KWALIFIKACJA SPL5 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 10.
Ile wynosi współczynnik gotowości technicznej środka transportu, jeżeli czas jego użytkowania to 150 godziny, a czas przeglądu i naprawy 30 godzin?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Współczynnik gotowości technicznej można policzyć jako udział czasu, w którym pojazd jest zdolny do pracy: (czas użytkowania − czas przeglądu i naprawy) / czas użytkowania. Dla danych: (150 − 30) / 150 = 120/150 = 0,8, czyli 80%. Pozostałe wartości nie wynikają z tego rachunku.

Pełne wyjaśnienie:

Współczynnik gotowości technicznej opisuje, jaką część rozpatrywanego czasu środek transportu jest sprawny i dostępny do realizacji zadań. W zadaniu podano:

  • czas użytkowania: 150 godzin,
  • czas przeglądu i naprawy: 30 godzin (czas wyłączenia z eksploatacji).

W zastosowanej definicji gotowość liczymy jako udział czasu "zdatnego" w czasie użytkowania, czyli:

K = (Tu − Tpr) / Tu

gdzie Tu to czas użytkowania, a Tpr to czas przeglądu i naprawy (przestój techniczny).

Podstawiamy dane:

  • Tu − Tpr = 150 − 30 = 120 godzin,
  • K = 120 / 150 = 0,8.

Po zamianie na procenty: 0,8 × 100% = 80%.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 60% mogłoby wynikać z pomyłki w odejmowaniu lub z użycia niewłaściwego mianownika (np. przypadkowo 120/200), ale nie odpowiada danym z zadania.
  • 25% to wynik skrajnie niski i zwykle pojawia się po błędnym odwróceniu ułamka lub wpisaniu niepowiązanego rachunku; nie da się go uzyskać z 120/150.
  • 95% odpowiada sytuacji, gdy przestój jest minimalny; tutaj 30 godzin na 150 to znaczący udział, więc tak wysoki wynik przeczy obliczeniom.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy wynik ma sens. Skoro pojazd był 30 godzin na przeglądach/naprawach przy 150 godzinach użytkowania, to gotowość musi być zauważalnie mniejsza od 100% i równa ułamkowi 120/150.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To wskaźnik opisujący, jaką część rozpatrywanego czasu pojazd jest sprawny i może realizować przewozy. Uwzględnia okresy wyłączenia z pracy na przeglądy i naprawy. Wynik podaje się zwykle jako ułamek lub procent, aby łatwo porównywać pojazdy w taborze.
Najpierw ustal, jaką definicję przyjmuje zadanie. Często liczy się udział czasu sprawności: (czas użytkowania − czas przeglądu i naprawy) / czas użytkowania. Potem zamieniasz wynik na procenty, mnożąc przez 100%.
Procenty ułatwiają interpretację: 80% oznacza, że w 80 na 100 jednostek czasu pojazd jest zdatny do pracy. W spedycji i transporcie pozwala to szybko ocenić dyspozycyjność taboru, planować rezerwy oraz porównywać pojazdy bez wchodzenia w szczegóły godzin.
Najczęściej myli się wzór (np. używa Tu/(Tu+Tprz) zamiast (Tu−Tprz)/Tu), odwraca ułamek albo zapomina o zamianie na procenty. Częsty jest też błąd "na oko" – wybór odpowiedzi bez rachunku, bo wydaje się bardziej prawdopodobna.
W typowych zadaniach egzaminacyjnych tak: przeglądy i naprawy oznaczają wyłączenie pojazdu z eksploatacji, więc zmniejszają gotowość. W praktyce mogą istnieć sytuacje, gdy część działań wykonuje się poza oknem operacyjnym, ale w zadaniach testowych zwykle przyjmuje się pełny przestój.
80% oznacza, że pojazd jest dostępny do realizacji zleceń przez większość czasu, ale przestoje są istotne. Taki wynik może wymagać lepszego planu serwisów, zwiększenia rezerwy taborowej lub weryfikacji jakości utrzymania technicznego, aby ograniczać ryzyko opóźnień.
Przydaje się przy doborze liczby pojazdów do obsługi stałych tras, planowaniu okien serwisowych i ocenie, czy flota "udźwignie" sezonowe skoki zleceń. Wysoka gotowość zmniejsza ryzyko niewykonania przewozu, a niska wymusza większe rezerwy lub podwykonawców.
Potrzebujesz co najmniej rejestru czasu pracy pojazdu oraz czasu wyłączeń na przeglądy i naprawy (planowane i awaryjne). W praktyce używa się kart drogowych, zapisów z systemów telematycznych i dokumentów serwisowych. Ważna jest spójność jednostek i okresu odniesienia.
W literaturze spotyka się różne wskaźniki o podobnych nazwach (gotowość, dostępność, dyspozycyjność), dlatego kluczowe jest, by stosować definicję sugerowaną przez treść zadania i zestaw odpowiedzi. Na egzaminie rachunek ma prowadzić do jednej, jednoznacznej wartości z podanych opcji.
Oceń udział przestoju: jeśli 30 godzin z 150 to 1/5 czasu, to gotowość powinna być o ok. 20 punktów procentowych mniejsza od 100%, czyli blisko 80%. Taka kontrola "z grubsza" pomaga wyłapać odwrócony ułamek lub pomyłkę w odejmowaniu.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Współczynnik gotowości technicznej można policzyć jako udział czasu, w którym pojazd jest zdolny do pracy: (czas użytkowania − czas przeglądu i naprawy) / czas użytkowania."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z eksploatacji środków transportu (rozdziały o wskaźnikach gotowości/dyspozycyjności)
  • Zadania rachunkowe z obliczeń procentowych i wskaźników eksploatacyjnych taboru
  • Notatki/ściąga ze wzorami: gotowość techniczna, wykorzystanie czasu pracy, przestój

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego