KWALIFIKACJA BUD13 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 37.
Ile piasku należy zamówić do wykonania warstwy odsączającej o powierzchni 500 m2 i grubości po zagęszczeniu 20 cm wiedząc, że współczynnik spulchnienia wynosi 1,25?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość warstwy po zagęszczeniu to pole razy grubość: 500 m2 × 0,20 m = 100 m3. Zamawiany piasek jest w stanie luźnym, więc trzeba uwzględnić spulchnienie: 100 m3 × 1,25 = 125 m3. Dlatego właściwa ilość do zamówienia wynosi 125 m3.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć, ile piasku trzeba zamówić, należy rozróżnić objętość warstwy po zagęszczeniu (docelową w konstrukcji) oraz objętość materiału w stanie luźnym (dostarczanego i składowanego). Współczynnik spulchnienia 1,25 informuje, że objętość materiału w stanie luźnym jest większa od objętości po wbudowaniu i zagęszczeniu.

Krok 1: przeliczenie grubości na metry
20 cm = 0,20 m.

Krok 2: objętość warstwy po zagęszczeniu
Objętość = powierzchnia × grubość
Vzag = 500 m2 × 0,20 m = 100 m3.
To jest kubatura warstwy, jaką chcemy uzyskać po zagęszczeniu.

Krok 3: uwzględnienie współczynnika spulchnienia
Skoro współczynnik spulchnienia wynosi 1,25, to objętość materiału do zamówienia (luźnego) liczymy jako:
Vzam = Vzag × 1,25 = 100 m3 × 1,25 = 125 m3.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • 100 m3 – to objętość warstwy po zagęszczeniu. Pomija spulchnienie, więc zaniża zamówienie i w praktyce może zabraknąć materiału.
  • 25 m3 – typowo wynika z błędnego działania na współczynniku (np. dzielenia) albo z pomyłki w grubości (np. 0,05 m zamiast 0,20 m). Taki wynik jest nielogiczny przy podanych danych.
  • 625 m3 – zwykle efekt błędu jednostek (potraktowanie 20 cm jako 20 m) lub omyłkowego mnożenia przez 1,25 kilkukrotnie. To zawyżenie powodowałoby nieuzasadnione koszty transportu i składowania.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj najpierw objętość warstwy docelowej (po zagęszczeniu), a dopiero potem przeliczaj ją na ilość materiału do zamówienia, stosując właściwy współczynnik (najczęściej jako mnożnik).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Objętość liczysz jako powierzchnia × grubość, przy czym grubość musi być w metrach. Np. 20 cm to 0,20 m. Daje to objętość warstwy po zagęszczeniu, czyli docelową kubaturę w konstrukcji.
Oznacza, że materiał w stanie luźnym ma większą objętość niż po wbudowaniu i zagęszczeniu. W praktyce, aby uzyskać 1 m3 warstwy po zagęszczeniu, trzeba zamówić ok. 1,25 m3 piasku w stanie luźnym.
Pole jest podane w m2, więc grubość musi być w metrach, aby wynik wyszedł w m3. Zostawienie 20 cm jako "20" powoduje błąd skali i daje wynik wielokrotnie zawyżony, niezgodny z jednostkami.
W typowym zadaniu "ile zamówić" przy grubości po zagęszczeniu współczynnik spulchnienia stosuje się jako mnożnik objętości docelowej. Dzielenie pojawia się w odwrotnych sytuacjach (gdy startujesz od objętości luźnej i chcesz uzyskać po zagęszczeniu).
Najczęściej myli się jednostki (cm z m), pomija współczynnik spulchnienia albo stosuje go w złą stronę (dzielenie zamiast mnożenia). Częsty jest też automatyczny wybór objętości "po zagęszczeniu" jako zamówienia, co zaniża wynik.
Szybka kontrola: 20 cm to 1/5 metra, więc objętość po zagęszczeniu to ok. 1/5 z 500 m3, czyli 100 m3. Po doliczeniu spulchnienia wynik powinien być większy, np. 125 m3. Jeśli wychodzi 25 lub 625, to sygnał błędu.
Stosuje się ją, gdy trzeba poprawić odwodnienie i ograniczyć podciąganie kapilarne wody w konstrukcji nawierzchni. Warstwa odsączająca pomaga odprowadzać wodę z podłoża i stabilizuje warunki pracy kolejnych warstw, zwłaszcza na gruntach wrażliwych na zawilgocenie.
Najpierw oblicz objętość do zamówienia w m3, a potem podziel przez pojemność skrzyni ładunkowej pojazdu (w m3). Wynik zaokrąglij w górę do pełnych kursów. W praktyce uwzględnia się też straty i tolerancje dostaw.
Tak. Ta sama masa materiału przed zagęszczeniem zajmuje zwykle większą objętość (jest "luźniejsza"), a po zagęszczeniu mniejszą. Dlatego w obliczeniach rozróżnia się objętość docelową w konstrukcji i objętość materiału, który trzeba dostarczyć na budowę.
Ćwicz schemat: jednostki → objętość docelowa → współczynniki (spulchnienie, straty, zapas). Warto robić krótkie kontrole sensu wyniku (rzędy wielkości) i zapisywać, czy liczysz "po zagęszczeniu", czy "do zamówienia".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Objętość warstwy po zagęszczeniu to pole razy grubość: 500 m2 × 0,20 m = 100 m3."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Objętość" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Obj%C4%99to%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Zagęszczanie gruntu" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Zag%C4%99szczanie_gruntu (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do robót ziemnych i drogowych omawiające warstwy konstrukcyjne oraz zagęszczanie
  • Zbiory zadań z obmiaru robót budowlanych (pole, objętość, przeliczenia jednostek)
  • Materiały szkoleniowe producentów/wykonawców dotyczące zagęszczania i kontroli robót ziemnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego