Mechanizm rynkowy opisuje sposób, w jaki rynek "sam" koordynuje działania nabywców i sprzedających. Kluczowym narzędziem tej koordynacji jest cena, bo pełni rolę sygnału: informuje o relacji między popytem i podażą oraz skłania uczestników rynku do dostosowań.
Gdy cena rośnie, typowo (przy pozostałych warunkach niezmienionych) część kupujących ogranicza zakupy, więc popyt maleje, a jednocześnie rośnie opłacalność sprzedaży, więc podaż może wzrosnąć. Gdy cena spada, zwykle popyt rośnie, a podaż może maleć. To właśnie te reakcje na bodziec cenowy powodują, że rynek dąży do stanu równowagi lub do nowego poziomu dostosowania.
Odpowiedź "przy pomocy regulacji prawnych" jest nieprawidłowa, ponieważ regulacje to narzędzie państwa i instytucji, a nie istota mechanizmu rynkowego. Prawo może ograniczać lub korygować rynek, ale nie jest podstawowym, wewnętrznym "mechanizmem" kształtowania popytu i podaży.
Odpowiedzi "zgodnie z oczekiwaniami konsumentów" oraz "zgodnie z oczekiwaniami sprzedających" też są nieprawidłowe, bo oczekiwania i preferencje wpływają na decyzje stron i mogą przesuwać popyt lub podaż, jednak same w sobie nie są narzędziem koordynacji. W praktyce to cena przekłada te rozproszone oczekiwania na jeden wspólny sygnał rynkowy, dzięki któremu ilości oferowane i kupowane dostosowują się do siebie.
W kontekście reklamy i marketingu zrozumienie roli ceny pomaga przewidywać skutki promocji, rabatów i pozycjonowania cenowego: zmiana ceny jest bezpośrednim bodźcem, który może zmienić popyt, a przez to wpłynąć na planowanie działań komunikacyjnych i sprzedażowych.
