KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 6.
Ilustracja przedstawia fragment listy płac, która jest tabelą z danymi dotyczącymi wynagrodzeń pracowników.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Premia motywacyjna jest jedyną niewiadomą. Z "ogółem przychód" 8 000,00 zł: 6 800,00 + premia + 400,00 + 200,00 = 8 000,00, więc premia = 600,00 zł. Wynik potwierdza "podstawa składek" 7 800,00: 6 800,00 + premia + 400,00 = 7 800,00.

Pełne wyjaśnienie:

W tabeli listy płac podano kilka składników wynagrodzenia oraz dwie wartości kontrolne: ogółem przychód i podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Jedyną brakującą kwotą jest premia motywacyjna, więc można ją wyznaczyć z podanych sum.

Metoda 1 – z ogółem przychód (8 000,00 zł)
"Ogółem przychód" jest sumą wszystkich świadczeń wypłaconych w danym wierszu. W tym fragmencie są to: płaca zasadnicza 6 800,00 zł, premia motywacyjna (szukana), dodatek funkcyjny 400,00 zł oraz wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy 200,00 zł.
6 800,00 + premia + 400,00 + 200,00 = 8 000,00premia = 8 000,00 − 6 800,00 − 400,00 − 200,00 = 600,00

Metoda 2 – z podstawy wymiaru składek (7 800,00 zł)
"Podstawa wymiaru składek" w tym zadaniu nie obejmuje wynagrodzenia chorobowego, dlatego sumuje tylko składniki za czas przepracowany: płacę zasadniczą, premię i dodatek funkcyjny.
6 800,00 + premia + 400,00 = 7 800,00premia = 7 800,00 − 6 800,00 − 400,00 = 600,00

Obie niezależne metody dają identyczny rezultat, co jest silną weryfikacją poprawności obliczeń.

Dlaczego pozostałe wartości nie pasują?

  • 1 200,00 zł zwykle wynika z pominięcia wynagrodzenia chorobowego 200,00 zł przy liczeniu od "ogółem przychód" albo z odjęcia tylko 6 800,00 zł.
  • 800,00 zł może pojawić się, gdy ktoś od "ogółem przychód" odejmie 6 800,00 zł i 400,00 zł, ale zapomni odjąć 200,00 zł.
  • 1 000,00 zł bywa skutkiem błędnego przyjęcia, że wynagrodzenie chorobowe nie jest częścią przychodu ogółem, albo błędu rachunkowego w odejmowaniu kilku składników.

W zadaniach tego typu warto zawsze sprawdzać wynik w drugi sposób (tu: przez podstawę składek), bo szybko ujawnia to pomyłki w pominięciu składnika lub znaku działania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Lista płac to dokument kadrowo-płacowy, w którym zestawia się składniki wynagrodzenia pracownika oraz wartości podsumowujące (np. przychód ogółem). Służy do kontroli naliczeń, przygotowania wypłat i weryfikacji, czy wszystkie elementy wynagrodzenia zostały ujęte poprawnie.
Gdy premia jest jedyną niewiadomą, odejmij od sumy kontrolnej znane składniki. Dla "ogółem przychód" wykonujesz: przychód ogółem − płaca zasadnicza − dodatek − wynagrodzenie chorobowe. Wynik to kwota premii.
To dwie różne kategorie kontrolne. "Przychód ogółem" obejmuje wszystkie wypłacone świadczenia w wierszu, a "podstawa wymiaru składek" obejmuje tylko te składniki, które w danym ujęciu wchodzą do naliczania składek. Dzięki temu można sprawdzić wynik na dwa sposoby.
W typowych zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się, że wynagrodzenie chorobowe nie jest wliczane do podstawy wymiaru składek, dlatego "podstawa składek" bywa niższa niż "ogółem przychód". Na egzaminie trzymaj się opisu w tabeli i logiki sum kontrolnych.
Najczęściej myli się "ogółem przychód" z "podstawą składek" i odejmuje niewłaściwe składniki. Częsty jest też błąd rachunkowy: pominięcie jednej kwoty (np. 200,00 zł) albo odjęcie jej od niewłaściwej sumy.
Najlepsza technika to podwójna weryfikacja. Po wyliczeniu premii z "ogółem przychód" sprawdź ją z "podstawa składek" (lub odwrotnie). Jeśli oba sposoby dają tę samą kwotę, prawdopodobieństwo błędu rachunkowego jest dużo mniejsze.
Niewiadoma zwykle jest oznaczona wykropkowaniem lub pustym miejscem do wpisania wartości (np. w kolumnie premii). Pozostałe pola zawierają konkretne liczby. Na egzaminie najpierw wskaż niewiadomą, a dopiero potem dobierz właściwą sumę kontrolną do obliczeń.
Dodatek funkcyjny to składnik wynagrodzenia związany z pełnioną funkcją/stanowiskiem. Na liście płac jest ujmowany jako element wynagrodzenia za czas przepracowany, więc zwykle wchodzi do "ogółem przychód" oraz do sumowania składników, z których wyznacza się brakującą premię.
Gdy w wierszu jest wynagrodzenie chorobowe lub inne składniki, które mogą nie wchodzić do podstawy składek, wygodniej bywa policzyć od "ogółem przychód". Z kolei liczenie od "podstawy składek" jest szybkie, jeśli obejmuje tylko składniki za czas przepracowany. Najlepiej użyć obu metod jako kontroli.
Ćwicz zadania z tabelami i sumami kontrolnymi: wyznaczanie brakującego składnika, porównywanie "ogółem przychód" z "podstawą składek" oraz szybkie rachunki na kwotach. Pomaga też nawyk zapisywania równania z tabeli, zamiast liczyć "w pamięci".
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że premia motywacyjna jest jedyną niewiadomą.

Źródła:

  • Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) – "Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne (informacje dla płatników)", https://www.zus.pl/ (sekcja tematyczna: składki/podstawa wymiaru) – dostęp 2026-03-02
  • Encyklopedia PWN – hasło "lista płac", https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/lista-plac;3933316.html – dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki do kwalifikacji kadrowo-płacowej obejmujące listę płac i składniki wynagrodzeń
  • Materiały dydaktyczne szkoły/OKE z przykładami list płac i zadań na sumy kontrolne
  • Strony informacyjne ZUS opisujące pojęcie podstawy wymiaru składek (opisowe wyjaśnienia i przykłady)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego