W kalkulacji gastronomicznej najważniejsze jest zachowanie właściwej kolejności i interpretacji procentów. Dane dotyczą 10 porcji, więc w pierwszym kroku sprowadzamy koszt do 1 porcji.
Krok 1. Koszt surowców na 1 porcję
Całkowity koszt surowców dla 10 porcji to 12,00 zł, więc na 1 porcję przypada:
12,00 / 10 = 1,20 zł.
Krok 2. Ryczałt na przyprawy 10%
Ryczałt traktujemy jako dodatkowy koszt liczony procentowo od kosztu surowców porcji:
1,20 zł × 10% = 0,12 zł.
Zatem koszt własny surowcowy (po doliczeniu ryczałtu) dla porcji wynosi:
1,20 + 0,12 = 1,32 zł.
Krok 3. Marża gastronomiczna 150%
Marża 150% oznacza, że do kosztu własnego dodajemy 150% tego kosztu, czyli cena netto to:
1,32 zł × (1 + 1,50) = 1,32 zł × 2,5 = 3,30 zł.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- 3,18 zł – typowo wynika z błędnego zaokrąglania lub pominięcia części kosztu (np. zaniżenia ryczałtu albo liczenia marży od innej podstawy).
- 2,52 zł – częsty efekt pomylenia marży z narzutem lub użycia 150% jako mnożnika 1,5 (zamiast 2,5), czyli policzenia: 1,68 × 1,5 lub podobnego skrótu.
- 1,98 zł – zwykle pojawia się, gdy ktoś dolicza 150% jako "+150%" do kosztu surowców bez poprawnej podstawy albo miesza procenty, np. liczy marżę od 1,20 zł i dodaje ryczałt dopiero na końcu.
Wskazówka egzaminacyjna: zapisz sobie wzór w jednej linii: cena netto = (koszt/porcję × (1 + ryczałt)) × (1 + marża). Dzięki temu łatwiej uniknąć pomylenia podstawy naliczania procentów.
