KWALIFIKACJA HGT12 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 23.
Ile wyniesie cena gastronomiczna netto 80 ml winiaku, jeśli cena zakupu butelki winiaku o pojemności 1 litra wyniosła 120,00 zł, a zakład stosuje marżę w wysokości 200%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Cena zakupu 1 ml to 120,00/1000 = 0,12 zł. Porcja 80 ml kosztuje więc 0,12 × 80 = 9,60 zł. Marża 200% oznacza narzut równy 200% ceny zakupu, czyli cena końcowa = 9,60 × (1 + 2,00) = 9,60 × 3 = 28,80 zł netto.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć cenę gastronomiczną netto porcji 80 ml, najpierw trzeba ustalić koszt zakupu tej porcji, a dopiero potem zastosować marżę (narzut) podaną w procentach.

Krok 1. Cena jednostkowa (zł/ml)
Butelka ma 1 litr, czyli 1000 ml. Skoro 1000 ml kosztuje 120,00 zł, to 1 ml kosztuje 120,00/1000 = 0,12 zł.

Krok 2. Koszt zakupu porcji 80 ml
80 ml × 0,12 zł/ml = 9,60 zł. To jest koszt zakupu samej porcji (bez marży).

Krok 3. Zastosowanie marży 200%
Marża 200% rozumiana jako narzut od ceny zakupu oznacza, że do ceny zakupu dodaje się dodatkowo 200% tej ceny. Zatem cena sprzedaży = 100% + 200% = 300% ceny zakupu, czyli mnożnik 3. Ostatecznie: 9,60 zł × 3 = 28,80 zł netto.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 19,20 zł – to typowy efekt błędu "200% = razy 2", czyli pominięcia składnika bazowego (100%).
  • 12,50 zł – wartość nie wynika ani z poprawnej proporcji (80/1000), ani z prawidłowego narzutu; zwykle jest skutkiem przypadkowego zaokrąglenia lub obliczeń na złej objętości.
  • 34,00 zł – wynik "oderwany" od rachunku (9,60 zł jako baza) i typowo powstaje po użyciu niewłaściwego mnożnika lub doliczeniu dodatkowych, niepodanych w zadaniu elementów.

W praktyce gastronomicznej takie kalkulacje wykonuje się dla porcji rzeczywiście sprzedawanych (np. 40 ml, 50 ml, 80 ml), a marża procentowa jest narzędziem do pokrycia kosztów i uzyskania zysku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podziel cenę zakupu butelki przez jej pojemność w mililitrach. Dla 1 litra przyjmij 1000 ml, więc cena jednostkowa = cena/1000. Tę wartość (zł/ml) mnożysz potem przez liczbę ml w porcji, aby dostać koszt zakupu porcji.
Marża 200% jako narzut od ceny zakupu oznacza, że do kosztu zakupu dodajesz 200% tego kosztu. Cena sprzedaży = 100% + 200% = 300% ceny zakupu, czyli stosujesz mnożnik 3. To częsta konwencja w zadaniach z kalkulacji cen w gastronomii.
Bo 200% jest liczone od wartości bazowej i stanowi dodatek do ceny zakupu. Cena końcowa to baza (100%) + narzut (200%). Razem daje to 300% ceny zakupu, czyli 3 × cena zakupu. Mnożnik 2 oznaczałby tylko 200% całości, bez części bazowej.
Najpierw liczysz cenę 1 ml: cena butelki/1000 ml. Następnie mnożysz przez 80 ml. To daje koszt zakupu porcji, czyli wartość "netto zakupu" bez narzutu. Dopiero na tym etapie stosujesz marżę procentową według zasad zadania.
Jeśli w treści jest "cena gastronomiczna netto", to z założenia liczysz bez VAT. VAT dolicza się dopiero przy ustalaniu ceny brutto, o ile zadanie tego wymaga. Gdy nie ma informacji o stawce VAT i wymaganiu brutto, pozostajesz przy wartości netto.
Najczęstszy błąd to potraktowanie marży 200% jako mnożnika 2 zamiast 3 (pominięcie 100% bazy). Drugi błąd to liczenie marży od całej butelki, a nie od porcji. Trzeci błąd to zgubienie jednostek i pomylenie litra z mililitrami.
Porównaj koszt zakupu porcji z ceną końcową: cena sprzedaży przy dodatniej marży musi być wyższa. Jeśli koszt 80 ml wyszedł 9,60 zł, to przy marży 200% cena powinna być trzy razy większa (28,80 zł). Wynik niższy lub bliski kosztu wskazuje na błąd.
Tak. Najpierw wyznaczasz koszt zakupu konkretnej porcji (np. 80 ml), bo to jest baza do narzutu. Dopiero potem stosujesz marżę jako mnożnik (1 + X%). Liczenie marży od całej butelki i dzielenie później może działać, ale łatwo o pomyłkę.
To cena sprzedaży bez podatku, często używana do analiz opłacalności, planowania marż i kontroli kosztów. Na jej podstawie porównuje się koszty zakupu z przychodem i ocenia, czy narzut pokrywa koszty operacyjne (obsługa, media, straty) oraz zapewnia zysk.
Ćwicz schemat: (1) przelicz pojemność na ml, (2) policz cenę jednostkową, (3) wyznacz koszt porcji, (4) zastosuj mnożnik marży: cena = koszt × (1 + X%). Zawsze sprawdzaj, czy odpowiedź rośnie wraz z marżą i czy jednostki są spójne.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z dziedziny kalkulacji gastronomicznej i podstaw rachunku procentowego
  • Notatki szkolne/ćwiczenia z kalkulacji gastronomicznej (porcjowanie, cena jednostkowa, narzut/marża)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych dotyczących kalkulacji cen w gastronomii (porcje, narzut, marża)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego