KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 5.
Jaka jest wartość rezystancji rezystora przedstawionego na rysunku?
Ilustracja przedstawia symbol rezystora z oznaczeniem jego wartości.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartość rezystora odczytuje się z oznaczeń (najczęściej kodu barwnego): kolejne paski dają cyfry znaczące, a następny pasek jest mnożnikiem. Dla wskazanego na rysunku kodu otrzymuje się liczbę "10" z mnożnikiem 103, czyli 10 kΩ. Pozostałe odpowiedzi pomijają mnożnik lub zły przedrostek.

Pełne wyjaśnienie:

Rezystory osiowe są często oznaczane kodem barwnym (paskami). Odczyt polega na zamianie kolorów na cyfry, a następnie zastosowaniu mnożnika (kolejny pasek) i ewentualnie uwzględnieniu tolerancji (ostatni pasek, zwykle złoty/srebrny lub wąski).

Typowy schemat dla rezystora 4‑paskowego jest następujący:

  • 1. pasek – pierwsza cyfra znacząca,
  • 2. pasek – druga cyfra znacząca,
  • 3. pasek – mnożnik (potęga dziesięciu),
  • 4. pasek – tolerancja.

W tym zadaniu poprawna jest wartość 10 kΩ. Oznacza to, że z pierwszych pasków uzyskuje się "10", a mnożnik odpowiada przemnożeniu przez 103, czyli 10 000 Ω. W praktyce zapisuje się to jako 10 kΩ.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 100 Ω – taki wynik zwykle pojawia się, gdy ktoś błędnie interpretuje mnożnik (np. przyjmuje 10×10) albo myli kolejność pasków.
  • 1 kΩ – to częsty błąd wynikający z pominięcia jednej potęgi dziesięciu (np. odczyt "10" i mnożnik 102 zamiast 103) albo z pomylenia kodu 4‑ i 5‑paskowego.
  • 10 Ω – taki wybór wynika zwykle z odczytania tylko cyfr znaczących ("10") i zignorowania mnożnika, co w praktyce prowadzi do zaniżenia wartości o rząd wielkości lub więcej.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozpoznaj stronę odczytu (często pasek tolerancji jest oddzielony większym odstępem), potem zamień kolory na cyfry i dopiero na końcu zastosuj mnożnik oraz sprawdź, czy wynik ma sens w Ω/kΩ/MΩ.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kod barwny rezystora to system oznaczania wartości rezystancji kolorowymi paskami na obudowie. Pozwala szybko odczytać wartość nominalną (np. w Ω lub kΩ) oraz zwykle tolerancję, bez konieczności mierzenia elementu miernikiem.
W 4‑paskowym kodzie: 1. i 2. pasek to cyfry znaczące, 3. pasek to mnożnik (potęga 10), a 4. pasek to tolerancja. Najpierw ustal kierunek odczytu (pasek tolerancji bywa odsunięty), potem przelicz kolory na cyfry i zastosuj mnożnik.
Najprościej policzyć paski i sprawdzić rozkład odstępów. W 5‑paskowym kodzie zwykle są 3 cyfry znaczące + mnożnik + tolerancja. W 4‑paskowym są 2 cyfry znaczące + mnożnik + tolerancja. Błędne rozpoznanie typu prowadzi do złej wartości.
Ω to omy, a kΩ to kilo‑omy. Przeliczanie: 1 kΩ = 1000 Ω. Jeśli z kodu wyjdzie 10 000 Ω, zapisujesz to jako 10 kΩ. Pomyłka przedrostka (kΩ vs Ω) jest jedną z najczęstszych przyczyn złej odpowiedzi.
Kolory odpowiadają cyfrom 0–9 (np. czarny=0, brązowy=1, czerwony=2 itd.). Dokładną mapę trzeba znać lub umieć szybko odtworzyć z tabeli. Na egzaminach najczęściej sprawdza się też mnożnik (kolejny pasek), który określa potęgę 10.
Ustaw multimetr na pomiar rezystancji (Ω), dobierz zakres (np. 20 kΩ dla 10 kΩ) i zmierz rezystor odłączony od układu. W obwodzie wynik może być zaniżony przez równoległe gałęzie. Porównaj odczyt z wartością z kodu barwnego i tolerancją.
Tolerancja jest ważna, gdy pytanie dotyczy dopuszczalnego zakresu wartości (np. 10 kΩ ±5%). W pytaniach o samą wartość nominalną zwykle wystarcza odczyt cyfr i mnożnika. Na rysunkach tolerancję wskazuje ostatni pasek (np. złoty, srebrny).
Bo wszystkie te wartości mogą zaczynać się od "10", a różnica wynika z mnożnika i jednostki. Jeśli pominiesz mnożnik, wyjdzie 10 Ω; jeśli przyjmiesz zły mnożnik, dostaniesz 100 Ω lub 1 kΩ. Dlatego zawsze zapisuj wynik najpierw w Ω, potem dopiero zamieniaj na kΩ.
Najczęstsze błędy to: czytanie od złej strony (od paska tolerancji), mylenie mnożnika z cyfrą, pomijanie jednego paska w 5‑paskowym kodzie oraz błędne przeliczenie kΩ na Ω. Pomaga nawyk: najpierw policz paski i ustal kierunek, potem dopiero licz.
Wydrukuj tabelę kodu barwnego i ćwicz na rzeczywistych rezystorach: odczyt wartości, zapis w Ω/kΩ/MΩ i sprawdzenie multimetrem. Dołóż zadania z prawem Ohma i dzielnikiem napięcia, bo w mechatronice rezystory często występują przy czujnikach i wejściach sterowników.
info

Około 70% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Wartość rezystora odczytuje się z oznaczeń (najczęściej kodu barwnego): kolejne paski dają cyfry znaczące, a następny pasek jest mnożnikiem."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Kod paskowy rezystorów" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Kod_paskowy_rezystor%C3%B3w (dostęp 2026-02-27)
  • Electronics Tutorials: "Resistor Colour Code" – https://www.electronics-tutorials.ws/resistor/res_2.html (dostęp 2026-02-27)
  • All About Circuits: "Resistor Color Code Calculator / Chart" – https://www.allaboutcircuits.com/tools/resistor-color-code-calculator/ (dostęp 2026-02-27)

Materiały:

  • Tabele kodu barwnego rezystorów (4- i 5-paskowe) – karta pomocnicza do nauki
  • Podstawy elektrotechniki/elektroniki: rezystancja, prawo Ohma, dobór elementów
  • Ćwiczenia praktyczne: rozpoznawanie rezystorów i pomiar omomierzem w celu potwierdzenia odczytu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego