KWALIFIKACJA ELM2 + ELM5 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 4.
Jaki układ elektroniczny nazywany jest wtórnikiem emiterowym?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wtórnik emiterowy to wzmacniacz na tranzystorze bipolarnym w układzie wspólnego kolektora (OC): sygnał wejściowy podaje się na bazę, a wyjściowy pobiera z emitera. Układ nie wzmacnia znacząco napięcia (wzmocnienie ≈1), za to dobrze buforuje i dopasowuje impedancje.

Pełne wyjaśnienie:

"Wtórnik emiterowy" to klasyczny stopień tranzystorowy BJT, którego zadaniem jest głównie buforowanie sygnału, czyli przeniesienie (prawie) tego samego napięcia na wyjście przy lepszej wydajności prądowej. Taki układ nazywa się wspólnym kolektorem (OC).

W konfiguracji OC:

  • sygnał wejściowy doprowadza się na bazę,
  • sygnał wyjściowy pobiera się z emitera,
  • kolektor jest elektrodą "wspólną" (zwykle połączoną ze źródłem zasilania dla sygnału zmiennego).

Nazwa "wtórnik" wynika z tego, że napięcie na emiterze w dużym stopniu wtóruje napięciu na bazie (wzmocnienie napięciowe jest bliskie 1, typowo nieco mniejsze). Jednocześnie układ zapewnia wysoką impedancję wejściową i niską impedancję wyjściową, co jest pożądane przy dopasowaniu impedancji i odciążeniu poprzedniego stopnia.

Odpowiedź "Wzmacniacz na tranzystorze bipolarnym w konfiguracji OC" jest poprawna, bo dokładnie opisuje tę topologię. "Wzmacniacz na tranzystorze bipolarnym w konfiguracji OB" jest błędny: wspólna baza ma wejście na emiterze i nie spełnia typowej roli wtórnika emiterowego. "Źródło prądowe…" i "Ogranicznik prądowy…" to układy o innym celu (ustalanie/ograniczanie prądu), a nie bufor napięciowy z wyjściem na emiterze.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli wyjście jest z emitera, a układ ma "powtarzać" napięcie, myśl o OC; sformułowanie "emiterowy" odnosi się do miejsca poboru sygnału, nie do elektrody wspólnej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wtórnik emiterowy to stopień BJT, w którym sygnał wejściowy podaje się na bazę, a wyjściowy pobiera z emitera. Jest to konfiguracja wspólnego kolektora (OC). Typowo daje wzmocnienie napięciowe bliskie 1, ale poprawia dopasowanie impedancji i wydajność prądową.
Nazwa wynika z tego, że kolektor jest elektrodą wspólną dla toru wejściowego i wyjściowego (dla sygnału zmiennego zwykle jest na stałym potencjale zasilania). Wejście jest na bazie, wyjście na emiterze, a "wspólny" pozostaje kolektor, stąd skrót OC.
Wtórnik emiterowy ma wzmocnienie napięciowe zbliżone do 1 (zwykle nieco mniejsze od jedności). Oznacza to, że napięcie na wyjściu (emiter) "podąża" za napięciem wejściowym (baza), dlatego mówi się o "wtórowaniu" napięcia.
Najprostszy test: w wtórniku (OC) wyjście jest z emitera, a wejście na bazę. W OB (wspólna baza) wejście jest na emiterze, a baza jest "wspólna" (ustalona). Jeśli pytanie mówi o buforze i wtórowaniu napięcia, to niemal zawsze chodzi o OC.
W typowym wtórniku emiterowym (OC) nie ma odwrócenia fazy jak w układzie wspólnego emitera. Sygnał na emiterze zmienia się zgodnie z sygnałem na bazie (z zachowaniem tego samego znaku), ponieważ układ pełni głównie rolę bufora napięciowego.
Najczęściej używa się go jako bufora impedancyjnego: do odciążenia poprzedniego stopnia i wysterowania obciążenia o mniejszej impedancji. Spotkasz go w stopniach wyjściowych audio, driverach sygnałowych, w torach pomiarowych oraz w miejscach, gdzie ważna jest niska impedancja wyjściowa.
Najczęstszy błąd to mylenie skrótów OC i OB oraz interpretowanie słowa "emiterowy" jako "wspólny emiter". Wtórnik emiterowy ma wyjście na emiterze, ale elektrodą wspólną jest kolektor. Warto zapamiętać: "emiter na wyjściu ⇒ OC".
Wtórnik emiterowy ma zwykle wysoką impedancję wejściową (bo steruje się bazę) oraz niską impedancję wyjściową (bo sygnał pobiera się z emitera). Dzięki temu nadaje się do dopasowania źródła o dużej impedancji do obciążenia o mniejszej impedancji.
Nie. Źródło prądowe projektuje się tak, aby wymuszało możliwie stały prąd w obciążeniu, a nie aby "powtarzało" napięcie wejściowe. Wtórnik emiterowy jest stopniem buforowym (OC) z wyjściem na emiterze i napięciem wyjściowym zbliżonym do wejściowego.
Ucz się przez schemat: gdzie jest wejście, gdzie wyjście i która elektroda jest wspólna. Dla OC zapamiętaj: wejście baza, wyjście emiter, wspólny kolektor. Dla OE: wyjście kolektor i odwrócenie fazy. Dla OB: wejście emiter i niska impedancja wejściowa.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Wtórnik emiterowy to wzmacniacz na tranzystorze bipolarnym w układzie wspólnego kolektora (OC): sygnał wejściowy podaje się na bazę, a wyjściowy pobiera z emitera."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Wtórnik emiterowy" — opis układu wspólnego kolektora (OC), https://pl.wikipedia.org/wiki/Wt%C3%B3rnik_emiterowy (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (pl): "Wzmacniacz ze wspólnym kolektorem" — charakterystyka i nazewnictwo, https://pl.wikipedia.org/wiki/Wzmacniacz_ze_wsp%C3%B3lnym_kolektorem (dostęp: 2026-02-27)
  • All About Circuits: "BJT Common Collector (Emitter Follower)" — opis działania i zastosowań, https://www.allaboutcircuits.com/textbook/semiconductors/chpt-4/common-collector-amplifier/ (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki do elektroniki analogowej (rozdziały o konfiguracjach BJT: OE/OB/OC)
  • Notatki szkolne i schematy blokowe: "wejście na bazę, wyjście na emiter" dla wtórnika
  • Kursy/artykuły o dopasowaniu impedancji i buforach tranzystorowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego