KWALIFIKACJA HGT12 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 22.
Ile wynosi cena gastronomiczna netto 100 ml wina, jeżeli cena zakupu przez zakład gastronomiczny 1 butelki wina o pojemności 1,5 1 wynosi 75,00 zł, a marża gastronomiczna 200%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw wyznacz koszt 100 ml: 1,5 l = 1500 ml, czyli 15 porcji po 100 ml. Koszt 100 ml = 75,00 zł / 15 = 5,00 zł. Marża gastronomiczna 200% oznacza dodanie 200% kosztu: 5,00 zł + (5,00 zł×2) = 15,00 zł netto za 100 ml.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć cenę gastronomiczną netto 100 ml wina, trzeba wykonać dwa kroki: przeliczyć koszt zakupu na jednostkę sprzedaży oraz doliczyć marżę gastronomiczną.

1) Koszt 100 ml
Butelka ma 1,5 l, czyli 1500 ml. Jednostka sprzedaży to 100 ml, więc z butelki uzyskasz 1500/100 = 15 porcji po 100 ml.
Koszt 100 ml = 75,00 zł / 15 = 5,00 zł.

2) Zastosowanie marży gastronomicznej 200%
W zadaniach z kalkulacji gastronomicznej marża jest rozumiana jako procentowy dodatek do kosztu. Oznacza to wzór:
cena netto = koszt + (koszt × marża).
Dla 200% marży: 200% = 2,0, więc dodatek marży = 5,00 zł × 2,0 = 10,00 zł.
Cena netto 100 ml = 5,00 zł + 10,00 zł = 15,00 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "10,00 zł" wynika zwykle z pomyłki: potraktowania "200%" jako mnożnika ceny (cena = 2×koszt), bez dodania kosztu bazowego. To błąd definicyjny w ujęciu gastronomicznym.
  • "5,00 zł" to sam koszt 100 ml bez żadnej marży, czyli pominięcie narzutu na sprzedaż.
  • "20,00 zł" może wynikać z błędu w rachunku porcji lub procentów (np. dodanie 300% albo przyjęcie innej liczby porcji z butelki). Nie zgadza się ani z przeliczeniem jednostek, ani z marżą 200%.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw policz koszt porcji (np. 100 ml), a dopiero potem licz marżę jako dodatek procentowy od tego kosztu. To ogranicza ryzyko pomyłek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw przelicz pojemność na mililitry: 1,5 l = 1500 ml. Następnie policz liczbę porcji po 100 ml: 1500/100 = 15. Koszt 100 ml to cena butelki podzielona przez 15. Dopiero od tego kosztu liczysz marżę.
Marża 200% oznacza, że do kosztu bazowego doliczasz 200% tego kosztu. Czyli 200% = 2,0 i wzór ma postać: cena netto = koszt + (koszt×2,0) = koszt×3. To nie jest "cena równa 200% kosztu", tylko dodatek.
Bo marża jest dodatkiem do kosztu. Przy 200% dodajesz dwa razy koszt, ale koszt bazowy nadal pozostaje w cenie. Matematycznie: koszt + 2×koszt = 3×koszt. Mnożenie przez 2 dawałoby tylko sam dodatek, bez uwzględnienia kosztu.
W praktyce szkolnej i gastronomicznej marża bywa opisywana jako procentowy dodatek do kosztu (cena = koszt + koszt×marża). Narzut w potocznym rozumieniu bywa mylony z "mnożnikiem". Na egzaminie trzymaj się definicji z kalkulacji: procent liczysz od kosztu bazowego.
W treści jest wyraźnie "netto", więc nie doliczasz podatku VAT. Liczysz koszt jednostkowy (np. 100 ml), a potem doliczasz marżę. Gdyby zadanie wymagało brutto, musiałoby podać stawkę VAT albo informację o sposobie zaokrągleń.
Najczęściej pojawiają się: (1) pomylenie definicji i policzenie ceny jako 2×koszt zamiast 3×koszt; (2) błędna liczba porcji z butelki (np. pomyłka 1,5 l = 15 porcji po 100 ml); (3) liczenie marży od ceny butelki zamiast od kosztu porcji.
Oszacuj: 1,5 l to 15 porcji po 100 ml. 75 zł / 15 to 5 zł za porcję (bo 75/15 = 5). Marża 200% oznacza koszt×3, więc 5×3 = 15 zł. Takie proste liczby często da się sprawdzić "w pamięci".
To typowe przy sprzedaży "na kieliszki" w restauracjach, barach i podczas eventów, gdzie klient nie kupuje całej butelki. Wtedy kluczowe jest przeliczenie kosztu zakupu na porcję oraz ustalenie ceny netto na podstawie założonej marży.
Traktuj marżę jako dodatek do kosztu. Dla 50%: cena = koszt×1,5. Dla 100%: cena = koszt×2. Dla 200%: cena = koszt×3. Najpierw zawsze wyznacz koszt porcji (np. 100 ml), a potem zastosuj odpowiedni mnożnik.
Tak, w zadaniach egzaminacyjnych jest to typowa wartość do ćwiczeń, bo na napojach często stosuje się wyższe marże, aby pokryć koszty stałe (obsługa, szkło, straty, media). Na egzaminie ważniejsze od "rynku" jest poprawne użycie definicji i rachunku.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Najpierw wyznacz koszt 100 ml: 1,5 l = 1500 ml, czyli 15 porcji po 100 ml."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kalkulacji gastronomicznej (temat: marża, narzut, kalkulacja cen)
  • Zadania rachunkowe z egzaminów próbnych dla technika żywienia i usług gastronomicznych (kalkulacja cen napojów)
  • Notatka własna: tabela przeliczeń 1 l = 1000 ml oraz liczba porcji 50/100/150 ml z różnych pojemności butelek

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego