KWALIFIKACJA EKA3 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 33.
Jedną lub wiele fotografii powiązanych ze sobą treścią, osobą lub wydarzeniem, wykonanych w jednym miejscu i w tym samym czasie należy określić
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Określenie "tematem" odnosi się do klasyfikacji rzeczowej/tematycznej, czyli grupowania fotografii według wspólnej treści (osoba, wydarzenie, okoliczności) oraz kontekstu wykonania. Terminy "zespół" i "zbiór" w archiwistyce mają bardziej formalne znaczenia odnoszone do pochodzenia i sposobu narastania zasobu, a "grupa" jest potoczne.

Pełne wyjaśnienie:

W opracowaniu materiałów fotograficznych archiwista często łączy fotografie według kryterium rzeczowego, czyli wspólnej treści: tej samej osoby, wydarzenia, sytuacji lub wątku. Jeżeli zdjęcia powstały w tym samym miejscu i czasie i łączy je jedna narracja, naturalnym sposobem opisu jest wskazanie wspólnego tematu (hasła/określenia rzeczowego), które ułatwia późniejsze wyszukiwanie, selekcję i udostępnianie.

Odpowiedź "tematem" pasuje do logiki pytania, bo opisuje sposób identyfikacji takiej spójnej treściowo całości. W praktyce archiwalnej "temat" bywa elementem opisu (np. w polu słów kluczowych lub w opisie rzeczowym), a także kryterium budowania układu tematycznego w zbiorze fotografii.

  • "zbiorem" – "zbiór" to pojęcie archiwalne odnoszące się do materiałów zestawionych (często sztucznie) według jakiejś zasady, ale samo słowo nie wskazuje wprost na kryterium "ten sam czas i miejsce" ani na treść; w pytaniu chodzi o nazwę wynikającą z powiązania treściowego.
  • "grupą" – jest określeniem ogólnym i potocznym; w zadaniach egzaminacyjnych zwykle oczekuje się terminu bardziej precyzyjnego zawodowo, powiązanego z klasyfikacją/opisem.
  • "zespołem" – w archiwistyce "zespół archiwalny" ma ściśle określone znaczenie (związane z pochodzeniem/proweniencją i twórcą akt). Zestaw kilku fotografii z jednego wydarzenia nie musi spełniać kryteriów zespołu jako całości dokumentacji wytworzonej przez jednego twórcę.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się słowa "powiązane treścią/osobą/wydarzeniem", myśl o klasyfikacji rzeczowej (tematycznej). Gdy mowa o twórcy dokumentacji i organicznym narastaniu – wtedy rozważ terminy związane z proweniencją, jak "zespół".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Klasyfikacja tematyczna polega na porządkowaniu i opisie fotografii według wspólnej treści, np. osoby, wydarzenia, miejsca lub wątku. Ułatwia to wyszukiwanie i udostępnianie, bo użytkownik często szuka zdjęć "o czymś", a nie tylko według pochodzenia czy daty.
Gdy opis mówi o powiązaniu treścią (osoba, wydarzenie) oraz o wspólnym czasie i miejscu wykonania, zwykle sprawdza umiejętność nadania opisu rzeczowego, czyli tematu. "Zespół" wiąże się z pochodzeniem dokumentacji i twórcą, a nie tylko z jedną sytuacją.
"Zespół archiwalny" jest pojęciem specjalistycznym odnoszącym się do całości dokumentacji wytworzonej przez określonego twórcę w toku jego działalności. Nie oznacza dowolnej paczki materiałów o podobnej treści, dlatego łatwo o błąd, gdy używa się znaczenia potocznego.
"Zbiór" to materiały zestawione według przyjętej zasady (często sztucznie zgromadzone), które nie tworzą organicznej całości jak zespół. Zbiór może być ułożony tematycznie, chronologicznie albo geograficznie, ale samo słowo "zbiór" nie wskazuje na kryterium treściowe.
Najczęściej kluczowe są: data lub zakres dat, miejsce, osoby/instytucje widoczne na zdjęciu, nazwa wydarzenia oraz opis treści (temat). Dobrze dobrane metadane pozwalają odnaleźć fotografie zarówno po czasie i lokalizacji, jak i po tym, czego dotyczą.
Robi się to, gdy fotografie mają wspólny kontekst powstania (to samo wydarzenie, czas i miejsce), podobną funkcję informacyjną i tworzą spójną całość do udostępniania. Ważne jest zachowanie logiki układu i konsekwencja w opisie, aby użytkownik rozumiał powiązania między zdjęciami.
"Grupa" bywa używana potocznie, ale w zadaniach egzaminacyjnych zwykle wymaga się terminów bardziej precyzyjnych. Jeżeli pytanie sprawdza klasyfikację rzeczową, lepsze jest odwołanie do "tematu". Jeśli sprawdza strukturę zasobu, pojawiają się pojęcia typu "zespół" lub "zbiór".
Najczęstsze jest przenoszenie znaczeń potocznych na terminy formalne: wybór "zespołu" dla dowolnego zestawu fotografii albo "zbioru" dla każdej grupy materiałów. Pomaga pytanie kontrolne: czy chodzi o treść (temat), czy o pochodzenie i twórcę (zespół)?
Ćwicz rozróżnianie pojęć proweniencyjnych (zespół, twórca) od rzeczowych (temat). Pracuj na przykładach: opisz kilka zestawów fotografii, dopisując datę, miejsce, osoby i temat. Utrwal też, że "zespół" ma znaczenie formalne, nie potoczne.
Najczęściej łączy się kilka kryteriów: pochodzenie (proweniencja), chronologia (daty), geografia (miejsce) oraz treść (temat). Wybór zależy od struktury zasobu i potrzeb wyszukiwania. Dla zdjęć z jednego wydarzenia szczególnie przydatne jest kryterium tematyczne.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Określenie "tematem" odnosi się do klasyfikacji rzeczowej/tematycznej, czyli grupowania fotografii według wspólnej treści (osoba, wydarzenie, okoliczności) oraz kontekstu wykonania."

Źródła:

  • ISAD(G): General International Standard Archival Description, Second edition, International Council on Archives (ICA), 2000
  • ISO 15489-1:2016, Information and documentation — Records management — Part 1: Concepts and principles

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do kwalifikacji EKA.2 dotyczące opracowania materiałów fotograficznych
  • Słowniki terminów archiwalnych używane w dydaktyce archiwistyki
  • Materiały szkoleniowe o klasyfikacji rzeczowej i proweniencyjnej w archiwach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego