Lepkość oleju przekładniowego jest właściwością opisującą "opór" cieczy przed płynięciem i ma duże znaczenie dla smarowania oraz strat tarcia w przekładni. Do jej sprawdzania stosuje się przyrządy przeznaczone do pomiaru lepkości, a klasycznym rozwiązaniem w praktyce laboratoryjnej i kontroli jakości jest wiskozymetr kapilarny.
Wiskozymetr kapilarny działa w oparciu o kontrolowany przepływ cieczy przez cienką rurkę (kapilarę). W uproszczeniu mierzy się czas wypływu określonej objętości cieczy w ustalonej temperaturze, a następnie na tej podstawie wyznacza się lepkość (często lepkość kinematyczną). Temperatura jest kluczowa, bo lepkość olejów silnie od niej zależy.
Pozostałe przyrządy z odpowiedzi nie pasują do mierzonej wielkości:
- Manometr cieczowy służy do pomiaru ciśnienia (różnicy ciśnień) na podstawie różnicy poziomów cieczy w rurce manometrycznej. Nie mierzy lepkości.
- Manometr mieszkowy również jest przyrządem do pomiaru ciśnienia, wykorzystującym element sprężysty (mieszek) odkształcający się pod wpływem ciśnienia.
- Wakuometr służy do pomiaru podciśnienia (ciśnienia niższego od atmosferycznego), typowo w układach dolotowych, próżniowych lub testach szczelności.
Wniosek: jeśli pytanie dotyczy lepkości oleju przekładniowego, poprawny jest wybór przyrządu do lepkości, czyli wiskozymetru kapilarnego, a nie narzędzi do diagnostyki ciśnienia lub podciśnienia.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw nazwij wielkość fizyczną (lepkość/ciśnienie/podciśnienie), a dopiero potem dobieraj przyrząd. To ogranicza pomyłki wynikające z "warsztatowych skojarzeń" z manometrami.
