KWALIFIKACJA HGT12 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 3.
Do witamin rozpuszczalnych w wodzie należy zaliczyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kwas foliowy (witamina B9) i witamina PP (niacyna, B3) należą do witamin z grupy B, a więc są rozpuszczalne w wodzie. Witaminy A i E są natomiast rozpuszczalne w tłuszczach, dlatego odpowiedzi zawierające A lub E nie spełniają kryterium z pytania.

Pełne wyjaśnienie:

Witaminy dzieli się m.in. według rozpuszczalności na dwie główne grupy: rozpuszczalne w wodzie oraz rozpuszczalne w tłuszczach. Ten podział ma znaczenie praktyczne w gastronomii, bo wpływa na to, jak łatwo witaminy ulegają stratom podczas gotowania i jak organizm je magazynuje.

Do witamin rozpuszczalnych w wodzie zalicza się witaminę C oraz wszystkie witaminy z grupy B. Dlatego poprawna jest odpowiedź: "kwas foliowy i witaminę PP." Kwas foliowy to witamina B9, a witamina PP to niacyna (witamina B3) – obie należą do kompleksu witamin B i rozpuszczają się w wodzie.

Pozostałe propozycje są błędne, ponieważ zawierają witaminy A i/lub E, które należą do grupy witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (razem z D i K). Jeśli w odpowiedzi pojawia się A albo E, to nie spełnia ona warunku "rozpuszczalnych w wodzie".

Wskazówka praktyczna dla kucharza: witaminy rozpuszczalne w wodzie mogą przechodzić do wody podczas gotowania, dlatego warto ograniczać ilość wody i czas obróbki, a wywar wykorzystywać do zup i sosów. Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach (np. A, E) są związane z tłuszczami i ich wykorzystanie w diecie zależy m.in. od obecności tłuszczu w posiłku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że witamina dobrze miesza się z wodą i może przechodzić do płynów (np. wody z gotowania). Zwykle są to witaminy z grupy B oraz witamina C. W praktyce kucharskiej ważne jest, że część tych witamin można "wypłukać" podczas długiego gotowania w dużej ilości wody.
Najprostsza reguła do zapamiętania: w wodzie rozpuszcza się witamina C oraz cała grupa B. Do grupy B zalicza się m.in. niacynę (PP, B3) i kwas foliowy (B9). Ta zasada pozwala szybko ocenić poprawność odpowiedzi testowych.
Witamina PP to historyczna nazwa niacyny, czyli witaminy B3. Należy do kompleksu witamin B, a więc jest rozpuszczalna w wodzie. W zadaniach egzaminacyjnych PP bywa pułapką, bo skrót nie wygląda jak "B3", ale oznacza tę samą witaminę.
Kwas foliowy to witamina B9, zaliczana do witamin rozpuszczalnych w wodzie. Jest ważna m.in. dla procesów podziału komórek i syntezy DNA. W kuchni warto pamiętać, że produkty bogate w foliany mogą tracić ich część podczas długiej obróbki w wodzie.
Do witamin rozpuszczalnych w tłuszczach zalicza się klasycznie: A, D, E, K. W testach często miesza się je z witaminami z grupy B. Jeśli w odpowiedzi pojawia się A lub E, to nie jest to zestaw witamin rozpuszczalnych w wodzie.
Witaminy z grupy B są rozpuszczalne w wodzie, więc podczas gotowania mogą przenikać do wywaru. Im więcej wody i im dłuższy czas gotowania, tym większe ryzyko strat w samym produkcie. Dlatego w gastronomii warto stosować krótszą obróbkę i wykorzystywać płyn z gotowania w potrawie.
Pomagają proste zasady: krótszy czas obróbki, mniejsza ilość wody, gotowanie pod przykryciem i wykorzystywanie wywaru (np. do zupy, sosu). W miarę możliwości część warzyw można obrabiać na parze. To praktyczne zastosowanie wiedzy o rozpuszczalności witamin.
Nie. Oprócz witaminy C do witamin rozpuszczalnych w wodzie zalicza się wszystkie witaminy z grupy B. To częsty błąd na testach: zapamiętanie tylko witaminy C i pominięcie grupy B. W pytaniach egzaminacyjnych zestawy z PP (B3) i kwasem foliowym (B9) są więc poprawne.
Sprawdź, czy w odpowiedzi występuje wyłącznie witamina C lub witaminy z grupy B. Jeśli pojawia się A, D, E albo K, to odpowiedź dotyczy witamin rozpuszczalnych w tłuszczach i jest niezgodna z poleceniem. Ta metoda jest szybka i skuteczna na egzaminie.
Najczęstsze pułapki to: skrót PP (który oznacza niacynę, B3), mylenie grupy B z witaminami A i E oraz założenie, że "woda = tylko C". Warto uczyć się reguły "C i B są wodne", a "ADEK są tłuszczowe", wtedy łatwiej unikać pomyłek.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Kwas foliowy (witamina B9) i witamina PP (niacyna, B3) należą do witamin z grupy B, a więc są rozpuszczalne w wodzie."

Źródła:

  • NIH Office of Dietary Supplements (ODS) – Folate Fact Sheet for Health Professionals: https://ods.od.nih.gov/factsheets/Folate-HealthProfessional/ (accessed 2026-02-27)
  • NIH Office of Dietary Supplements (ODS) – Niacin Fact Sheet for Health Professionals: https://ods.od.nih.gov/factsheets/Niacin-HealthProfessional/ (accessed 2026-02-27)
  • NIH Office of Dietary Supplements (ODS) – Vitamin E Fact Sheet for Health Professionals: https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminE-HealthProfessional/ (accessed 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręcznik dietetyki/żywienia człowieka (rozdział: witaminy – podział i funkcje)
  • Materiały do nauki technologii gastronomicznej (straty składników odżywczych w obróbce cieplnej)
  • Strony edukacyjne instytucji naukowych o folianach i niacynie (opisy klasyfikacji i funkcji witamin)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego