KWALIFIKACJA ROL10 - STYCZEŃ 2023 (test 2)

PYTANIE NR 4.
Gleby płowe o odczynie kwaśnym nadają się pod uprawę
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rośliny różnią się tolerancją na niski odczyn (kwaśne pH).
Na glebach kwaśnych lepiej udają się gatunki mniej wrażliwe na zakwaszenie, takie jak ziemniak i żyto.
Pszenica, rzepak czy burak zwykle wymagają wyższego pH, dlatego są gorszym wyborem na stanowisku kwaśnym.

Pełne wyjaśnienie:

Odczyn gleby (pH) jest jednym z kluczowych czynników decydujących o dostępności składników pokarmowych i o tym, czy dana roślina będzie dobrze plonować. Gdy gleba ma odczyn kwaśny, część roślin uprawnych reaguje spadkiem plonu, ponieważ pogarszają się warunki pobierania składników (np. fosforu, magnezu) oraz rośnie ryzyko niekorzystnego oddziaływania niektórych jonów w roztworze glebowym.

Dlaczego poprawne są ziemniaki i żyto?
Ziemniak oraz żyto należą do roślin, które relatywnie dobrze znoszą niższe pH i mogą być uprawiane na stanowiskach bardziej kwaśnych niż te, na których bezpiecznie uprawia się rośliny silnie wymagające. W praktyce rolniczej często właśnie te gatunki zaleca się na glebach o obniżonym pH, zwłaszcza gdy wapnowanie nie zostało jeszcze wykonane lub jest w trakcie planowania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Pszenica i rzepak – to rośliny zwykle bardziej wrażliwe na zakwaszenie. Na kwaśnych glebach częściej obserwuje się pogorszenie krzewienia, słabsze wykorzystanie składników i spadek plonu.
  • Wyka jara i bobik – rośliny motylkowate często wymagają stanowisk o korzystniejszym odczynie, m.in. ze względu na warunki dla brodawkowania i efektywnego wiązania azotu. Kwaśny odczyn bywa czynnikiem ograniczającym.
  • Buraki i pszenica – burak (zwłaszcza cukrowy) jest typowo zaliczany do roślin o wyższych wymaganiach stanowiskowych, a niskie pH może istotnie ograniczać jego plonowanie; pszenica również nie jest klasycznym wyborem na gleby kwaśne.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "odczyn kwaśny", szukaj gatunków znanych z tolerancji na zakwaszenie (np. żyto, ziemniak), a unikaj roślin wymagających uregulowanego pH i wysokiej kultury gleby.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odczyn kwaśny oznacza, że pH gleby jest niższe od obojętnego. W takich warunkach zmienia się dostępność składników pokarmowych i część roślin plonuje gorzej. Dlatego dobór gatunku (np. bardziej tolerancyjnego na zakwaszenie) ma duże znaczenie praktyczne.
W praktyce rolniczej częściej wybiera się gatunki mniej wrażliwe na niski odczyn, np. żyto oraz ziemniak. Rośliny silniej wymagające (np. część zbóż i okopowych) zwykle potrzebują pH bliższego obojętnemu, aby uzyskać wysoki plon.
Pszenica i rzepak zwykle reagują spadkiem plonu na zakwaszenie, bo pogarsza się pobieranie składników i warunki wzrostu. Na stanowisku kwaśnym częściej widać słabsze krzewienie, gorsze wykorzystanie nawożenia i większą niestabilność plonowania.
Gleby płowe to jedna z grup gleb spotykanych w Polsce, często na utworach lessowych lub gliniastych, o wyraźnym zróżnicowaniu poziomów. W praktyce rolniczej ważne jest, że mogą mieć różny odczyn i zasobność, więc trzeba dobierać uprawy do konkretnego stanowiska.
Wapnowanie jest zabiegiem, który podnosi pH i ogranicza skutki zakwaszenia. Dzięki temu można bezpieczniej planować uprawę roślin bardziej wymagających. W praktyce decyzję o wapnowaniu łączy się z analizą gleby, zmianowaniem i planem nawożenia.
Często gorzej znoszą zakwaszenie niż gatunki tolerancyjne, bo kwaśny odczyn może utrudniać prawidłowy rozwój i funkcjonowanie brodawek korzeniowych oraz efektywne wiązanie azotu. Dlatego przy planowaniu motylkowatych zwykle dąży się do uregulowanego pH.
Wskazówkami mogą być słabsze plonowanie roślin wrażliwych na zakwaszenie, problemy z wykorzystaniem nawozów oraz wyniki badań gleby. Najpewniejszą metodą jest analiza pH w stacji chemiczno-rolniczej lub w innym punkcie badań gleby.
Typowy błąd to wybór roślin "nawykowo" (np. pszenicy) bez uwzględnienia pH albo mylenie odczynu z samą żyznością. Inny błąd to zakładanie, że nawożenie zastąpi uregulowanie pH, mimo że przy zakwaszeniu wykorzystanie składników bywa ograniczone.
Żyto bywa lepszym wyborem, gdy stanowisko jest słabsze lub bardziej kwaśne i gdy warunki mogą ograniczać plonowanie pszenicy. W praktyce rolniczej decyzja zależy od pH, zasobności, klasy bonitacyjnej, planu nawożenia oraz kierunku produkcji w gospodarstwie.
Naucz się kojarzyć rośliny z ich tolerancją na pH: które znoszą zakwaszenie, a które wymagają pH bliższego obojętnemu. Ćwicz na przykładach zmianowania i decyzji o wapnowaniu. Pomaga też zapamiętanie "wymagających" gatunków i ich typowych ograniczeń na glebach kwaśnych.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Rośliny różnią się tolerancją na niski odczyn (kwaśne pH)."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z gleboznawstwa oraz produkcji roślinnej dla szkół rolniczych
  • Materiały doradztwa rolniczego dotyczące wapnowania i wymagań pH roślin
  • Notatki z zajęć o klasach gleb i doborze roślin do stanowiska

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego