KWALIFIKACJA MED12 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 14.
Ile wynosi stężenie procentowe roztworu roboczego, jeśli sporządzono go z 40 ml środka dezynfekcyjnego oraz 1960 ml wody?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stężenie procentowe liczymy jako udział objętości środka w objętości całego roztworu.
Objętość całkowita: 40 ml + 1960 ml = 2000 ml.
C% = (40/2000)×100% = 2%. W dekontaminacji poprawne stężenie decyduje o skuteczności i bezpieczeństwie.

Pełne wyjaśnienie:

Stężenie procentowe roztworu roboczego wyraża, jaki procent całej objętości stanowi dodany środek (koncentrat). W takich zadaniach kluczowe jest, aby w mianowniku wstawić objętość całkowitą roztworu, czyli sumę wszystkich składników.

Krok 1: oblicz objętość całkowitą
Vcałk. = Vśrodka + Vwody = 40 ml + 1960 ml = 2000 ml.

Krok 2: zastosuj wzór na stężenie procentowe
C% = (Vśrodka / Vcałk.) × 100%
C% = (40 / 2000) × 100% = 0,02 × 100% = 2%.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 0,4% – taki wynik pojawia się, gdy ktoś błędnie podstawia niewłaściwy mianownik albo myli procenty z ułamkiem (np. traktuje 40/10000 jako "intuicyjne" rozcieńczenie). Nie wynika z poprawnego obliczenia dla 40 ml w 2000 ml.
  • 0,2% – często jest skutkiem pomylenia rzędu wielkości (przesunięcie przecinka), np. uznania, że 0,02 to 0,2% zamiast 2%.
  • 4% – to typowy błąd "podwojenia" wyniku lub założenia, że 40 ml w 1000 ml daje 4%, ale tutaj objętość całkowita wynosi 2000 ml, więc wynik jest o połowę mniejszy.

Znaczenie praktyczne dla technika sterylizacji medycznej: prawidłowe przygotowanie roztworu roboczego (według zaleceń producenta) wpływa na skuteczność dezynfekcji narzędzi oraz bezpieczeństwo materiałów i personelu. Dlatego w praktyce należy dokładnie odmierzać objętości (np. menzurką lub dozownikiem) i opisywać gotowy roztwór (nazwa, stężenie, data, termin ważności).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stężenie procentowe liczysz ze wzoru: C% = (V środka / V całkowite) × 100%. Najpierw dodaj objętości (środek + woda), a dopiero potem podziel objętość środka przez objętość całkowitą i pomnóż przez 100%.
Bo stężenie procentowe dotyczy roztworu końcowego, czyli mieszaniny po sporządzeniu. Jeśli pominiesz objętość środka, zaniżysz lub zawyżysz wynik. W praktyce dekontaminacji to może oznaczać nieskuteczną dezynfekcję albo ryzyko uszkodzeń materiałów.
Roztwór roboczy to roztwór przygotowany do użycia w danym procesie (np. mycie i dezynfekcja), sporządzony z koncentratu i wody zgodnie z zalecanym stężeniem. Powinien być przygotowany dokładnie, wymieszany i oznakowany (nazwa, stężenie, data, ważność).
Jeśli objętość końcowa wynosi 2000 ml, to C% = (40/2000)×100% = 2%. To przykład, w którym liczy się objętość końcowa roztworu, a nie sama ilość dodanej wody.
Ułamek 0,02 po pomnożeniu przez 100% daje 2% (bo 0,02×100 = 2). Żeby uniknąć pomyłki, zawsze wykonaj krok "×100%" na końcu i sprawdź sens: 40 ml w 2000 ml to 1/50, czyli 2%.
Proporcja 1:50 oznacza 1 część środka na 50 części całości (w uproszczeniu 1/50). To odpowiada 0,02, czyli 2%. Uwaga: w praktyce spotyka się też zapisy "1 część na 49 części wody", więc zawsze sprawdzaj, czy chodzi o całość czy o samą wodę.
Najczęstsze błędy to: użycie w mianowniku samej wody zamiast objętości całkowitej, pomylenie procentów z ułamkiem dziesiętnym (0,02 vs 2%), zaokrąglanie bez potrzeby oraz "strzelanie" odpowiedzi bez policzenia. Pomaga zapisanie danych i wzoru przed rachunkiem.
Dokładność jest krytyczna zawsze, gdy preparat ma działać zgodnie z deklarowaną skutecznością: przy dezynfekcji narzędzi, elementów wyrobów medycznych czy w procedurach wysokiego poziomu. Za niskie stężenie może nie zadziałać, a za wysokie może niszczyć materiały lub zwiększać zagrożenia dla personelu.
W praktyce używa się menzurek, cylindrów miarowych lub dozowników automatycznych. Ważne jest odczytanie objętości na poziomie menisku i stosowanie czystych naczyń. Po przygotowaniu roztworu należy go wymieszać oraz opisać etykietą z nazwą i stężeniem.
Nie jest to zalecane. Nawet małe odchylenia w małej objętości mogą dać duży błąd procentowy, a to wpływa na skuteczność dekontaminacji i bezpieczeństwo. Lepiej przygotować mniejszą porcję, ale nadal odmierzyć składniki miarowo i zapisać stężenie oraz datę przygotowania.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Stężenie procentowe liczymy jako udział objętości środka w objętości całego roztworu.Objętość całkowita: 40 ml + 1960 ml = 2000 ml.C% = (40/2000)×100% = 2%."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Stężenie" – sekcja o stężeniu procentowym, https://pl.wikipedia.org/wiki/St%C4%99%C5%BCenie (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Roztwór" – podstawowe pojęcia dotyczące roztworów, https://pl.wikipedia.org/wiki/Roztw%C3%B3r (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podstawy chemii roztworów (stężenia i rozcieńczanie) – skrypt lub podręcznik
  • Instrukcje producentów preparatów dezynfekcyjnych (sekcje o sporządzaniu roztworów roboczych)
  • Karty charakterystyki (SDS) – informacje o stężeniach roboczych i zasadach bezpieczeństwa

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego