KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 34.
Jaki parametr fizyczny powietrza kopalnianego mierzy się psychrometrem?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Psychrometr (higrometr psychrometryczny) służy do określania wilgotności powietrza.
Wykorzystuje dwa termometry: suchy i mokry; parowanie z gazy na zbiorniku "mokrym" obniża jego wskazanie. Z różnicy temperatur (oraz tablic psychrometrycznych) wyznacza się wilgotność, a nie prędkość czy ciśnienie.

Pełne wyjaśnienie:

Psychrometr jest przyrządem do wyznaczania wilgotności powietrza. Jego działanie opiera się na porównaniu wskazań dwóch termometrów: suchego oraz mokrego (z owiniętym i zwilżonym materiałem na zbiorniku).

Gdy powietrze jest suche, woda z osłony termometru mokrego intensywnie paruje, a parowanie pochłania ciepło. Skutkiem jest spadek temperatury wskazywanej przez termometr mokry. Im niższa wilgotność, tym większa różnica między termometrem suchym i mokrym. Następnie, korzystając z zależności psychrometrycznych (np. tablic), określa się wilgotność względną lub bezwzględną.

Dlatego odpowiedź "Wilgotność powietrza." jest poprawna: psychrometr nie mierzy bezpośrednio jednego parametru elektrycznym czujnikiem, lecz pozwala obliczyć/odczytać wilgotność na podstawie różnicy temperatur.

Pozostałe odpowiedzi opisują inne wielkości i typowe przyrządy:

  • "Temperaturę powietrza." – temperaturę mierzy się termometrem. Psychrometr zawiera termometry, ale ich para służy do wnioskowania o wilgotności, nie do "zwykłego" pomiaru temperatury jako celu.
  • "Różnicę ciśnień." – do różnic ciśnień stosuje się manometry (w tym różnicowe). Psychrometr nie jest przyrządem ciśnieniowym.
  • "Prędkość powietrza." – prędkość przepływu mierzy anemometr; psychrometr nie ma elementów pomiaru prędkości strugi.

W górnictwie podziemnym pomiary wilgotności są ważne w ocenie klimatu powietrza kopalnianego i w praktyce uzupełniają pomiary temperatury oraz prędkości przepływu w ramach kontroli wentylacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Psychrometr służy do wyznaczania wilgotności powietrza (najczęściej wilgotności względnej). W górnictwie wykorzystuje się go do oceny parametrów klimatycznych powietrza kopalnianego, zwłaszcza gdy trzeba ocenić uciążliwość warunków cieplno-wilgotnościowych.
Psychrometr ma dwa termometry: suchy i mokry. Na mokrym znajduje się zwilżona osłona, z której paruje woda. Parowanie odbiera ciepło, więc termometr mokry pokazuje niższą temperaturę. Z różnicy wskazań (i tablic) określa się wilgotność.
Niższa temperatura wynika z parowania wody z osłony termometru mokrego. Parowanie jest procesem pochłaniającym ciepło z otoczenia czujnika, dlatego jego wskazanie spada. Im bardziej suche powietrze, tym silniejsze parowanie i większa różnica temperatur.
Pośrednio psychrometr odczytuje temperatury na dwóch termometrach, ale jego celem nie jest sam pomiar temperatury. Najważniejszym wynikiem jest wilgotność, wyznaczana na podstawie różnicy temperatur termometru suchego i mokrego oraz odpowiednich zależności/tablic.
W praktyce: temperaturę mierzy termometr, prędkość przepływu anemometr, a różnicę ciśnień manometr (często różnicowy). Psychrometr uzupełnia te pomiary, bo dotyczy wilgotności – innego kluczowego parametru klimatu kopalnianego.
Wilgotność kontroluje się szczególnie wtedy, gdy występują wysokie temperatury i ryzyko uciążliwych warunków mikroklimatu. Wysoka wilgotność ogranicza chłodzenie organizmu przez parowanie potu, dlatego w połączeniu z ciepłem zwiększa obciążenie pracowników i pogarsza warunki pracy.
Tablice psychrometryczne to zestawienia, które pozwalają odczytać wilgotność na podstawie temperatury termometru suchego oraz różnicy temperatur (suchy–mokry). W warunkach terenowych ułatwiają szybkie wyznaczenie wilgotności bez wykonywania złożonych obliczeń.
Błąd wynika z tego, że psychrometr zawiera termometry, więc wiele osób automatycznie kojarzy go z temperaturą. Warto zapamiętać, że dwa termometry są tylko metodą: różnica wskazań informuje o intensywności parowania, a to prowadzi do określenia wilgotności.
Oba przyrządy mają ten sam cel: określenie wilgotności, ale robią to inną metodą. Higrometr elektroniczny korzysta z czujników, a psychrometr z różnicy temperatur suchego i mokrego. W praktyce wyniki mogą się różnić przez warunki pomiaru i stan przyrządu.
Najczęstsze problemy to: zbyt słabe zwilżenie osłony termometru mokrego, zabrudzona gaza, brak właściwego opływu powietrza wokół termometrów oraz zbyt krótki czas stabilizacji wskazań. Każdy z tych błędów zafałszowuje różnicę temperatur, a więc i wyznaczoną wilgotność.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 79% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Psychrometr (higrometr psychrometryczny) służy do określania wilgotności powietrza.Wykorzystuje dwa termometry: suchy i mokry; parowanie z gazy na zbiorniku "mokrym" obniża jego wskazanie."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Psychrometr" – opis przyrządu i zasady działania (termometr suchy i mokry), https://pl.wikipedia.org/wiki/Psychrometr - accessed 2026-02-27
  • Wikipedia (PL): "Higrometr" – psychrometr jako typ higrometru i cel pomiaru wilgotności, https://pl.wikipedia.org/wiki/Higrometr - accessed 2026-02-27
  • The Engineering ToolBox: "Psychrometric Chart / Psychrometrics" – zależność wilgotności od różnicy temperatur i pojęcia psychrometryczne, https://www.engineeringtoolbox.com/psychrometrics-d_60.html - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z wentylacji kopalń oraz klimatyzacji wyrobisk (część: pomiary parametrów klimatu)
  • Instrukcje obsługi przyrządów: psychrometr, anemometr, manometr (sekcje: przeznaczenie i zasada działania)
  • Tablice psychrometryczne i opis ich wykorzystania w wyznaczaniu wilgotności

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego