KWALIFIKACJA HGT12 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 11.
Ile gramów miodu zastąpi spożycie 20 g cukru, jeżeli zgodnie z tabelami zamienności 125 g miodu zastępuje 100 g cukru?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skoro 125 g miodu odpowiada 100 g cukru, to na 1 g cukru przypada 1,25 g miodu (125/100).
Dla 20 g cukru: 20 × 1,25 = 25 g miodu. Pozostałe odpowiedzi wynikają z odwrócenia proporcji lub błędnego skalowania (np. wzięcia połowy/całości liczby 125 bez odniesienia do 20 g).

Pełne wyjaśnienie:

Z treści wynika przelicznik zamienności: 125 g miodu zastępuje 100 g cukru. To oznacza, że aby uzyskać "równoważność" w sensie przyjętym w tabeli, masę miodu liczymy proporcjonalnie do masy cukru.

Krok 1: wyznacz przelicznik na 1 g cukru.
Skoro 100 g cukru ↔ 125 g miodu, to 1 g cukru ↔ 125/100 g miodu = 1,25 g miodu.

Krok 2: przemnóż przez 20 g cukru.
20 g cukru ↔ 20 × 1,25 g miodu = 25 g miodu.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "25,0 g".

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • "16,5 g" może wynikać z odwrócenia proporcji (100/125 = 0,8) lub z błędnego założenia, że miodu jest mniej niż cukru. W tym przeliczniku miodu musi być więcej, bo 125 g odpowiada 100 g.
  • "50,0 g" odpowiadałoby sytuacji, jakby przelicznik był 2,5 g miodu na 1 g cukru (czyli zbyt duży), co zwykle bierze się z pomnożenia "na zapas" bez wyznaczenia przelicznika jednostkowego.
  • "62,5 g" to połowa 125 g; taki wybór bywa skutkiem zakotwiczenia na liczbie 125 i mechanicznego dzielenia przez 2, mimo że w zadaniu jest 20 g cukru, a nie 50 g.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach zamienności najbezpieczniej zawsze najpierw policzyć "na 1 jednostkę" (tu: na 1 g cukru), a dopiero potem skalować do wymaganej ilości. To ogranicza pomyłki związane z odwróceniem ułamka.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ustal przelicznik jednostkowy: podziel masę miodu przez masę cukru z tabeli (np. 125/100 = 1,25). Potem pomnóż ten wynik przez masę cukru, którą chcesz zastąpić. To najprostsza i najmniej błędogenna metoda.
Bo w podanej relacji 125 g miodu odpowiada 100 g cukru, czyli miód ma większą masę przy tej samej "zamienności" z tabeli. Matematycznie oznacza to współczynnik 1,25 g miodu na 1 g cukru.
To informacja z tabeli zamienności, że przy przyjętym kryterium (najczęściej słodkość) taka masa miodu ma odpowiadać takiej masie cukru. Na egzaminie traktuj to jako przelicznik do obliczeń proporcjonalnych.
Najczęściej myli się kierunek proporcji (odwrócony ułamek), nie liczy się przelicznika na 1 jednostkę, albo wybiera się liczbę "pasującą" do danych (np. połowę 125) bez powiązania z masą, którą trzeba zastąpić.
W zadaniach egzaminacyjnych – tak, jeśli podano tabelę zamienności, bo jest to baza do obliczeń. W praktyce technologicznej trzeba dodatkowo uwzględniać m.in. wodę w miodzie i wpływ na konsystencję, ale to wykracza poza samo przeliczenie masy.
Skoro 100 g cukru odpowiada 125 g miodu, to 20 g to 1/5 ze 100 g. Liczysz 1/5 z 125 g: 125 ÷ 5 = 25 g. To szybka metoda oparta na skalowaniu proporcji.
Tak, ale dla innej masy cukru. 62,5 g to połowa 125 g, więc odpowiadałoby połowie 100 g cukru, czyli 50 g. Jeśli w zadaniu byłoby 50 g cukru, wtedy 62,5 g miodu wynikałoby z tej samej proporcji.
Zwykle wystarczy proporcja wprost: (miód/cukier) × masa cukru do zamiany. Czasem wygodniej policzyć "na 1 g" przez dzielenie, a potem wykonać mnożenie. Wszystko odbywa się w tych samych jednostkach.
Przelicznik jednostkowy porządkuje rozumowanie i zmniejsza ryzyko odwrócenia proporcji. Gdy wiesz, że 1 g cukru odpowiada 1,25 g miodu, każde kolejne zadanie sprowadza się do prostego mnożenia przez żądaną masę.
Ćwicz zadania z proporcji (skalowanie porcji, zamienniki, wydajność), zapisuj schemat: "dane → przelicznik na 1 → wynik". Pomaga też regularne rozwiązywanie krótkich zadań bez kalkulatora, aby ograniczyć błędy rachunkowe.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Skoro 125 g miodu odpowiada 100 g cukru, to na 1 g cukru przypada 1,25 g miodu (125/100).Dla 20 g cukru: 20 × 1,25 = 25 g miodu."

Materiały:

  • Zadania z proporcji i przeliczeń w kuchni (arkusze ćwiczeń)
  • Podręczniki do technologii gastronomicznej omawiające zamienniki cukru i tabelaryczne przeliczniki
  • Notatki własne: "przelicznik na 1 g" jako uniwersalna metoda rozwiązywania zadań zamienności

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego