KWALIFIKACJA ROL10 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 16.
Gruntów ornych położonych na stokach o nachyleniu powyżej 20° nie należy wykorzystywać pod uprawę roślin
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rośliny wymagające utrzymania redlin wzdłuż stoku sprzyjają szybkiemu spływowi wody po bruzdach, co nasila erozję i zmywanie gleby na dużych nachyleniach.
Pozostałe opcje (okrywa roślinna/ściółka, mieszanki z trawami, tarasowanie) zwykle ograniczają spływ i działają przeciwerozyjnie.

Pełne wyjaśnienie:

Na gruntach ornych położonych na stromych stokach kluczowym zagrożeniem jest erozja wodna: intensywny spływ powierzchniowy może wymywać cząstki gleby, tworzyć żłobiny i wynosić składniki pokarmowe. Dlatego w praktyce rolniczej unika się technologii, które ułatwiają prowadzenie wody w dół stoku.

Odpowiedź "wymagających utrzymania redlin wzdłuż stoku." jest poprawna, ponieważ redliny ułożone zgodnie ze spadkiem terenu działają jak "kanały" kierujące wodę w dół. Zwiększa to prędkość spływu, energię kropli i strugi oraz ryzyko zmywu i rozcinania gleby. Na dużych nachyleniach taki układ jest szczególnie niekorzystny.

Pozostałe odpowiedzi opisują rozwiązania, które zazwyczaj ograniczają erozję:

  • "wieloletnich ze ściółką w międzyrzędziach." – okrywa i ściółka chronią powierzchnię gleby, tłumią rozbryzg kropli deszczu i zmniejszają spływ.
  • "motylkowatych wieloletnich z trawami." – mieszanki wieloletnie zwiększają zadarnienie, wiążą glebę systemem korzeniowym i stabilizują wierzchnią warstwę.
  • "prowadzonych uprawą tarasową." – tarasy (jeśli wykonane prawidłowo) skracają długość stoku, spowalniają odpływ i pomagają zatrzymać wodę oraz glebę.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się kierunek prowadzenia redlin lub bruzd, oceniaj go przez pryzmat tego, czy będzie przyspieszał spływ w dół, czy go rozpraszał i hamował. Na stromych stokach rozwiązania zwiększające koncentrację spływu są najbardziej ryzykowne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Erozja wodna to zmywanie i wynoszenie cząstek gleby przez wodę opadową i spływ powierzchniowy. Na stokach jest silniejsza, bo woda szybciej spływa w dół, zabiera glebę i składniki pokarmowe, a czasem tworzy żłobiny i rozcięcia pola.
Redliny ułożone zgodnie ze spadkiem terenu mogą kierować wodę jak rynny w dół stoku. To koncentruje spływ, zwiększa jego prędkość i energię, przez co łatwiej dochodzi do wymywania gleby, tworzenia bruzd erozyjnych i strat nawozów.
Bezpieczniejsze są uprawy zapewniające stałą okrywę gleby: rośliny wieloletnie, mieszanki z trawami oraz technologie pozostawiające ściółkę w międzyrzędziach. Okrywa ogranicza rozbryzg kropel deszczu i spowalnia spływ, co zmniejsza erozję.
Ściółka działa jak warstwa ochronna: osłania glebę przed bezpośrednim uderzeniem kropel deszczu, poprawia wsiąkanie wody i zmniejsza szybkość spływu. W praktyce ogranicza zmyw gleby, a dodatkowo sprzyja utrzymaniu wilgotności i materii organicznej.
Tak, prawidłowo wykonana uprawa tarasowa skraca efektywną długość stoku i tworzy "stopnie", które spowalniają odpływ wody. Dzięki temu zmniejsza się energia spływu i ryzyko wymywania gleby. Błędy wykonania mogą jednak powodować lokalne podmycia.
Wskazówką są sformułowania typu "wzdłuż stoku", "w poprzek stoku", "zgodnie ze spadkiem" lub "konturowo". W takich pytaniach oceniasz, czy układ bruzd/redlin będzie prowadził wodę w dół (ryzyko erozji), czy rozpraszał i hamował spływ.
Częsty błąd to mylenie pojęć "wzdłuż stoku" i "w poprzek stoku" oraz wybieranie odpowiedzi po brzmieniu. Inny błąd to założenie, że każda ingerencja (np. tarasy) jest zła, mimo że bywa rozwiązaniem przeciwerozyjnym, gdy jest wykonana poprawnie.
Rośliny wieloletnie i trawy tworzą gęstą okrywę oraz silny system korzeniowy, który wiąże glebę. Okrywa ogranicza uderzenia kropel, poprawia infiltrację i zmniejsza spływ, a korzenie stabilizują warstwę orną, co jest ważne przy dużym nachyleniu.
Zagrożenie rośnie przy intensywnych opadach, na glebach o słabszej strukturze, na długich i stromych stokach oraz wtedy, gdy gleba jest odsłonięta (po orce, w międzyplonie bez okrywy). Ryzykowne są też bruzdy i redliny prowadzące wodę w dół pola.
Najpierw ustal, czy odpowiedź zwiększa czy zmniejsza spływ wody. Wybieraj to, co prowadzi do koncentracji odpływu w dół stoku jako najbardziej niebezpieczne. Zwracaj uwagę na słowa: "wzdłuż stoku", "ściółka", "wieloletnie", "tarasowa" i ich wpływ na erozję.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Podręczniki z zakresu agrotechniki i uprawy roli (rozdziały o uprawie na stokach i ochronie gleb)
  • Materiały szkoleniowe ODR dotyczące przeciwdziałania erozji i gospodarowania na terenach nachylonych
  • Skrypty z gleboznawstwa/ochrony środowiska rolniczego: erozja wodna, spływ powierzchniowy, praktyki przeciwerozyjne

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego