KWALIFIKACJA MED9 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 26.
Ile moli NaOH przereaguje z 20 mL roztworu HCl o stężeniu 0,1 mol/L?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw oblicza się liczbę moli HCl: n = c·V = 0,1 mol/L · 0,020 L = 0,002 mol. Ponieważ HCl reaguje z NaOH w stosunku 1:1 (zobojętnianie), tyle samo moli NaOH przereaguje. Dlatego poprawny wynik to 0,002 mol.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba ustalić, ile moli zasady NaOH zostanie zużyte do reakcji z podaną ilością kwasu solnego HCl. Kluczowe są dwa kroki: (1) policzenie liczby moli HCl w roztworze na podstawie stężenia molowego i objętości, (2) zastosowanie stechiometrii reakcji zobojętniania.

Krok 1: liczba moli HCl w 20 mL roztworu
Stężenie molowe: 0,1 mol/L oznacza 0,1 mola substancji w 1 litrze roztworu.
Objętość: 20 mL = 0,020 L (przeliczenie jest konieczne, bo stężenie jest w mol/L).
Wzór: n = c · V
n(HCl) = 0,1 mol/L · 0,020 L = 0,002 mol.

Krok 2: ile moli NaOH przereaguje?
Dla mocnego, jednoprotowego kwasu HCl i mocnej zasady NaOH reakcja przebiega według równania:
HCl + NaOH → NaCl + H2O
Z równania wynika stosunek molowy 1:1: jeden mol HCl zużywa dokładnie jeden mol NaOH. Zatem n(NaOH) = n(HCl) = 0,002 mol.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 0,001 – to typowy efekt pomylenia objętości (np. potraktowania 20 mL jak 10 mL) albo błędu w mnożeniu.
  • 0,004 – często wynika z nieprawidłowego podwojenia wyniku lub z błędnego przeliczenia 20 mL na 0,04 L.
  • 0,006 – to zwykle konsekwencja kilku błędów naraz (np. złe jednostki i błędne działania), a nie poprawnej stechiometrii.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw zamień mL na L, dopiero potem licz n = c·V. Na końcu sprawdź, czy reakcja jest 1:1 (dla HCl i NaOH jest), zanim przepiszesz liczbę moli na szukaną substancję.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Użyj zależności n = c · V, gdzie c jest w mol/L, a V w litrach.

Najczęstszy krok to zamiana mL na L: 20 mL = 0,020 L. Dopiero potem mnożysz przez stężenie, aby dostać liczbę moli.

HCl jest kwasem jednoprotowym, a NaOH dostarcza jeden jon OH na cząsteczkę. W reakcji zobojętniania jeden H+ łączy się z jednym OH, tworząc wodę, więc 1 mol HCl zużywa 1 mol NaOH.
To informacja, że w 1 litrze roztworu znajduje się 0,1 mola substancji. Jeśli masz mniejszą objętość, liczba moli jest proporcjonalnie mniejsza. Dlatego zawsze liczysz n = 0,1 · V(L), a nie korzystasz z mL bez przeliczenia.
Zawsze wtedy, gdy stężenie jest podane w mol/L (a tak jest najczęściej). Wzór n = c·V działa bezpośrednio tylko wtedy, gdy objętość V jest w litrach. Pominięcie przeliczenia to jeden z najczęstszych błędów na sprawdzianach i egzaminach.
Nie zawsze. Jest równa tylko wtedy, gdy równanie reakcji daje stosunek 1:1 (jak dla HCl i NaOH). Dla innych kwasów lub zasad (np. wieloprotonowych) współczynniki stechiometryczne mogą być inne i wtedy liczba moli reagentów nie będzie taka sama.
Najczęstsze pułapki to: brak zamiany mL na L, pomylenie wzoru (np. użycie c = V/n), oraz założenie złego stosunku stechiometrycznego. Warto zawsze zapisać równanie reakcji i sprawdzić współczynniki przed podaniem wyniku.
Sprawdź rząd wielkości: 0,1 mol/L to "jedna dziesiąta mola na litr". Dla 0,02 L (czyli 1/50 litra) dostaniesz 0,1 · 0,02 = 0,002. Wynik jest więc mały, ale spójny z małą objętością i umiarkowanym stężeniem.
To reakcja kwasu z zasadą prowadząca do powstania soli i wody. W obliczeniach moli kluczowe jest równanie reakcji: z niego odczytujesz stosunek molowy reagentów. Dopiero potem przeliczasz, ile moli jednej substancji odpowiada danej liczbie moli drugiej.
W typowych zadaniach stechiometrycznych przyjmuje się pełną dysocjację mocnych elektrolitów, co upraszcza analizę (HCl daje H+, NaOH daje OH). W praktyce obliczeń moli z c·V nadal kluczowe są jednostki i współczynniki reakcji.
Podobne są zadania o przygotowaniu roztworu o zadanym stężeniu, przeliczaniu ilości substancji na masę (n = m/M), oraz proste obliczenia w analizie ilościowej (np. miareczkowanie). W każdym przypadku pilnujesz jednostek i proporcji stechiometrycznych.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że najpierw oblicza się liczbę moli HCl: n = c·V = 0,1 mol/L · 0,020 L = 0,002 mol.

Źródła:

  • Khan Academy (PL) – chemia: stężenie molowe i obliczenia roztworów, https://pl.khanacademy.org/science/chemistry/solutions-and-mixtures/solution-concentration (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL) – "Stężenie molowe", https://pl.wikipedia.org/wiki/St%C4%99%C5%BCenie_molowe (dostęp: 2026-02-27)
  • Chemistry LibreTexts – "Molarity" (definicja i przykłady obliczeń), https://chem.libretexts.org/Bookshelves/General_Chemistry/Map%3A_General_Chemistry_(Petrucci_et_al.)/04%3A_Aqueous_Reactions_and_Solution_Stoichiometry/4.02%3A_Molarity (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podstawy chemii ogólnej: dział o stężeniach roztworów i obliczeniach stechiometrycznych
  • Materiały szkolne/ćwiczeniowe z obliczeń chemicznych (mole, molarność, przeliczenia jednostek)
  • Zadania z miareczkowania kwasowo-zasadowego (arkusze ćwiczeń) – dla utrwalenia schematu 1:1

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego