W zadaniu trzeba obliczyć, ile materiału należy zakupić, gdy wiadomo, że podczas pracy wystąpią straty w wysokości 5% długości. Oznacza to, że kupujemy nie tylko długość wynikającą z instalacji (3 m), ale także zapas pokrywający odpady (docinki, błędy, uszkodzenia).
Najprościej wykonać to w dwóch krokach:
- Oblicz 5% z 3 m: 3 m × 0,05 = 0,15 m.
- Dolicz straty do długości podstawowej: 3 m + 0,15 m = 3,15 m.
Dlatego poprawna jest odpowiedź "3,15 m".
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "3,05 m" odpowiadałoby tylko 1,67% zapasu albo skutkowi błędnego zaokrąglenia/omyłki w mnożeniu (np. 3 × 0,05 policzone jako 0,05).
- "2,85 m" wynika z odjęcia 5% (3 − 0,15), co oznaczałoby, że straty zmniejszają ilość zakupu, a to nielogiczne — straty powodują konieczność kupna więcej, nie mniej.
- "3,50 m" to aż 0,50 m zapasu (ok. 16,7%), czyli zdecydowanie więcej niż 5%; taki wynik może powstać po pomyleniu 5% z 0,5 lub po przyjęciu zbyt dużego narzutu.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "straty X%" i pytanie brzmi "ile kupić?", prawie zawsze należy wykonać działanie typu wartość bazowa × (1 + X%), czyli tu: 3 × 1,05 = 3,15 m. Informacja DN 100 nie jest potrzebna do rachunku długości, chyba że zadanie dotyczyłoby powierzchni/objętości izolacji.
