KWALIFIKACJA BUD1 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 28.
Do wytworzenia 1 m3 mieszanki betonowej o konsystencji gęstoplastycznej C20/25 potrzeba 280 kg cementu oraz 140 l wody. Ile wody należy dodać do mieszanki betonowej wykonanej z 300 kg cementu, aby otrzymać mieszankę betonową o tej samej konsystencji?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby zachować tę samą konsystencję, w zadaniu utrzymuje się ten sam stosunek wody do cementu. Skoro na 280 kg cementu przypada 140 l wody, to na 300 kg trzeba dodać: 140 × 300 / 280 = 150 l. Pozostałe wartości nie wynikają z tej proporcji.

Pełne wyjaśnienie:

W treści podano, że do wykonania 1 m3 mieszanki betonowej o określonej konsystencji zużyto 280 kg cementu oraz 140 l wody. W kolejnym kroku zmienia się tylko ilość cementu (na 300 kg), a celem jest uzyskanie tej samej konsystencji. W takim typie zadania oznacza to zachowanie tego samego stosunku ilości wody do ilości cementu.

Krok 1. Ustal proporcję wody do cementu
Skoro 280 kg cementu wymaga 140 l wody, to ilość wody skaluje się liniowo wraz z ilością cementu:

280 kg → 140 l
300 kg → x l

Krok 2. Oblicz x z proporcji

x = 140 × 300 / 280
x = 140 × (30/28)
x = 140 × (15/14)
x = 150 l

Dlaczego "150 l" jest poprawne?
To jedyna wartość, która dokładnie wynika z przeskalowania receptury z 280 kg cementu do 300 kg przy zachowaniu tej samej zależności woda/cement, a więc i założonej konsystencji w ramach zadania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "160 l" oznaczałoby dodanie zbyt dużej ilości wody względem proporcji (zwiększa się ilość wody bardziej niż wynika to ze wzrostu cementu), co w praktyce prowadziłoby do rzadszej mieszanki niż założona.
  • "320 l" jest ponad dwukrotnie większe niż wynik z proporcji; taka ilość wody nie jest zgodna z danymi wejściowymi i ewidentnie nie utrzymuje tej samej relacji woda–cement.
  • "460 l" jest skrajnie zawyżone i nie wynika z żadnego prawidłowego przeliczenia; to typowy wybór przy braku rachunku lub przy pomyleniu działań.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści jest para wartości (np. cement i woda) oraz polecenie "aby otrzymać taką samą konsystencję", najpierw zapisz proporcję i oblicz brakującą wartość. Unikaj zgadywania i nie dodawaj wody "o tyle samo", bo to nie jest zależność stałej różnicy, tylko stałego stosunku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najprościej użyć proporcji: jeśli dla 280 kg cementu jest 140 l wody, to dla innej masy cementu liczysz x = 140 × nowa_masa / 280. To utrzymuje ten sam stosunek woda/cement w ramach zadania i pozwala uzyskać podobną urabialność.
Bo polecenie "ta sama konsystencja" sugeruje, że nie zmieniasz "wilgotności" mieszanki w sensie recepturowym, tylko przeliczasz skład na inną ilość cementu. W praktyce szkolnej oznacza to zachowanie stałego stosunku wody do cementu i wykonanie prostego skalowania.
To informacja, że podane 280 kg cementu i 140 l wody dotyczą porcji, z której otrzymuje się 1 m3 mieszanki. W dalszej części zadania nie przeliczasz objętości, tylko dobierasz wodę do nowej ilości cementu, aby zachować tę samą zależność.
Najczęściej uczniowie zamiast proporcji stosują różnicę, np. "dodano 20 kg cementu, więc dodam 20 l wody". To błąd, bo relacja jest oparta na stosunku, a nie na stałej różnicy. Zawsze ustaw proporcję: cement ↔ woda.
Do samego rachunku zwykle nie. W zadaniu wszystkie dane są podane (ilość cementu i wody), więc rozwiązanie wynika z matematyki. Normy i wymagania technologiczne są ważne w praktyce, ale tutaj liczy się poprawne przeliczenie proporcji i dobór wody do masy cementu.
Oceń skalę zmiany: cement rośnie z 280 do 300 kg, czyli o ok. 7%. Woda powinna wzrosnąć podobnie z 140 l do ok. 150 l. Jeśli wychodzi 320 l lub 460 l, to od razu widać, że jest to wielokrotnie za dużo i nie pasuje do realnego przeskalowania.
To określenie urabialności (jak "plastyczna" jest mieszanka). W zadaniach rachunkowych najczęściej jest to informacja, że receptura ma pozostać "taka sama" w sensie ilości wody na daną ilość cementu. Dzięki temu można zastosować proste przeliczenie proporcji.
1) Zapisz parę wartości z treści: 280 kg ↔ 140 l.
2) Zapisz nową masę: 300 kg ↔ x l.
3) Policz x = 140 × 300 / 280.
4) Sprawdź sens: wynik powinien być nieco większy niż 140 l.
W tym typie zadania nie ma potrzeby przeliczania litrów na kilogramy, bo liczysz proporcję na podanych jednostkach. Używasz tych samych jednostek po obu stronach (woda w litrach, cement w kilogramach). Ważna jest konsekwencja zapisu i poprawne podstawienie.
Pojawiają się, gdy trzeba przeliczyć recepturę na inną ilość składnika (cementu, wody lub kruszywa) albo gdy podano skład na 1 m3 i pytają o porcję na konkretną partię roboczą. To typowe rachunki praktyczne dla robót betoniarskich.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Aby zachować tę samą konsystencję, w zadaniu utrzymuje się ten sam stosunek wody do cementu."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcja_(matematyka) - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Beton - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii betonu (działy: składniki betonu, urabialność/konsystencja, receptura)
  • Zbiory zadań z matematyki zawodowej: proporcje, skala, obliczenia praktyczne
  • Instrukcje technologiczne (IT) lub receptury robocze stosowane w wytwórniach/brygadach betoniarskich (dla ćwiczeń rachunkowych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego