KWALIFIKACJA BUD20 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 33.
Ilustracja przedstawia schemat systemu wentylacyjnego z oznaczeniami odcinków i prędkości powietrza w różnych miejscach.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prędkość w przewodzie oblicza się ze wzoru V = L/(3600·F), gdzie 3600 zamienia m³/h na m³/s. Dla odcinka 3: L=1070 m³/h, F=0,08 m² (dn 315). V = 1070/(3600·0,08) ≈ 3,715 m/s, po zaokrągleniu 3,72 m/s.

Pełne wyjaśnienie:

W instalacjach wentylacyjnych prędkość przepływu w przewodzie wynika bezpośrednio z równania ciągłości przepływu: Q = v · A, czyli strumień objętościowy jest równy prędkości razy pole przekroju. W zadaniu podano wydatek powietrza L w jednostkach m³/h oraz pole przekroju F w m², dlatego trzeba wykonać poprawną konwersję czasu.

Stosujemy wzór: V = L / (3600 · F) [m/s]. Liczba 3600 to przeliczenie godzin na sekundy, aby z m³/h otrzymać m³/s. Dla rozpatrywanego odcinka: L = 1070 m³/h, a dla średnicy dn 315 przyjmujemy F = 0,08 m² (wartość podana w zestawieniu do zadania).

Kroki obliczeń:

  • Najpierw przelicz L na m³/s: 1070/3600 ≈ 0,2972 m³/s.
  • Następnie dzielimy przez pole przekroju: 0,2972/0,08 ≈ 3,715 m/s.
  • Po zaokrągleniu do dwóch miejsc po przecinku: 3,72 m/s.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują? Wartości typu 1,74 m/s lub 2,77 m/s mogłyby wynikać z użycia innego pola przekroju (dla innej średnicy) albo z błędu w podstawieniu. Z kolei 5,94 m/s jest typowym skutkiem pominięcia części przeliczenia lub zastosowania zbyt małego F, co sztucznie zawyża prędkość. Najczęstsza pułapka w takich zadaniach to potraktowanie m³/h jak m³/s (brak dzielenia przez 3600) albo odczyt F nie dla tej średnicy, którą podano dla danego odcinka.

W praktyce projektowej taka kontrola prędkości jest ważna, bo zbyt duża prędkość zwiększa hałas i opory przepływu, a zbyt mała może oznaczać przewymiarowanie kanału i wyższe koszty.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj zależności z równania ciągłości: v = Q/A. Gdy masz L w m³/h, przelicz na m³/s, dzieląc przez 3600, a potem podziel przez pole przekroju F: v = L/(3600·F).
Bo wydatek L jest często podawany w m³/h, a prędkość ma być w m/s. Trzeba więc zamienić godzinę na sekundy: 1 h = 3600 s. Bez tego przeliczenia wynik byłby błędny.
F to pole przekroju poprzecznego przewodu (kanału) w . Im większe F przy tym samym L, tym mniejsza prędkość. Dla przewodów okrągłych F można policzyć ze wzoru π·d²/4.
Najczęściej: pominięcie dzielenia przez 3600 (m³/h potraktowane jak m³/s), użycie zbyt małego F (np. dla innej średnicy), albo podstawienie średnicy w mm do wzoru na pole bez zamiany na metry.
Tak. Trzeba przyjąć średnicę w metrach: d = 0,315 m. Następnie policzyć F = π·d²/4. Wynik będzie zbliżony do wartości tabelarycznej (około 0,08 m²), zależnie od zaokrągleń.
Porównaj z typowymi zakresami projektowymi. Dla przewodów głównych często spotyka się kilka m/s, a dla rozdzielczych nieco mniej. Jeśli wychodzi bardzo duża wartość, sprawdź przeliczenie 3600 i pole przekroju F.
Gdy znasz wymagany wydatek (np. z bilansu powietrza) i dobierasz kanały tak, aby prędkość nie powodowała nadmiernego hałasu i dużych strat ciśnienia. To typowy etap w projektowaniu i weryfikacji instalacji.
Zbyt duża prędkość zwykle oznacza większy hałas oraz większe opory przepływu, czyli większe straty ciśnienia. To może wymagać mocniejszego wentylatora lub prowadzić do problemów z regulacją instalacji.
Wtedy nie stosujesz przelicznika 3600. Liczysz bezpośrednio: v = L/F, gdzie L jest już w m³/s. Najważniejsze jest, aby zawsze kontrolować jednostki przy danych i w wyniku.
Ćwicz schemat: odczyt danych → kontrola jednostek → dobór F (z tabeli lub ze wzoru) → obliczenie v → zaokrąglenie i ocena sensu wyniku. Szczególnie pilnuj 3600 i zamiany mm na m przy średnicach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Prędkość w przewodzie oblicza się ze wzoru V = L/(3600·F), gdzie 3600 zamienia m³/h na m³/s."

Źródła:

  • PN-EN 13779:2008, Wentylacja budynków niemieszkalnych – Wymagania dotyczące właściwości instalacji wentylacji i klimatyzacji
  • PN-EN 12101 (seria), Systemy kontroli rozprzestrzeniania dymu i ciepła – wymagania i metody badań (kontekst projektowania przepływów w instalacjach)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw wentylacji oraz mechaniki płynów (równanie ciągłości, jednostki)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji BUD.20: obliczenia w instalacjach sanitarnych (wentylacja)
  • Katalogi i tabele producentów kanałów/kształtek z polami przekrojów dla średnic nominalnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego