KWALIFIKACJA HGT2 + HGT12 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 32.
Ile kosztuje sprzedawany w barze sok pomarańczowy z marżą 150%, w szklance (200 ml) jeżeli 1 litr tego soku kosztuje w hurcie 2,50 zł, a podatek VAT na napoje wynosi 22%? Cenę zaokrąglić do jednego miejsca po przecinku.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt 1 l soku to 2,50 zł, więc porcja 200 ml (1/5 litra) kosztuje 0,50 zł. Marża 150% traktujemy jako narzut na cenę zakupu: 0,50 × 2,5 = 1,25 zł (netto). Następnie doliczamy VAT 22%: 1,25 × 1,22 = 1,525 zł, co po zaokrągleniu do 1 miejsca daje 1,5 zł.

Pełne wyjaśnienie:

To zadanie sprawdza umiejętność kalkulacji ceny sprzedaży w gastronomii na podstawie ceny zakupu, narzutu (tu opisanego jako "marża 150%") oraz podatku VAT podanego w treści.

Krok 1: koszt porcji 200 ml
1 litr kosztuje 2,50 zł. Szklanka 200 ml to 1/5 litra, więc koszt porcji wynosi:
2,50 zł ÷ 5 = 0,50 zł.

Krok 2: doliczenie marży/narzutu 150%
"150%" oznacza, że do 100% ceny zakupu dodajemy jeszcze 150% tej ceny. W praktyce rachunkowej liczy się to współczynnikiem:
100% + 150% = 250% = 2,5.
Cena netto po narzucie:
0,50 zł × 2,5 = 1,25 zł.

Krok 3: doliczenie VAT 22%
VAT dolicza się do ceny netto, czyli mnoży przez 1,22:
1,25 zł × 1,22 = 1,525 zł.

Krok 4: zaokrąglenie
Zgodnie z poleceniem zaokrąglamy do jednego miejsca po przecinku: 1,525 zł → 1,5 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wartość 1,0 zł zwykle wynika z pomylenia narzutu 150% z mnożnikiem 1,5 (0,50 × 1,5 = 0,75) albo z pominięcia VAT i/lub błędnego porcjowania.
  • Wartość 2,0 zł bywa skutkiem podwójnego doliczenia procentów (np. dodania 150% i jeszcze raz 22% "od całej kwoty" w sposób niepoprawny) albo błędnego przeliczenia 200 ml.
  • Wartość 2,5 zł może wynikać z mechanicznego przepisania ceny 1 litra jako ceny porcji lub z błędu jednostek (brak podziału na 5 porcji).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj współczynniki: narzut 150% → ×2,5, VAT 22% → ×1,22. Najpierw policz koszt porcji, potem narzut, na końcu VAT i zaokrąglenie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw przelicz porcję na część litra: 200 ml to 1/5 litra. Jeśli 1 litr kosztuje 2,50 zł, to koszt porcji wynosi 2,50 ÷ 5 = 0,50 zł. Ten wynik to cena zakupu porcji, od której liczysz narzut i VAT.
W tego typu zadaniach "marża 150%" jest zwykle używana jako narzut 150% na cenę zakupu. Oznacza to, że cena po narzucie ma łącznie 250% ceny zakupu, czyli stosujesz mnożnik 2,5 (100% + 150%).
Narzut 150% oznacza, że do kwoty bazowej (100%) dodajesz jeszcze 150% tej samej kwoty. Razem masz 250% wartości początkowej. 250% zapisane jako współczynnik to 2,5, więc zamiast dodawać procenty w kilku krokach, mnożysz cenę zakupu przez 2,5.
VAT dolicza się po obliczeniu ceny netto (czyli po narzucie/marży handlowej). Najpierw ustalasz cenę netto sprzedaży, a dopiero potem liczysz cenę brutto dla klienta, mnożąc przez (1 + stawka VAT), np. 1,22 dla 22%.
Cenę brutto liczysz jako: netto × 1,22. To prosty zapis tego, że do 100% ceny netto dodajesz 22% podatku. Przykład: 1,25 zł netto × 1,22 = 1,525 zł brutto. Potem stosujesz wymagane w zadaniu zaokrąglenie.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie 150% z mnożnikiem 1,5 zamiast 2,5; doliczanie VAT przed narzutem; błędne porcjowanie (200 ml to 1/5 litra); oraz nieprawidłowe zaokrąglanie (np. 1,525 zaokrąglone inaczej niż do 1 miejsca po przecinku).
Tak, ale łatwiej o błąd. Zamiast dodawać kolejne procenty, lepiej używać mnożników: narzut 150% → ×2,5, VAT 22% → ×1,22. Wtedy obliczenia są krótsze i czytelniejsze, a ryzyko pomyłki w kolejności działań jest mniejsze.
Zaokrąglenie do 1 miejsca po przecinku oznacza, że zostawiasz jedną cyfrę po przecinku (dziesiąte). Patrzysz na kolejną cyfrę (setne). W 1,525 cyfrą setnych jest 2, więc nie podnosisz dziesiątych: wynik to 1,5 zł.
W zadaniach rachunkowych VAT bywa podany jako dane do obliczeń, podobnie jak ceny surowców. Na egzaminie liczy się poprawne zastosowanie podanej stawki (mnożnik 1,xx) i kolejności działań, a nie odtwarzanie stawek z pamięci, jeśli zadanie wskazuje je wprost.
Zrób kontrolę "na oko": porcja kosztuje 0,50 zł, po narzucie 150% cena netto powinna być wyraźnie większa (około 1,25 zł), a po VAT jeszcze trochę wzrosnąć (około 1,5 zł). Jeśli wychodzi blisko 0,5 zł albo 2,5 zł, to zwykle jest błąd w porcjowaniu lub narzucie.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że koszt 1 l soku to 2,50 zł, więc porcja 200 ml (1/5 litra) kosztuje 0,50 zł. Marża 150% traktujemy jako narzut na cenę zakupu: 0,50 × 2,5 = 1,25 zł (netto).

Materiały:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (podręczniki do rachunkowości gastronomicznej i kalkulacji potraw/napojów).
  • Zestawy zadań z kalkulacji gastronomicznej: porcjowanie, narzut/marża, VAT, zaokrąglenia
  • Powtórka z matematyki: procenty, współczynniki, działania na ułamkach dziesiętnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego