W zadaniu podano, że na 1 porcję sufletu potrzeba 135 g upieczonych, przetartych jabłek. Jest to masa produktu po obróbce (uzysk, czyli masa "netto" po odpadach/ubytkach).
Krok 1: przeliczenie na 80 porcji
135 g × 80 = 10 800 g.
10 800 g = 10,8 kg.
Otrzymane 10,8 kg to ilość jabłek już po obróbce, czyli masa potrzebna do wykonania deseru (bez uwzględnienia odpadów surowca).
Krok 2: uwzględnienie odpadów 10%
Odpady 10% oznaczają, że do produkcji pozostaje 90% masy surowca (uzysk = 100% − 10% = 90% = 0,9).
Skoro 10,8 kg ma stanowić 90% masy surowca, to masę brutto liczymy:
masa brutto = masa netto / 0,9
10,8 kg / 0,9 = 12,0 kg.
Wniosek: aby uzyskać 10,8 kg masy jabłek po obróbce przy odpadach 10%, trzeba użyć 12,00 kg jabłek w stanie surowym.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- 10,80 kg – to wynik po samym mnożeniu 135 g × 80, czyli bez doliczenia odpadów. To typowy błąd pominięcia uzysku.
- 1,08 kg – błąd skali (zgubienie zera) lub błędne przeliczenie gramów na kilogramy.
- 1,20 kg – błąd jednocześnie w przeliczeniu na 80 porcji i w rozumieniu odpadów; wynik jest zbyt mały o rząd wielkości.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu są "odpady x%", najpierw policz masę netto na porcje, a potem przelicz na brutto przez podzielenie przez (1 − x%).
