaczoną wilgotność.
Nie. Psychrometr to szczególny rodzaj przyrządu do wyznaczania wilgotności, wykorzystujący dwa termometry (suchy i wilgotny). Higrometr to szersza nazwa urządzeń do pomiaru wilgotności (np. elektronicznych). Psychrometr jest więc jednym z typów higrometrów.
Kontrola wilgotności jest przydatna podczas oceny mikroklimatu pracy, zwłaszcza w rejonach o podwyższonej temperaturze, przy stosowaniu zraszania, w strefach z instalacjami chłodniczymi oraz tam, gdzie ważna jest ocena odczuwalnego obciążenia cieplnego. Wilgotność wpływa na efektywność chłodzenia organizmu.
Wysoka wilgotność utrudnia parowanie potu, przez co organizm gorzej oddaje ciepło. W efekcie rośnie odczuwalna "duszność" i obciążenie cieplne pracownika, nawet gdy sama temperatura nie wydaje się skrajnie wysoka. Dlatego wilgotność jest ważnym parametrem mikroklimatu.
Przyrządy do wilgotności (psychrometry/higrometry) odnoszą się do pary wodnej i zwykle podają wilgotność lub wartości z nią związane. Detektory gazów mierzą skład atmosfery (np. wybrane gazy) i mają czujniki elektrochemiczne, katalityczne lub podczerwone. To inne zastosowanie i inne wskazania.
Opanuj skojarzenie: psychrometr → wilgotność. Naucz się też odróżniać typowe grupy przyrządów: manometry (ciśnienie), termometry (temperatura), anemometry (prędkość powietrza), detektory (gazy). Pomaga to szybko eliminować mylące odpowiedzi w testach.
info

Statystycznie 82% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że psychrometr to przyrząd do wyznaczania wilgotności powietrza na podstawie porównania odczytów dwóch termometrów (suchego i wilgotnego).

Źródła:

  • World Meteorological Organization (WMO), "Guide to Meteorological Instruments and Methods of Observation (WMO-No. 8)", część dot. pomiaru wilgotności/psychrometrów (higrometria) – accessed 2026-03-02
  • NOAA National Weather Service, materiał edukacyjny o wilgotności i psychrometrze (psychrometer) – accessed 2026-03-02
  • Wikipedia (pl), hasło: "Psychrometr" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Psychrometr – accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z wentylacji i klimatyzacji kopalń (działy o mikroklimacie i pomiarach)
  • Materiały szkoleniowe z BHP dotyczące mikroklimatu pracy w podziemiach
  • Instrukcje obsługi przyrządów do pomiaru wilgotności (psychrometr, higrometr) używanych w praktyce

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego