KWALIFIKACJA EKA3 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 35.
Elementem opisu fotografii nie jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis fotografii obejmuje dane identyfikujące i treściowe, np. autora, datę wykonania, temat oraz krótki opis wydarzenia/obiektu. Data produkcji nośnika dotyczy materiału/medium (np. papieru, filmu), a nie samej informacji o fotografii jako obiekcie opisu, dlatego nie jest typowym elementem opisu fotografii.

Pełne wyjaśnienie:

W opisie fotografii (jako obiektu archiwalnego) dąży się do tego, aby użytkownik mógł ją zidentyfikować i wyszukać, a archiwista mógł ją uporządkować oraz powiązać z innymi fotografiami (np. w serii tematycznej). Dlatego podstawowe elementy opisu to zwykle informacje o:

  • autorze (kto wykonał zdjęcie),
  • dacie wykonania (kiedy powstała fotografia),
  • temacie/treści (co przedstawia),
  • krótkim opisie wydarzenia, osoby, obiektu lub miejsca,
  • numeracji porządkowej w zespole/serii oraz informacji o odbitkach (jeśli archiwum tak ewidencjonuje).

Z tego powodu odpowiedzi zawierające autora i datę wykonania, temat i numerację czy opis wydarzenia wraz z datą wykonania pasują do praktyki opisu: są to dane, które realnie wspierają wyszukiwanie i kontrolę zasobu.

Natomiast data produkcji nośnika odnosi się do tego, kiedy wytworzono materiał, na którym utrwalono obraz (np. papier fotograficzny, film, nośnik cyfrowy). To informacja o medium, a nie o samej fotografii jako przedstawieniu/utworze. W wielu opisach archiwalnych nie jest to element podstawowy; częściej spotyka się raczej datę wykonania zdjęcia, a ewentualne dane o nośniku ujmuje się osobno jako cechy fizyczne/techniczne.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Imię i nazwisko autora fotografii oraz data jej wykonania" – to typowe dane identyfikujące i kontekstowe.
  • "Temat, numer porządkowy oraz numer kolejnej odbitki w ramach tematu" – wspiera porządkowanie oraz kontrolę wielu wersji/odbiotek.
  • "Opis wydarzenia (lub przedmiotu, obiektu bądź osoby) i data wykonania zdjęcia" – łączy opis treści z kluczowym elementem datowania.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedzi pojawia się informacja o materiale nośnika, sprawdź, czy pytanie dotyczy opisu treści/identyfikacji fotografii, czy opisu konserwatorsko-technicznego nośnika. To często dwa różne zakresy danych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Opis fotografii to zestaw metadanych ułatwiających identyfikację i wyszukiwanie zdjęcia, np. autor, data wykonania, temat, miejsce, krótki opis przedstawienia oraz powiązania z serią/zespołem. Celem jest odnalezienie fotografii i zrozumienie jej kontekstu.
Najczęściej kluczowe są: autor (jeśli znany), data wykonania (lub przybliżona), temat/tytuł i krótki opis tego, co widać. Te pola najlepiej wspierają wyszukiwanie w inwentarzu i poprawne przypisanie do serii.
Data wykonania pomaga osadzić fotografię w czasie, porównać ją z innymi jednostkami i rozstrzygać kolejność zdarzeń. W praktyce archiwalnej jest też częstym kryterium wyszukiwawczym. Gdy brak dokładnej daty, stosuje się datowanie przybliżone lub zakres.
Autor to osoba (lub instytucja) odpowiedzialna za wykonanie zdjęcia. Informacja o autorze wspiera identyfikację pochodzenia, ocenę wiarygodności i kwestie prawne/udostępniania. Gdy autor jest nieznany, w opisie wskazuje się to wprost zamiast zgadywać.
Opis fotografii dotyczy treści i identyfikacji (kto, kiedy, co przedstawia). Opis nośnika dotyczy cech fizycznych/technicznych (format, materiał, stan, technika). Na egzaminie zwracaj uwagę, czy pytanie dotyczy metadanych treściowych, czy informacji konserwatorskich.
Tak, jeśli archiwum ewidencjonuje wiele odbitek tego samego ujęcia lub prowadzi serię tematyczną. Numeracja (porządkowa, inwentarzowa, odbitki) pomaga kontrolować kompletność zbioru i zapobiegać dublowaniu wpisów. Musi jednak wynikać z przyjętych zasad ewidencji.
Typowe błędy to mieszanie dat (np. wykonania zdjęcia z późniejszym powstaniem odbitki), dopisywanie autora bez podstaw, zbyt ogólny temat ("uroczystość"), brak lokalizacji oraz pomijanie istotnych osób/obiektów widocznych na fotografii. Pomaga stosowanie słowników haseł i konsekwentnych zasad.
Informacje o nośniku podaje się, gdy są potrzebne do identyfikacji wersji, oceny stanu zachowania, digitalizacji lub przechowywania (np. format, technika, uszkodzenia). Zwykle są to pola techniczne/fizyczne, oddzielone od opisu treści zdjęcia.
Temat warto formułować konkretnie: co przedstawia zdjęcie, kto jest na zdjęciu, gdzie i w jakich okolicznościach. Dobrą praktyką jest używanie stałych haseł (np. nazwy instytucji, miejscowości, wydarzeń) oraz unikanie ogólników, które nic nie różnicują w bazie.
Powtórz podstawowe elementy opisu jednostki (identyfikacja, datowanie, treść, powiązania i numeracja) oraz rozróżnienie: dane o treści vs dane o cechach fizycznych. Ćwicz na przykładach fotografii: ułóż krótki opis i sprawdź, czy zawiera elementy wyszukiwawcze.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Opis fotografii obejmuje dane identyfikujące i treściowe, np. autora, datę wykonania, temat oraz krótki opis wydarzenia/obiektu."

Źródła:

  • ICA (International Council on Archives), "ISAD(G): General International Standard Archival Description", Second edition, 2000
  • Dublin Core Metadata Initiative, "Dublin Core Metadata Element Set, Version 1.1: Reference Description" (oficjalna specyfikacja elementów metadanych), https://www.dublincore.org/specifications/dublin-core/dces/ - accessed 2026-02-18
  • ISO, "ISO 15489-1:2016 Information and documentation — Records management — Part 1: Concepts and principles", 2016

Materiały:

  • Międzynarodowe standardy opisu archiwalnego (materiały dydaktyczne do ISAD(G))
  • Wprowadzenia do metadanych i opisu zasobów cyfrowych (np. Dublin Core)
  • Podręczniki i skrypty z metodyki archiwalnej dotyczące opracowania materiałów fotograficznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego