KWALIFIKACJA HGT12 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 14.
Ile błonnika pokarmowego dostarczy 1 porcja zupy krem z zielonego groszku o masie 250 g, jeżeli 100 g tej zupy zawiera 3,1 g błonnika?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W 100 g zupy jest 3,1 g błonnika, a porcja ma 250 g, czyli 2,5 razy więcej niż 100 g. Mnożymy 3,1 × 2,5 = 7,75. Zatem porcja 250 g dostarcza 7,75 g błonnika.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano zawartość błonnika w przeliczeniu na 100 g zupy: 3,1 g/100 g. Trzeba obliczyć, ile błonnika będzie w porcji 250 g. To typowe przeliczanie wartości odżywczej z "na 100 g" na masę porcji.

Krok 1: wyznacz współczynnik porcji
250 g to 2,5 razy 100 g, bo 250 ÷ 100 = 2,5.

Krok 2: przelicz błonnik na porcję
Skoro w 100 g jest 3,1 g błonnika, to w 250 g będzie: 3,1 × 2,5 = 7,75 g.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "3,10 g" to wartość dla 100 g, a nie dla 250 g. To błąd polegający na pominięciu przeliczenia na większą porcję.
  • "31,10 g" wynika zwykle z nieprawidłowego mnożenia (np. przez 10) albo błędnego przesunięcia przecinka. Taki wynik byłby nielogicznie wysoki jak na 250 g zupy przy 3,1 g/100 g.
  • "77,50 g" wskazuje na pomylenie współczynnika (np. potraktowanie 250 g jak 25×100 g zamiast 2,5×100 g) lub na wielokrotne przesunięcie przecinka.

Wskazówka egzaminacyjna: szybko sprawdź sens wyniku: porcja 250 g jest większa niż 100 g, więc błonnika musi być więcej niż 3,1 g, ale nie kilkadziesiąt gramów. Taki "test rozsądku" pomaga wyłapać błędy rachunkowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw policz, ile razy porcja jest większa od 100 g: 250/100 = 2,5. Potem pomnóż błonnik podany na 100 g przez ten współczynnik: 3,1 × 2,5. Otrzymujesz ilość błonnika w całej porcji.
Ponieważ 250 g to dokładnie 2,5 × 100 g. Jeśli składnika w 100 g jest 3,1 g, to w porcji 2,5 razy większej będzie go 2,5 razy więcej. To typowe przeliczenie proporcjonalne używane w gastronomii.
To informacja o gęstości składnika w produkcie: na każde 100 g masy produktu przypada 3,1 g błonnika. Żeby policzyć ilość w porcji, trzeba uwzględnić masę porcji i wykonać przeliczenie na 250 g.
Użyj oszacowania: skoro w 100 g jest 3,1 g, to w 200 g byłoby ok. 6,2 g, a w 250 g trochę więcej niż 6,2 g. Wynik 7,75 g pasuje. Wyniki typu 31 g lub 77 g są podejrzanie wysokie.
Najczęściej: (1) przepisanie wartości "na 100 g" jako wyniku porcji, (2) złe przesunięcie przecinka w mnożeniu, (3) pomylenie współczynnika (np. 25 zamiast 2,5), (4) brak kontroli sensowności wyniku przez oszacowanie.
Wystarczy jedno działanie, jeśli umiesz wyznaczyć współczynnik porcji: 250/100 = 2,5, a potem 3,1 × 2,5. Proporcja (np. 3,1 g — 100 g; x — 250 g) to równoważny zapis tej samej metody.
Postępujesz identycznie: liczysz współczynnik porcji 180/100 = 1,8, a następnie mnożysz wartość na 100 g przez 1,8. To uniwersalna metoda do przeliczania makroskładników i błonnika na dowolną masę porcji.
Gdy planujesz jadłospis (np. żywienie zbiorowe), oceniasz wartość odżywczą menu, przygotowujesz dokumentację żywieniową lub analizujesz receptury. Błonnik jest ważny m.in. w dietach prozdrowotnych, więc jego ilość w porcji bywa wymagana w obliczeniach.
Zwykle podaje się wynik z taką dokładnością, jak w danych lub odpowiedziach (często do dwóch miejsc po przecinku). Najbezpieczniej dopasować zapis do wariantów odpowiedzi. Jeśli wynik wychodzi dokładnie 7,75, nie ma potrzeby dalszego zaokrąglania.
Nie, bo 3,10 g dotyczy 100 g produktu. Porcja ma 250 g, więc musi zawierać więcej błonnika niż w 100 g (przy stałym składzie zupy). Taki wynik wskazuje na pominięcie przeliczenia masy porcji.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "W 100 g zupy jest 3,1 g błonnika, a porcja ma 250 g, czyli 2,5 razy więcej niż 100 g."

Źródła:

  • Khan Academy (PL) – Proporcje i skala (materiały o przeliczaniu proporcjonalnym), https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-ratios-proportions (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL) – Proporcja (matematyka), https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcja (dostęp: 2026-03-01)
  • Khan Academy (PL) – Mnożenie ułamków dziesiętnych, https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-decimals (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki zawodowej: proporcje i procenty
  • Podręczniki do żywienia i dietetyki w gastronomii: interpretacja danych "na 100 g"
  • Zestawy zadań z obliczeń wartości odżywczej porcji (ćwiczenia rachunkowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego