KWALIFIKACJA EKA3 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 1.
Dokumentacja aktowa uporządkowana według systemu dziennikowego jest zgodna
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
System dziennikowy oznacza, że sprawy i akta porządkuje się według kolejnych numerów nadawanych w rejestrze (dzienniku) podawczym. Dlatego dokumentacja uporządkowana w tym systemie jest zgodna z numerami dziennika podawczego, a nie z alfabetem, chronologią jako zasadą układu ani z klasami wykazu akt.

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce kancelaryjno-archiwalnej spotyka się różne sposoby porządkowania dokumentacji: układ alfabetyczny (np. według nazw), chronologiczny (według dat), a także układ rzeczowy wynikający z klasyfikacji (np. według haseł/klas z wykazu akt). System dziennikowy odnosi się do organizacji pracy kancelarii, w której podstawą ewidencji wpływających i wychodzących pism jest dziennik podawczy (rejestr), a identyfikatorem sprawy staje się numer dziennika.

Jeżeli dokumentacja aktowa jest "uporządkowana według systemu dziennikowego", kluczem układu są właśnie numery z dziennika podawczego, bo to one porządkują kolejność i umożliwiają odtworzenie ewidencji. Z tego powodu odpowiedź "z numerami dziennika podawczego" najlepiej opisuje zgodność układu akt w systemie dziennikowym.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "z chronologią" – dziennik może być prowadzony w czasie (kolejne wpisy), ale to nie jest to samo, co świadomy układ akt według dat jako zasady porządkowania. W systemie dziennikowym podstawą identyfikacji jest numer rejestru.
  • "z alfabetem" – układ alfabetyczny to odrębny klucz porządkowania (np. po nazwach osób, miejscowościach, instytucjach). Nie wynika z rejestracji dziennikowej.
  • "z klasami jednolitego rzeczowego wykazu akt" – klasy z wykazu akt służą do klasyfikacji rzeczowej (układu tematycznego). To charakterystyczne dla układu rzeczowego, a nie dziennikowego opartego na numeracji rejestrowej.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o "system dziennikowy" szukaj odpowiedzi związanych z rejestrem/dziennikiem i numerem wpisu. Gdy pojawia się "jednolity rzeczowy wykaz akt", zwykle chodzi o układ rzeczowy (klasyfikację tematyczną), a nie o ewidencję dziennikową.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
System dziennikowy to sposób ewidencjonowania pism i spraw, w którym podstawą identyfikacji jest wpis do dziennika (rejestru), np. dziennika podawczego. Każdy wpływ otrzymuje kolejny numer, a późniejsze czynności w sprawie można powiązać właśnie z tym numerem.
Dziennik podawczy to rejestr wpływającej (i czasem wychodzącej) korespondencji. Umożliwia nadanie kolejnego numeru, odnotowanie podstawowych danych pisma i kontrolę obiegu. W systemie dziennikowym numer z dziennika staje się kluczem porządkowania i wyszukiwania spraw.
Ponieważ numer dziennika jest jednoznacznym identyfikatorem wynikającym z ewidencji. Układ według numerów pozwala szybko odtworzyć kolejność rejestracji i znaleźć dokumentację na podstawie danych z dziennika. Układ alfabetyczny czy rzeczowy opiera się na innych zasadach.
Oznacza to, że teczki/sprawy są ułożone w kolejności numerów nadanych w dzienniku podawczym (np. rosnąco). Taki układ odpowiada rejestracji kancelaryjnej i ułatwia wyszukiwanie, gdy znasz numer wpisu z dziennika, a nie temat czy nazwę.
Układ chronologiczny porządkuje dokumenty według dat (np. wpływu, sporządzenia, wysyłki). Układ dziennikowy porządkuje według numerów wpisu w dzienniku podawczym. Te dwa porządki często są podobne w praktyce, ale kluczem jest co innego: data vs numer rejestru.
Układ alfabetyczny stosuje się wtedy, gdy naturalnym kluczem wyszukiwania są nazwy, np. nazwiska, nazwy firm, miejscowości lub hasła. Nie wynika on z rejestracji dziennikowej. Na egzaminie warto odróżniać układ "po nazwie" od układu "po numerze" i "po klasie rzeczowej".
Klasy z jednolitego rzeczowego wykazu akt to elementy klasyfikacji rzeczowej, które grupują dokumentację według tematów/zadań jednostki. Pomagają nadać sprawie znak i przypisać ją do właściwej teczki rzeczowej. To inny porządek niż dziennikowy, bo opiera się na treści, a nie na numerze rejestru.
Ponieważ klasy z wykazu akt dotyczą układu rzeczowego (tematycznego), a system dziennikowy opiera się na ewidencji w dzienniku i numeracji wpisów. Jeśli pytanie wskazuje "system dziennikowy", zwykle poprawna jest odpowiedź związana z dziennikiem/rejestrem, a nie z klasyfikacją tematyczną.
Najczęstsze pomyłki to utożsamianie systemu dziennikowego z chronologią (bo wpisy są "kolejne w czasie") oraz wybieranie wykazu akt jako domyślnej odpowiedzi, bo brzmi najbardziej "archiwalnie". Pomaga pytanie kontrolne: czy kluczem jest numer rejestru, data, nazwa czy klasa tematyczna?
Warto zrobić krótką mapę pojęć: rejestr/dziennik (numer), układ chronologiczny (data), układ alfabetyczny (nazwa), układ rzeczowy (klasa/hasło). Ćwicz na przykładach: dostajesz dane sprawy i wskazujesz, jaki klucz porządkowania oraz ewidencji jest właściwy w danym systemie.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "System dziennikowy oznacza, że sprawy i akta porządkuje się według kolejnych numerów nadawanych w rejestrze (dzienniku) podawczym."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw kancelarii i archiwistyki (tematy: system dziennikowy, bezdziennikowy, rejestry kancelaryjne).
  • Materiały szkoleniowe archiwum zakładowego danej jednostki: opis stosowanego systemu kancelaryjnego i zasad znakowania spraw.
  • Ćwiczenia praktyczne: porządkowanie przykładowych spraw według numerów z dziennika podawczego oraz porównanie z układem rzeczowym.

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego