KWALIFIKACJA ELE5 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 15.
Do zabezpieczenia silnika, którego parametry znamionowe zamieszczono poniżej, należy wybrać wyłącznik silnikowy o oznaczeniu fabrycznym

Silnik 3~ Typ MAS063-2BA90-Z
0,25 kW 0,69 A Izol. F
IP 54 2755 obr/min cosφ 0,81
400 V (Y) 50 Hz

A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wyłącznik silnikowy dobiera się przede wszystkim do prądu znamionowego silnika.
Z tabliczki: In = 0,69 A, więc potrzebny jest aparat, którego zakres nastawy obejmuje 0,69 A. Oznaczenie "PKZM01 – 1" odpowiada wariantowi z zakresem ok. 0,63–1,0 A, dlatego pozwala ustawić zabezpieczenie blisko prądu znamionowego i poprawnie chroni silnik.

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu kluczowe jest odczytanie właściwego parametru z tabliczki znamionowej i dobranie do niego aparatu zabezpieczającego. Dla wyłączników silnikowych (motor-protective circuit-breakers) podstawą doboru jest prąd znamionowy silnika, ponieważ to on decyduje o tym, przy jakiej wartości powinno zadziałać zabezpieczenie przeciążeniowe.

Z danych silnika wynika, że prąd znamionowy wynosi 0,69 A. Poprawny wybór to taki wyłącznik silnikowy, którego zakres regulacji (nastawy wyzwalacza przeciążeniowego) obejmuje tę wartość. Odpowiedź "PKZM01 – 1" wskazuje wariant, w którym typowy zakres nastaw jest rzędu około 0,63–1,0 A, więc można ustawić nastawę w okolicach 0,69 A i zapewnić skuteczną ochronę.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • "MMS-32S – 4A" ma nastawy wielokrotnie wyższe od 0,69 A. Taki dobór powoduje, że przy przeciążeniu silnika zabezpieczenie może nie zadziałać odpowiednio szybko lub wcale w typowym zakresie przeciążeń – silnik byłby chroniony zbyt słabo.
  • "PKZM01 – 0,63" wskazuje wariant o zbyt małym zakresie (górna granica ok. 0,63 A). Ponieważ 0,69 A leży powyżej tego zakresu, nie da się poprawnie nastawić zabezpieczenia na prąd znamionowy silnika – grożą nieuzasadnione wyzwolenia albo brak zgodności doboru.
  • "MMS-32S – 1,6A" również jest za "duży" względem 0,69 A. Mimo że 1,6 A nie jest tak skrajne jak 4 A, nadal daje za wysoką nastawę w stosunku do In silnika, co zmniejsza poziom ochrony przeciążeniowej.

W praktyce egzaminacyjnej i zawodowej warto zapamiętać schemat: odczytaj In z tabliczki → wybierz zakres obejmujący In → nastaw ok. 1,0×In (a przy trudniejszych warunkach rozruchu rozważ nieco wyższą nastawę, zgodnie z wymaganiami aplikacji).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dobierz wyłącznik tak, aby zakres nastawy obejmował prąd znamionowy In z tabliczki silnika. Następnie ustaw pokrętło nastawy możliwie blisko In (często ok. 1,0×In). Zbyt duży zakres (np. kilka amperów dla silnika 0,69 A) osłabia ochronę przeciążeniową.
0,69 A to prąd znamionowy silnika w warunkach znamionowych (dla podanego napięcia i częstotliwości). To podstawowa wartość do doboru zabezpieczenia przeciążeniowego, bo określa, przy jakim prądzie silnik może pracować długotrwale bez przegrzewania.
Wyłącznik o zbyt dużej nastawie może nie zadziałać przy przeciążeniu typowym dla uszkodzeń mechanicznych lub pogorszenia warunków chłodzenia. W efekcie silnik będzie się przegrzewał, co skraca żywotność izolacji i może doprowadzić do awarii uzwojeń.
To przedział prądów, w którym można ustawić zadziałanie członu przeciążeniowego (termicznego/elektronicznego) wyłącznika silnikowego. Jeśli prąd znamionowy silnika nie mieści się w tym zakresie, nie da się poprawnie ustawić ochrony i dobór aparatu jest błędny.
W typowym zastosowaniu wyłącznik silnikowy łączy funkcje: rozłączania obwodu, zabezpieczenia przeciążeniowego (nastawialnego) oraz zabezpieczenia zwarciowego (szybkiego). Dlatego bywa stosowany jako kompletne zabezpieczenie silnika małej mocy.
Najważniejszy jest prąd znamionowy In. Pomocniczo przydają się: napięcie i sposób połączenia (np. 400 V w gwiazdę), częstotliwość oraz cosφ. Moc w kW jest istotna, ale w tym doborze nie zastępuje informacji o prądzie.
Jeżeli "0,63 A" oznacza górną granicę zakresu nastawy danego wariantu, to prąd 0,69 A znajduje się już powyżej możliwości regulacji. Wtedy nie ustawisz wyłącznika na wartość zgodną z tabliczką silnika, a układ może działać nieprawidłowo.
Po dobraniu właściwego zakresu ustaw pokrętło nastawy na wartość możliwie bliską In z tabliczki (np. 0,69 A). W praktyce dopuszcza się niewielkie korekty zależnie od warunków pracy i rozruchu, ale punkt wyjścia to zawsze prąd znamionowy silnika.
Najczęstsze błędy to: wybór aparatu o zbyt dużym zakresie (bo "mocniejszy"), mylenie kW z A, nieuwzględnienie, czy In mieści się w zakresie nastawy, oraz ignorowanie danych z tabliczki. Warto zawsze zacząć od znalezienia In i dopiero potem porównywać oznaczenia.
W tym typie pytania decydujący jest prąd znamionowy. cosφ i prędkość obrotowa opisują pracę silnika, ale nie zastępują In jako kryterium doboru zakresu nastawy wyłącznika. Mogą być istotne w szerszej analizie doboru napędu, nie w samym ustawieniu prądowym.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 50% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Wyłącznik silnikowy dobiera się przede wszystkim do prądu znamionowego silnika.Z tabliczki: In = 0,69 A, więc potrzebny jest aparat, którego zakres nastawy obejmuje 0,69 A."

Materiały:

  • Karty katalogowe i instrukcje producentów wyłączników silnikowych (zakresy nastaw, charakterystyki wyzwalaczy)
  • Podręczniki/kompendia z aparatury łączeniowej i zabezpieczeniowej nN (wyłączniki silnikowe, przekaźniki termiczne)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych dotyczących doboru zabezpieczeń silników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego