W postępowaniu administracyjnym organ ustala stan faktyczny na podstawie różnych środków dowodowych. Jednym z praktycznych podziałów jest klasyfikacja ze względu na źródło informacji, czyli skąd pochodzi wiedza o faktach.
Dowody osobowe opierają się na informacjach przekazywanych przez osoby. Należą do nich:
- "zeznanie świadka" – relacja osoby trzeciej o spostrzeżonych faktach; źródłem informacji jest człowiek.
- "opinia biegłego" – wiadomości specjalne przedstawione przez specjalistę; źródłem informacji jest osoba posiadająca kwalifikacje.
- "przesłuchanie strony" – wyjaśnienia uczestnika postępowania; źródłem informacji jest strona.
Dowody rzeczowe wynikają z badania rzeczy, miejsca, stanu obiektu lub innych elementów materialnych. Typowym przykładem jest "oględziny", czyli czynność polegająca na bezpośrednim zbadaniu (obejrzeniu, ocenie) przedmiotu lub miejsca, aby ustalić istotne fakty. Informacja pochodzi tu z obserwacji i cech materialnych, a nie z relacji osoby.
Dlatego odpowiedź "oględziny" pasuje do kategorii dowodu rzeczowego. Pozostałe propozycje są dowodami osobowymi, bo ich treść zależy od wypowiedzi człowieka (świadka, biegłego lub strony), a nie od bezpośredniego oglądu rzeczy.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się kryterium "źródło informacji", najpierw zdecyduj, czy informacja pochodzi od osoby (osobowe), czy z obserwacji/badania obiektu (rzeczowe). To zwykle pozwala szybko wykluczyć odpowiedzi o świadku, biegłym i stronie.
