KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 33.
Jakie wiązanie obudowy drewnianej przedstawiono na rysunku?
Rysunek przedstawia czarno-biały szkic połączenia dwóch elementów, ułożonych prostopadle do siebie, przypominających belki.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wiązanie "niemieckie na ciśnienie z góry" rozpoznaje się po tym, że stropnica opiera się dolną płaszczyzną na poziomej "półce" (zaciosie) wykonanej w górnej części stojaka.
Taki układ przenosi głównie obciążenia pionowe od stropu na stojaki, a nie napór boczny.

Pełne wyjaśnienie:

W obudowie drewnianej wyrobisk górniczych typ wiązania wynika z kształtu zaciosu i tego, jakie siły ma przenosić połączenie stojaka (element pionowy) ze stropnicą (element poziomy).

Odpowiedź "Niemieckie na ciśnienie z góry." jest poprawna, ponieważ na rysunku widać prostokątne wycięcie w górnej części stojaka tworzące poziomą płaszczyznę oparcia. Stropnica jest wpasowana tak, że jej dolna powierzchnia spoczywa na poziomej płaszczyźnie zaciosu. To oznacza, że obciążenie od stropu (ciśnienie z góry) przekazywane jest pionowo: stropnica → półka zaciosu → stojak.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe z następujących powodów:

  • "Niemieckie na ciśnienie z boku." dotyczy złącza, w którym zaciosy mają także blokować przemieszczenia i napór od ociosów; typowo wymaga rozwiązań ograniczających ruch boczny, a nie tylko prostego oparcia na półce.
  • "Polskie." zwykle nie ma tak charakterystycznego, głębokiego wycięcia tworzącego półkę; stropnica częściej opiera się bardziej bezpośrednio na wierzchołku stojaka lub z prostszym dociosem.
  • "Szwedzkie." jest kojarzone z bardziej złożonymi, wielopłaszczyznowymi zaciosami zapewniającymi stabilność w wielu kierunkach; rysunek pokazuje prosty układ podporowy typowy dla przenoszenia obciążenia pionowego.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy stropnica jest podparta od dołu na poziomej powierzchni (to sugeruje "na ciśnienie z góry"), czy też zaciosy mają wyraźnie "klinować" elementy przeciw przesuwowi bocznemu (to kieruje w stronę "na ciśnienie z boku").

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wiązanie obudowy drewnianej to sposób połączenia stojaka (element pionowy) ze stropnicą (element poziomy). Kształt zaciosu decyduje, w jakim kierunku złącze najlepiej przenosi obciążenia (pionowe od stropu lub boczne od ociosów) i jak stabilna jest cała obudowa.
Najważniejsza cecha to "półka" w stojaku: stropnica opiera się od dołu na poziomej płaszczyźnie wycięcia (zaciosu) w górnej części stojaka. Jeśli widzisz wyraźne oparcie belki poziomej na poziomej powierzchni wycięcia, to wskazuje na przenoszenie obciążeń pionowych.
Bo to ona przyjmuje nacisk pionowy: ciężar i ciśnienie od stropu przechodzą ze stropnicy na tę powierzchnię, a następnie na stojak. Im bardziej jednoznaczne i stabilne jest to oparcie, tym skuteczniej obudowa przenosi obciążenia pionowe bez ześlizgu elementów.
Wiązanie "z góry" jest nastawione na przenoszenie obciążenia pionowego poprzez oparcie stropnicy na półce zaciosu w stojaku. Wiązanie "z boku" ma rozwiązania zaciosów, które dodatkowo blokują ruchy boczne i przeciwdziałają naporom od ociosów. Różnicę widać w geometrii styku i "klinowaniu" elementów.
Tak. W praktyce "na ciśnienie z boku" wymaga takiego ukształtowania zaciosów, aby ograniczać przesuw w kierunku bocznym (napór od ociosów). Samo proste oparcie na półce w stojaku zwykle nie wystarcza do skutecznego blokowania przemieszczeń bocznych.
Zacios to wycięcie w drewnie przygotowane tak, aby elementy (np. stojak i stropnica) mogły się zazębić i oprzeć o siebie na zaprojektowanych płaszczyznach. Dzięki temu złącze przenosi obciążenia w określonym kierunku i zwiększa stateczność obudowy w porównaniu z przypadkowym stykiem "na gładko".
Najczęstszy błąd to patrzenie tylko na nazwę (np. "niemieckie") i pomijanie kierunku obciążenia. Drugi błąd to nieuwzględnienie, czy stropnica jest podparta od dołu na poziomej półce. Uczniowie mylą też wiązania, gdy nie analizują, czy złącze blokuje ruch boczny.
Stosuje się je wtedy, gdy w wyrobisku dominuje obciążenie pionowe od stropu, a głównym zadaniem obudowy jest przeniesienie nacisku w dół na stojaki. Dobór zależy od warunków geologicznych i prognozy ciśnienia górskiego; ważne jest, by typ złącza odpowiadał dominującemu kierunkowi sił.
Nie zawsze. Kluczowe jest jak współpracują płaszczyzny: czy stropnica wyraźnie spoczywa na poziomej półce (typowe dla obciążenia z góry), czy też kształt zaciosów ma przede wszystkim blokować przesuw boczny. Na egzaminie trzeba ocenić geometrię styku, a nie tylko fakt istnienia wycięcia.
Najlepiej ćwiczyć rozpoznawanie: elementów obudowy (stojak, stropnica), typów zaciosów oraz tego, jakie obciążenia przenoszą poszczególne wiązania. Pomaga porównywanie rysunków obok siebie i nazywanie cech: "półka pod stropnicą", "blokada boczna", "złożony zacios".
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z zakresu obudów wyrobisk górniczych (wiązania obudowy drewnianej)
  • Rysunki i atlasy typowych złączy ciesielskich stosowanych w obudowie górniczej
  • Instrukcje zakładowe i prezentacje BHP dotyczące zabudowy i kontroli obudowy drewnianej

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego