KWALIFIKACJA PGF6 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 22.
Ile będzie kosztował karton niezbędny do wydrukowania 160 sztuk zaproszeń formatu A5 bez uwzględniania naddatku technologicznego, jeżeli arkusz kartonu ozdobnego formatu A1+ kosztuje 3,00 zł?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Arkusz formatu A1 mieści 16 użytków A5 (A1 → A2 → A3 → A4 → A5, czyli 4 podziały na pół: 2^4=16).
Na 160 zaproszeń potrzeba 160/16 = 10 arkuszy. Koszt: 10 × 3,00 zł = 30,00 zł (bez naddatku).

Pełne wyjaśnienie:

W kalkulacji kosztu kartonu kluczowe jest ustalenie, ile zaproszeń formatu A5 da się uzyskać z jednego arkusza formatu A1 (w zadaniach egzaminacyjnych często przyjmuje się układ "bez strat" i pomija marginesy technologiczne, jeśli nie podano inaczej).

1) Liczba użytków A5 z arkusza A1
Formaty serii A mają własność, że każdy kolejny (A2, A3, …) powstaje przez podział poprzedniego na pół. Przejście z A1 do A5 to cztery takie podziały: A1 → A2 → A3 → A4 → A5. Każdy podział podwaja liczbę użytków, więc łącznie otrzymujemy 2^4 = 16 użytków A5 z jednego arkusza A1.

2) Liczba arkuszy potrzebnych na nakład 160 sztuk
Skoro z 1 arkusza jest 16 zaproszeń, to liczba arkuszy wynosi 160 / 16 = 10. Ponieważ wynik jest całkowity, nie ma potrzeby zaokrąglania w górę.

3) Koszt materiału
Cena 1 arkusza kartonu wynosi 3,00 zł, więc koszt całkowity to 10 × 3,00 zł = 30,00 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "27,00 zł" odpowiadałoby 9 arkuszom, czyli 9 × 16 = 144 zaproszeniom — to za mało na nakład 160.
  • "18,00 zł" odpowiada 6 arkuszom (96 sztuk) albo błędnemu założeniu liczby użytków i zaniżeniu zapotrzebowania.
  • "33,00 zł" oznacza 11 arkuszy, czyli doliczenie jednego arkusza ponad to, co wynika z czystego podziału (typowy błąd "na zapas" mimo polecenia bez naddatku technologicznego).

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw policz użytki z arkusza, potem arkusze na nakład, dopiero na końcu koszt. To ogranicza pomyłki jednostek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W serii A każdy kolejny format to połowa poprzedniego. Od A1 do A5 są 4 podziały na pół, więc liczba użytków rośnie 2^4 = 16 razy. To znaczy, że z jednego arkusza A1 uzyskasz 16 użytków A5 (przy idealnym podziale bez strat).
W produkcji drukarskiej materiał kupuje się zwykle w arkuszach lub zwojach, a nie "na sztuki". Dlatego najpierw liczy się, ile produktów (użytków) powstanie z jednego arkusza, potem ile arkuszy potrzeba na nakład, a na końcu koszt. To odpowiada realnej kalkulacji materiałowej.
Naddatek technologiczny to dodatkowa ilość materiału uwzględniana na straty: rozruch, pasery, docinanie, uszkodzenia. W tym pytaniu jest wprost napisane, że naddatku nie uwzględniamy, więc liczymy "na czysto" z samej relacji formatów i liczby sztuk.
Najczęściej myli się liczbę "kroków" między formatami (np. A1→A4 to 3 podziały, a A1→A5 to 4). Częsty jest też błąd 4× zamiast 16× lub odwrotnie. Pomaga rysunek: A1→A2→A3→A4→A5 i dopisanie 2, 4, 8, 16 użytków.
Nie zawsze. W praktyce dochodzą marginesy, spady, pasery i ograniczenia maszyn. Jednak w zadaniach egzaminacyjnych, jeśli nie podano danych o odpadach lub układzie impozycyjnym, często przyjmuje się idealny podział wynikający z formatów. Gdy wymagane są straty, jest to zwykle doprecyzowane.
W planowaniu produkcji arkusze zaokrągla się w górę do pełnej sztuki, bo nie da się kupić "ułamka arkusza" dla brakujących użytków. Przykład: jeśli wychodzi 10,2 arkusza, to realnie potrzebujesz 11 arkuszy (chyba że zadanie wyraźnie opisuje inną metodę).
A1 jest formatem znormalizowanym, natomiast A1+ bywa używany w branży jako format powiększony względem A1 (zapas na oprawę/cięcie lub pod konkretne maszyny). Bez podania wymiarów A1+ nie da się jednoznacznie policzyć użytków "z geometrii", więc w testach często przyjmuje się relację jak dla A1.
Najpierw oblicz liczbę arkuszy potrzebnych na nakład: (liczba sztuk) ÷ (użytki z arkusza). Potem koszt = (liczba arkuszy) × (cena arkusza). Jeśli dzielenie daje ułamek, zaokrąglij arkusze w górę. Dopiero potem wpisuj wynik w złotych.
Potrzebujesz: formatu produktu (np. A5), formatu arkusza (np. A1) lub jego wymiarów, nakładu (liczby sztuk) oraz ceny jednostkowej arkusza. Dodatkowo jednoznaczność zwiększa informacja o naddatku, stratach lub o tym, że liczymy "bez strat" i bez naddatku technologicznego.
Ćwicz schemat: formaty → użytki → arkusze → koszt. Naucz się relacji formatów serii A (podziały na połowy) i rozwiązuj krótkie zadania na nakład i koszt papieru/kartonu. Pomaga też sprawdzanie wyniku wstecz: ile sztuk da policzona liczba arkuszy i czy pokrywa nakład.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że arkusz formatu A1 mieści 16 użytków A5 (A1 → A2 → A3 → A4 → A5, czyli 4 podziały na pół: 2^4=16).Na 160 zaproszeń potrzeba 160/16 = 10 arkuszy.

Źródła:

  • Wikipedia: "ISO 216" (opis standardu formatów papieru serii A) https://en.wikipedia.org/wiki/ISO_216 - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia: "Paper size" / sekcja o serii A i zależnościach między formatami https://en.wikipedia.org/wiki/Paper_size - dostęp 2026-03-02
  • ISO (International Organization for Standardization): strona standardu ISO 216 (informacje o formatach A/B/C) https://www.iso.org/standard/36631.html - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Materiały szkolne o formatach papieru (seria A) i podziale arkuszy
  • Podręczniki/opracowania z planowania produkcji poligraficznej: użytki, formaty, impozycja
  • Tablice formatów papieru (A0–A10) i ich wymiary

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego