KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 4.
Fotografia przedstawia
Ilustracja przedstawia samojezdny wóz odstawczy, który jest używany w górnictwie podziemnym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Samojezdny wóz odstawczy" służy do odstawy urobku w wyrobiskach podziemnych (dowóz urobku do punktu przeładunku/taśmociągu). Od "wozu transportowego" odróżnia go przeznaczenie (urobek vs materiały), a od "ładowarki" brak typowego osprzętu ładującego. Wóz odwadniający jest związany z pompowaniem wody, nie z odstawą.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza umiejętność rozpoznania typu maszyny dołowej na podstawie fotografii oraz poprawnego użycia nazewnictwa. Samojezdny wóz odstawczy jest elementem ciągu technologicznego odstawy: przyjmuje urobek (np. z ładowarki/urządzenia urabiającego) i przewozi go w wyrobisku do miejsca dalszego transportu.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "samojezdny wóz odstawczy."? Ponieważ nazwa wskazuje na podstawową funkcję: odstawę urobku (czyli jego przewóz w rejonie robót i odprowadzenie do systemu odstawy). W praktyce rozpoznanie opiera się na cechach konstrukcji części ładunkowej oraz przeznaczeniu maszyny w cyklu robót, a nie tylko na tym, że jest "samojezdna".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "samojezdny wóz transportowy." – to określenie bywa używane dla maszyn przeznaczonych głównie do przewozu materiałów, narzędzi lub ludzi. Najczęstszy błąd polega na utożsamieniu każdego wozu z "transportowym" bez rozróżnienia, czy chodzi o urobek czy ładunki technologiczne.
  • "ładowarkę kołową przegubową." – ładowarka (LHD/ładowarka przegubowa) ma typowy osprzęt roboczy do wybierania i załadunku (np. łyżkę) i pełni funkcję załadunkową, a nie wyłącznie odstawczą. Błąd wynika zwykle z heurystyki podobieństwa: "maszyna kołowa = ładowarka".
  • "samojezdny wóz odwadniający." – sprzęt odwadniający jest związany z odprowadzaniem wód dołowych (układy pompowe, zbiorniki, instalacje), więc jego zadaniem nie jest przewóz urobku. Uczniowie mylą tę kategorię, gdy sugerują się samym faktem poruszania się maszyny po wyrobisku, zamiast jej funkcją.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie opiera się na fotografii, najpierw ustal funkcję (urobek/załadunek/odwadnianie/transport materiałów), dopiero potem dopasuj nazwę. To ogranicza ryzyko wyboru odpowiedzi na podstawie podobnie brzmiących określeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Samojezdny wóz odstawczy to maszyna dołowa przeznaczona do odstawy urobku, czyli przewozu wydobytego materiału w wyrobiskach do punktu przeładunku lub dalszego transportu. Kluczowe jest przeznaczenie: urobek, a nie np. materiały czy instalacje odwadniające.
Najpierw oceniaj funkcję części ładunkowej. Wóz odstawczy jest projektowany do przewozu urobku, więc ma rozwiązania ułatwiające wsyp/rozładunek. Wóz transportowy częściej służy do przewozu materiałów i osprzętu, co zwykle wpływa na kształt i zabudowę przestrzeni ładunkowej.
Ładowarka przegubowa pełni przede wszystkim funkcję załadunku (pobieranie materiału osprzętem roboczym, np. łyżką) i dopiero wtórnie przemieszcza urobek na krótkim dystansie. Wóz odstawczy jest ukierunkowany na transport urobku w rejonie robót i jego odstawę.
Odstawa urobku to zorganizowany proces przemieszczania wydobytego materiału z miejsca urabiania do punktu, gdzie jest on dalej transportowany (np. przenośnikami) lub przeładowywany. W praktyce obejmuje dobór maszyn, organizację ruchu oraz zapewnienie ciągłości pracy frontu.
Stosuje się je, gdy potrzebny jest sprawny przewóz urobku w wyrobiskach, zwłaszcza na odcinkach, gdzie przenośniki nie są jeszcze zabudowane lub gdzie układ transportu wymaga dowozu do punktu przeładunkowego. Decydują: warunki geologiczne, profil wyrobiska i organizacja odstawy.
Częste błędy to: kierowanie się wyłącznie tym, że maszyna jest kołowa (i wybór "ładowarki"), ignorowanie przeznaczenia (urobek vs materiały), oraz wybór odpowiedzi o znajomo brzmiącej nazwie bez analizy różnic funkcjonalnych. Pomaga szukanie cech części roboczej i ładunkowej.
W praktyce niektóre maszyny mogą mieć podobną sylwetkę (podwozie samojezdne), ale zabudowa zwykle wskazuje funkcję: wóz odwadniający będzie kojarzył się z układami do gromadzenia i przepompowywania wody. Wóz odstawczy jest związany z transportem urobku.
Najlepiej uczyć się z atlasów zdjęć maszyn dołowych i porównywać typowe cechy: przeznaczenie, rodzaj zabudowy, osprzęt roboczy, sposób rozładunku. Trenuj rozpoznawanie po 2–3 detalach, a nie po jednej cesze. Zawsze sprawdzaj, czy nazwa pasuje do funkcji.
Najważniejsze jest to, że maszyna jest przystosowana do przewozu i rozładunku urobku (a nie do jego urabiania czy pompowania wody). W pytaniach egzaminacyjnych należy łączyć wygląd z etapem procesu: urabianie → załadunek → odstawa → transport główny.
Poprawne nazewnictwo jest kluczowe dla bezpieczeństwa i organizacji pracy: ułatwia wydawanie poleceń, zgłaszanie usterek, dobór części i planowanie robót. Na egzaminie sprawdza też, czy rozumiesz różnice między funkcjami maszyn, a nie tylko rozpoznajesz ogólny typ pojazdu.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że "Samojezdny wóz odstawczy" służy do odstawy urobku w wyrobiskach podziemnych (dowóz urobku do punktu przeładunku/taśmociągu).

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z maszynoznawstwa górniczego dla eksploatacji podziemnej (skrypty szkolne, prezentacje z zajęć)
  • Instrukcje stanowiskowe i opisy technologii odstawy urobku stosowane w zakładzie górniczym
  • Atlasy/zeszyty z fotografiami maszyn dołowych (rozpoznawanie sprzętu na zdjęciach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego