Zależność między liczbą porcji a ilością wywaru jest wprost proporcjonalna: jeśli liczba porcji rośnie, to przy stałej recepturze rośnie też potrzebna ilość wywaru w tym samym stosunku.
Krok 1: wyznacz ilość wywaru na 1 porcję
Skoro na 10 porcji potrzeba 2,5 l, to na 1 porcję potrzeba:
2,5 l / 10 = 0,25 l.
Krok 2: przelicz na 50 porcji
Teraz mnożymy ilość na 1 porcję przez 50 porcji:
0,25 l × 50 = 12,5 l.
Można też policzyć szybciej przez współczynnik skali: 50 porcji to 5 razy więcej niż 10 porcji (bo 50/10 = 5), więc ilość wywaru też jest 5 razy większa: 2,5 l × 5 = 12,5 l.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- 20,0 l – to wynik zbyt duży; odpowiadałby 0,4 l na porcję (20/50), czyli nie wynika z danych 2,5 l na 10 porcji.
- 25,0 l – sugeruje błędne założenie, że przejście z 10 do 50 porcji oznacza pomnożenie przez 10 (albo pomylenie liczby porcji), podczas gdy poprawny mnożnik to 5.
- 52,5 l – to wynik rażąco zawyżony (ponad czterokrotnie większy od poprawnego). Często wynika z przypadkowego łączenia liczb z treści bez sprawdzenia sensu i rzędu wielkości.
Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zrób szybkie oszacowanie. Skoro 50 porcji to 5× więcej niż 10 porcji, wynik musi być około 5× 2,5 l, czyli około 12–13 l. To pozwala od razu odrzucić odpowiedzi typu 25 l i 52,5 l.
