W postępowaniu administracyjnym celem postępowania dowodowego jest rzetelne ustalenie stanu faktycznego potrzebnego do rozstrzygnięcia sprawy. Z tego powodu przyjmuje się otwarty katalog środków dowodowych: organ może dopuścić wszystko, co realnie może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.
Kluczowe jest jednak zastrzeżenie: dowód musi być niesprzeczny z prawem. Oznacza to, że nawet jeśli materiał byłby "pomocny", to jego wykorzystanie nie może naruszać obowiązujących przepisów ani zasad pozyskiwania informacji przez organ. W testach egzaminacyjnych ten fragment ("a nie jest sprzeczne z prawem") bywa elementem rozstrzygającym.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Odpowiedź bez warunku legalności jest niepełna: sugeruje dopuszczanie każdego dowodu, niezależnie od zgodności z prawem, co nie oddaje właściwej zasady.
- Odpowiedzi zawężające dowody wyłącznie do dokumentów, zeznań świadków, oględzin i opinii biegłych wprowadzają w błąd, bo przedstawiają katalog jako zamknięty. Są to częste, typowe środki dowodowe, ale nie jedyne.
- Zawężenie do trzech grup (bez biegłych) jest dodatkowo zbyt wąskie i pomija istotny, często stosowany środek dowodowy.
W praktyce administracyjnej warto zapamiętać prostą regułę egzaminacyjną: "wszystko, co pomaga, o ile jest legalne". Gdy wśród odpowiedzi pojawia się wersja z warunkiem zgodności z prawem, zwykle to ona poprawnie oddaje zasadę dopuszczalności dowodów.
