KWALIFIKACJA OGR4 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 21.
Ile wyniosą wymiary słupa pergoli wyrażone w skali 1:25, jeśli wymiary rzeczywiste tego słupa wynoszą 25 cm x 25 cm x 250 cm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:25 oznacza, że każdy wymiar na rysunku jest 25 razy mniejszy od rzeczywistego, więc dzielimy przez 25: 25 cm / 25 = 1 cm, 25 cm / 25 = 1 cm, 250 cm / 25 = 10 cm. Dlatego poprawny zapis to 1 cm × 1 cm × 10 cm.

Pełne wyjaśnienie:

W skali 1:25 obowiązuje zasada proporcji: 1 jednostka na rysunku odpowiada 25 jednostkom w rzeczywistości. Oznacza to, że aby przejść z wymiaru rzeczywistego do wymiaru na rysunku, trzeba podzielić każdy wymiar przez 25.

Dane: słup ma wymiary rzeczywiste 25 cm × 25 cm × 250 cm. Przeliczenie wykonujemy osobno dla każdego z trzech wymiarów:

  • 25 cm ÷ 25 = 1 cm
  • 25 cm ÷ 25 = 1 cm
  • 250 cm ÷ 25 = 10 cm

Stąd wymiary w skali wynoszą 1 cm × 1 cm × 10 cm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Wartość 2,5 cm × 2,5 cm × 25 cm odpowiadałaby skali 1:10 (bo 25 cm ÷ 10 = 2,5 cm), a nie 1:25. Zapis 10 cm × 10 cm × 100 cm jest niezgodny z proporcją (zbyt duże wartości) i również nie wynika z dzielenia przez 25. Pozostawienie 25 cm × 25 cm × 250 cm oznacza brak zastosowania skali.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach ze skalą zawsze sprawdź "test zdrowego rozsądku" — dla skali 1:n wynik musi być mniejszy od wymiaru rzeczywistego, oraz upewnij się, że przeskalowałeś wszystkie wymiary, nie tylko jeden.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:25 oznacza, że 1 jednostka na rysunku odpowiada 25 jednostkom w rzeczywistości. Żeby obliczyć wymiar na rysunku, dzielisz wymiar rzeczywisty przez 25. Wszystkie wymiary (szerokość, grubość, wysokość) przelicza się tak samo.
Krok 1: zapisz skalę jako "dzielę przez 25".
Krok 2: każdy wymiar rzeczywisty podziel przez 25.
Krok 3: zachowaj jednostkę (np. cm).
Krok 4: sprawdź logikę: w skali 1:25 wynik musi być mniejszy od wartości rzeczywistej.
Bo zapis 1:25 mówi, że rysunek jest 25 razy mniejszy od obiektu. Mnożenie stosuje się przy powiększeniach (np. 2:1), a przy typowych skalach projektowych 1:n wykonuje się dzielenie przez n, aby zmniejszyć wymiary.
Tak. Skala dotyczy każdego wymiaru liniowego, więc przeliczasz szerokość, głębokość i wysokość. Częsty błąd to przeskalowanie tylko wysokości lub tylko przekroju, co daje rysunek niezgodny z proporcjami elementu.
Najczęstsze pomyłki to: pomylenie dzielenia z mnożeniem, przeliczenie tylko jednego wymiaru, użycie złego mianownika (np. 10 zamiast 25), oraz brak kontroli sensu wyniku. Pomaga szybki test: dla 1:25 wartości muszą wyraźnie zmaleć.
Skalę 1:25 często stosuje się do rysunków detali i elementów małej architektury, gdzie potrzebna jest czytelność (np. pergole, ławki, donice). Jest to skala pośrednia: dokładniejsza niż 1:50, a mniej "duża" niż 1:10.
Możesz zauważyć, że 250 = 25 × 10. Skoro dzielisz przez 25, to 250 cm ÷ 25 = 10 cm. To szybki sposób na obliczenia w pamięci. Podobnie 25 cm ÷ 25 = 1 cm, bo 25 = 25 × 1.
Można w dowolnej jednostce, ale trzeba zachować spójność. Jeśli dane są w cm i dzielisz przez 25, najprościej podać wynik w cm. W praktyce rysunkowej często stosuje się też mm, ale wtedy wszystkie wartości muszą być konsekwentnie przeliczone.
Sprawdź dwie rzeczy: (1) czy wynik jest mniejszy (dla 1:25 musi być mniejszy), (2) czy po przemnożeniu wyniku przez 25 wracasz do wymiaru rzeczywistego. To szybka kontrola, która wyłapuje większość błędów rachunkowych.
Podobnie liczy się skale 1:10, 1:20, 1:50: zawsze dzielisz wymiar rzeczywisty przez mianownik skali. Ucz się na typowych liczbach (np. 100, 200, 250 cm), bo łatwo je dzielić przez 10/20/25/50. Pomaga też tabela przeliczeń dla częstych wymiarów.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Skala (mapa)" — definicja skali jako stosunku odległości na mapie/rysunku do rzeczywistej, https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_(mapa) (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Proporcja (matematyka)" — opis zależności proporcjonalnych wykorzystywanych w skali, https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcja (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i materiały do rysunku technicznego (dział: skale rysunkowe)
  • Zbiory zadań z matematyki praktycznej (proporcje i skala)
  • Materiały dydaktyczne z projektowania elementów małej architektury w architekturze krajobrazu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego