KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 19.
Ile arkuszy A1 netto potrzeba do wydrukowania 20 000 jednokolorowych zaproszeń formatu A6?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Arkusz A1 ma 8 razy większą powierzchnię niż A4, a A4 ma 4 razy większą powierzchnię niż A6, więc z 1 arkusza A1 uzyskuje się 8×4=32 użytki A6.
Przy nakładzie 20 000 zaproszeń potrzeba 20 000/32 = 625 arkuszy A1 netto.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba policzyć, ile użytków formatu A6 mieści się w jednym arkuszu A1, a następnie podzielić nakład przez tę liczbę. Określenie "netto" oznacza, że liczymy wyłącznie arkusze potrzebne do uzyskania wymaganej liczby wyrobów, bez zapasu na odpady technologiczne.

Kluczowa jest zależność formatów serii A: każdy kolejny format (A(n+1)) ma połowę powierzchni poprzedniego. Z tego wynika, że:

  • A1 → A2: 2 sztuki A2 z A1
  • A2 → A3: 4 sztuki A3 z A1
  • A3 → A4: 8 sztuk A4 z A1
  • A4 → A5: 16 sztuk A5 z A1
  • A5 → A6: 32 sztuki A6 z A1

Można też policzyć krócej: A1 to 8 powierzchni A4, a A4 to 4 powierzchnie A6, więc łącznie 8×4 = 32 użytki A6 na arkuszu A1.

Następnie dzielimy nakład przez liczbę użytków z arkusza:

20 000 / 32 = 625

Odpowiedź "625 sztuk." jest poprawna, bo dokładnie tyle arkuszy A1 potrzeba, aby uzyskać 20 000 zaproszeń A6 przy założeniu idealnego wykorzystania arkusza (netto).

Pozostałe propozycje są niepoprawne, bo wynikają z błędnego przeliczenia relacji formatów lub z nieuzasadnionego dodawania zapasu: "875 sztuk." może sugerować liczenie z inną (zaniżoną) liczbą użytków na arkusz; "1125 sztuk." i "1250 sztuk." są zbyt duże i zwykle wynikają z pomylenia kolejnych podziałów (np. przyjęcia, że A1 mieści 16 użytków A6 zamiast 32) albo z traktowania zadania jak kalkulacji brutto.

W praktyce poligraficznej po obliczeniu netto często dolicza się jeszcze zapas (brutto) zależnie od technologii, wykończenia i ryzyka błędów, ale tutaj pytanie wprost dotyczy wartości netto.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W serii A każdy kolejny format ma połowę powierzchni poprzedniego. Od A1 do A6 są 5 "połowień", więc liczba użytków rośnie 25=32. To znaczy, że z jednego arkusza A1 uzyskasz 32 użytki A6 (w ujęciu powierzchniowym).
"Netto" oznacza liczbę arkuszy wynikającą wyłącznie z matematycznego zapotrzebowania na nakład, bez doliczania zapasu na odpady, rozruch, błędy cięcia czy pasowania. W praktyce produkcyjnej często liczy się też "brutto", ale tu wymagane jest netto.
Bo z 1 arkusza A1 wychodzi 32 sztuki A6, a nakład wynosi 20 000 sztuk. Dzielisz więc 20 000 przez 32 i otrzymujesz 625. Wynik jest całkowity, bo 20 000 jest wielokrotnością 32, więc nie ma potrzeby zaokrąglania w górę.
W tym konkretnym typie zadania zwykle nie. "Jednokolorowe" dotyczy technologii druku i kosztów (np. zużycia tonera), ale liczba arkuszy netto wynika z formatu użytku i nakładu. Zmiana liczby kolorów nie zmienia tego, ile A6 mieści się w A1.
Najczęściej myli się liczbę kroków między formatami (A1→A6 to 5 połowień) albo "gubi" się etap A4→A6. Skutkiem jest przyjęcie 16 użytków zamiast 32. Drugi błąd to intuicyjne dodawanie zapasu mimo że pytanie wyraźnie mówi o wartościach netto.
Zaokrąglasz w górę, gdy dzielenie nakładu przez liczbę użytków na arkusz daje wynik niecałkowity. Wtedy ostatni arkusz będzie wykorzystany częściowo, ale i tak musisz go zużyć. W tym zadaniu wynik jest całkowity, więc zaokrąglenie nie jest potrzebne.
Pomaga reguła: każdy "krok" w dół (np. A3→A4) to podwojenie liczby użytków. Wystarczy policzyć, ile kroków dzieli formaty, i zastosować 2n. Dla A1→A6 masz n=5, więc 25=32.
Użytek to pojedynczy egzemplarz (lub jego część) rozmieszczony na arkuszu drukowym w impozycji. Jeśli wiesz, ile użytków mieści się na arkuszu (np. 32 sztuki A6 na A1), to arkusze netto liczysz jako: nakład / liczba użytków na arkusz.
Nie zawsze. Netto jest punktem wyjścia, ale w realnej produkcji dolicza się zapas (brutto) zależnie od technologii, ryzyka błędów, wykończenia (cięcie, bigowanie, klejenie) i wymagań jakości. Egzamin często rozdziela te pojęcia, więc czytaj uważnie polecenie.
Zadanie sprawdza myślenie impozycyjne: ile małych użytków da się uzyskać z większego arkusza. W druku cyfrowym podobnie planuje się ułożenie A6 na arkuszu produkcyjnym, aby ograniczyć koszty papieru i skrócić czas obróbki po druku (np. cięcia).
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series", zasada połowienia/podwojenia powierzchni kolejnych formatów
  • Wikipedia: "ISO 216" (tabela formatów serii A oraz relacje między formatami), https://en.wikipedia.org/wiki/ISO_216 - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z poligrafii dotyczące formatów papieru i impozycji (skrypty szkolne)
  • Tablice formatów serii A (A0–A10) zgodne z ISO 216
  • Ćwiczenia rachunkowe z kalkulacji poligraficznej: użytki na arkuszu, netto/brutto

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego