KWALIFIKACJA CHM4 - TEST WIEDZY NR 11

PYTANIE NR 40.
Dokonujesz analizy próbki wody z rzeki. Otrzymałeś wyniki badań chemicznych i biologicznych, które musisz zinterpretować i udokumentować. W wynikach badań biologicznych zauważyłeś obecność bakterii Escherichia coli. Co to oznacza?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Escherichia coli jest bakterią wskaźnikową zanieczyszczenia fekalnego. Jej obecność w próbce wody z rzeki sugeruje dopływ ścieków lub odchodów (typowo kojarzonych ze ściekami komunalnymi) i zwiększa ryzyko obecności innych drobnoustrojów chorobotwórczych. Pozostałe odpowiedzi dotyczą głównie zanieczyszczeń chemicznych.

Pełne wyjaśnienie:

Wykrycie bakterii Escherichia coli w wodzie powierzchniowej jest w analityce środowiskowej interpretowane jako sygnał zanieczyszczenia fekalnego. E. coli naturalnie występuje w jelitach ludzi i wielu zwierząt, dlatego jej obecność w wodzie oznacza, że do cieku mogły dostać się ścieki bytowe lub inne materiały kałowe. Z tego powodu w praktyce laboratoryjnej i sanitarnej jest to ważny wskaźnik mikrobiologiczny, informujący o potencjalnym zagrożeniu zdrowotnym.

Odpowiedź "Woda jest zanieczyszczona ściekami komunalnymi." jest zgodna z typową interpretacją wskaźnikową: ścieki komunalne/bytowe są częstym źródłem bakterii jelitowych. W sprawozdaniu z badań warto jednak pamiętać, że sama E. coli nie zawsze pozwala jednoznacznie wskazać wyłącznie źródło "komunalne" (bo możliwy jest także udział odchodów zwierzęcych). Mimo tego, w kontekście pytań egzaminacyjnych najczęściej sprawdza się rozpoznanie związku E. coli z zanieczyszczeniem ściekami/odchodami.

Pozostałe odpowiedzi są nieadekwatne do tego wskaźnika:

  • "Woda jest zanieczyszczona ściekami przemysłowymi." – ścieki przemysłowe kojarzą się głównie z obciążeniem chemicznym (metale, rozpuszczalniki, związki specyficzne dla procesu). Sama obecność E. coli nie jest typowym dowodem takiego źródła.
  • "Woda jest zanieczyszczona olejami przemysłowymi." – oleje identyfikuje się innymi metodami i wskaźnikami (np. parametry fizykochemiczne, obserwacje filmu na powierzchni), a nie obecnością bakterii jelitowych.
  • "Woda jest zanieczyszczona pestycydami rolniczymi." – pestycydy to zanieczyszczenia chemiczne wymagające analiz instrumentalnych/chemicznych; E. coli nie stanowi wskaźnika pestycydów.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się E. coli, myśl o "fekaliach/ściekach bytowych" i ryzyku sanitarnym, a nie o typowych zanieczyszczeniach chemicznych (oleje, pestycydy). W dokumentacji wyników warto formułować wniosek jako "zanieczyszczenie fekalne" oraz wskazać potrzebę działań kontrolnych lub dalszych badań.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Obecność E. coli oznacza zwykle zanieczyszczenie fekalne, czyli dostanie się do wody materiału kałowego (np. ze ścieków bytowych lub od zwierząt). To ważny sygnał ryzyka sanitarnego, bo wraz z fekaliami mogą pojawić się inne drobnoustroje chorobotwórcze.
E. coli jest typową bakterią jelitową ludzi i wielu zwierząt. Jej wykrycie w wodzie sugeruje, że woda miała kontakt z odchodami lub ściekami bytowymi. Dlatego traktuje się ją jako organizm wskaźnikowy, a nie jako bezpośrednią "przyczynę" zanieczyszczenia chemicznego.
Nie zawsze. W praktyce E. coli wskazuje na zanieczyszczenie fekalne, a jego źródłem mogą być także odchody zwierząt (np. spływy z pól, obecność zwierzyny). W zadaniach egzaminacyjnych najczęściej łączy się to jednak z dopływem ścieków bytowych/komunalnych.
Zanieczyszczenie fekalne rozpoznaje się przede wszystkim po wskaźnikach mikrobiologicznych (np. E. coli). Zanieczyszczenia chemiczne (oleje, pestycydy, metale) wymagają innych oznaczeń: parametrów fizykochemicznych lub analiz instrumentalnych. Sam wynik E. coli nie potwierdza olejów ani pestycydów.
Wykrycie E. coli sugeruje podwyższone ryzyko obecności innych drobnoustrojów pochodzenia jelitowego. W praktyce oznacza to potencjalne zagrożenie przy kontakcie z wodą (np. rekreacja) lub przy jej wykorzystaniu bez uzdatnienia. To sygnał do ostrożności i ewentualnych badań uzupełniających.
W sprawozdaniu należy jasno wskazać, że wykryto E. coli oraz podać wniosek interpretacyjny: obecność bakterii wskaźnikowych sugeruje zanieczyszczenie fekalne. Dobrą praktyką jest dodanie informacji o możliwych źródłach i zaleceniu dalszej diagnostyki, jeśli to wymagane.
Częsty błąd to utożsamianie E. coli z konkretnym zanieczyszczeniem chemicznym (np. olejami lub pestycydami). Inny błąd to zbyt kategoryczne wskazanie jednego źródła (tylko ścieki komunalne), mimo że wskaźnik mówi o fekaliach ogólnie. Warto pamiętać: to wskaźnik, nie "detektor" konkretnej substancji.
Typowe ścieki przemysłowe kojarzą się z obciążeniem chemicznym, a nie z bakteriami jelitowymi. E. coli może pojawić się, jeśli do systemu trafią domieszki ścieków bytowych lub jeśli są to ścieki z branż związanych z materiałem biologicznym. Samo E. coli nie jest jednak charakterystycznym wskaźnikiem "przemysłowego" pochodzenia.
W praktyce ocena mikrobiologiczna bywa poszerzana o inne wskaźniki (zależnie od metodyki i celu badania), aby lepiej scharakteryzować ryzyko sanitarne. Z punktu widzenia egzaminu kluczowe jest rozumienie roli wskaźników mikrobiologicznych i właściwe wnioskowanie, a nie mylenie ich z parametrami chemicznymi.
Ucz się mapowania: E. coli → zanieczyszczenie fekalne/ścieki bytowe, a oleje i pestycydy → zanieczyszczenia chemiczne wymagające innych analiz. Ćwicz krótkie wnioski do sprawozdania i rozróżnianie, co wynika bezpośrednio z wyniku, a co jest tylko hipotezą o źródle zanieczyszczenia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Escherichia coli jest bakterią wskaźnikową zanieczyszczenia fekalnego."

Źródła:

  • WHO, Guidelines for Drinking-water Quality, 4th edition (with addenda) – sections on microbial indicators and E. coli (indicator of faecal contamination)
  • ISO 9308-1:2014, Water quality — Enumeration of Escherichia coli and coliform bacteria — Part 1: Membrane filtration method for waters with low bacterial background flora
  • Directive 2006/7/EC of the European Parliament and of the Council of 15 February 2006 concerning the management of bathing water quality – parameters including Escherichia coli

Materiały:

  • Podręcznik mikrobiologii środowiskowej lub sanitarnej (rozdziały o organizmach wskaźnikowych)
  • Materiały dydaktyczne z analityki wody: interpretacja wskaźników mikrobiologicznych
  • Normy/metodyki dotyczące oznaczania E. coli w wodzie (do nauki pojęć i procedur)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego