KWALIFIKACJA BUD13 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 27.
Jeśli masz do wykonania prace ziemne na działce o powierzchni 500 m2, a planujesz usunąć warstwę gleby o grubości 2 m i gęstości 1,8 g/cm3, jaka będzie masa gleby do usunięcia?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw liczysz objętość warstwy gruntu:
V = 500 m2 × 2 m = 1000 m3.
Następnie przelicz gęstość: 1,8 g/cm3 = 1800 kg/m3.
Masa m = 1800 × 1000 = 1 800 000 kg = 1800 t, więc poprawnie: 1800 ton.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniach z robót ziemnych kluczowe jest konsekwentne trzymanie jednostek. Masa gruntu wynika bezpośrednio z zależności: m = ρ × V, gdzie ρ to gęstość, a V to objętość.

Krok 1: objętość zdejmowanej warstwy
Powierzchnia działki wynosi 500 m2, a grubość zdejmowanej warstwy 2 m. Zakładamy, że grubość jest stała na całej powierzchni, więc:
V = 500 m2 × 2 m = 1000 m3.

Krok 2: konwersja gęstości
Podana gęstość to 1,8 g/cm3. W robotach ziemnych najwygodniej liczyć w układzie SI, czyli w kg/m3.
Warto zapamiętać przelicznik: 1 g/cm3 = 1000 kg/m3. Wynika to z tego, że 1 g = 0,001 kg, a 1 cm3 = 10-6 m3, więc (0,001 kg)/(10-6 m3) = 1000 kg/m3.
Stąd: 1,8 g/cm3 = 1,8 × 1000 = 1800 kg/m3.

Krok 3: obliczenie masy i przeliczenie na tony
Masa: m = 1800 kg/m3 × 1000 m3 = 1 800 000 kg.
Ponieważ 1 t = 1000 kg, to: 1 800 000 kg = 1800 t.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • 2000 ton zwykle pojawia się, gdy ktoś zaokrągla gęstość do 2,0 g/cm3 (czyli 2000 kg/m3) lub popełnia błąd w jednym z przeliczeń.
  • 2200 ton może wynikać z pomylenia przelicznika g/cm3 → kg/m3 albo z błędu rachunkowego przy mnożeniu.
  • 2400 ton bywa skutkiem przyjęcia zbyt dużej gęstości (np. 2,4 g/cm3) lub błędnego założenia większej objętości.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zawsze sprawdź rząd wielkości. 1000 m3 gruntu o gęstości około 1800 kg/m3 musi dać wynik około 1,8 mln kg, czyli około 1800 ton.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Aby przeliczyć g/cm3 na kg/m3, użyj stałego przelicznika: 1 g/cm3 = 1000 kg/m3. Dlatego 1,8 g/cm3 = 1,8 × 1000 = 1800 kg/m3. To najczęstszy krok, w którym pojawiają się błędy.
Objętość urobku to ilość gruntu wyrażona zwykle w m3, która ma zostać odspojona, wybrana lub przemieszczona. Dla warstwy o stałej grubości liczy się ją prosto: V = pole × grubość. Od objętości zależy dobór sprzętu i transportu.
Najpierw oblicz objętość: V = A × h, gdzie A to powierzchnia w m2, a h to grubość w m. Potem użyj zależności: m = ρ × V. Pamiętaj, aby gęstość ρ mieć w kg/m3, a wynik masy przeliczyć na tony (1 t = 1000 kg).
Bo g/cm3 nie jest bezpośrednio zgodne z m3 używanym w robotach ziemnych. Jeśli podstawisz 1,8 g/cm3 jakby to było 1,8 kg/m3, wynik wyjdzie tysiąc razy za mały. Kluczowa zasada: g/cm3 mnożysz przez 1000, by dostać kg/m3.
W praktyce robót ziemnych duże masy urobku podaje się w tonach, bo wartości w kilogramach są zbyt duże i nieczytelne. Kilogramy bywają używane przy małych ilościach materiału lub w danych technicznych. Na egzaminie często liczysz w kg (bo ρ jest w kg/m3), a na końcu zamieniasz na t.
Zależą od rodzaju gruntu i wilgotności, dlatego w zadaniach egzaminacyjnych gęstość jest zwykle podana. W praktyce spotyka się wartości rzędu kilku tysięcy kg/m3 dla materiałów mineralnych, ale zawsze trzeba uwzględnić, czy chodzi o grunt naturalny, nasypowy, suchy czy nawodniony.
W obliczeniach szkolnych i egzaminacyjnych zwykle tak, bo przyjmuje się jednorodny materiał i stałą gęstość. W praktyce na budowie mogą dojść korekty (wilgotność, uziarnienie, stopień zagęszczenia, urobek spulchniony). Jednak do zadań rachunkowych podstawowy wzór m = ρ × V jest właściwy.
Zrób szybki test rzędu wielkości: 1000 m3 to dużo, a gęstość 1800 kg/m3 oznacza ok. 1,8 t na 1 m3. Czyli 1000 m3 powinno dać około 1800 t. Jeśli wychodzi np. 1,8 t albo 1 800 000 t, to znak, że pomylono przeliczniki.
Najczęstsze są: brak przeliczenia 1,8 g/cm3 na 1800 kg/m3, pomylenie m2 z m3 (pominięcie grubości), oraz brak zamiany kg na t na końcu. Pomaga zapisanie jednostek przy każdym kroku i kontrola, czy m3 skraca się z kg/m3.
Pozwala oszacować, ile urobku powstanie i jak go wywieźć: liczba kursów wywrotki, wymagane drogi technologiczne, czas pracy koparki i obciążenie placu. Dla operatora to także wskazówka, czy potrzebny będzie dodatkowy sprzęt (np. druga wywrotka) i jak planować kolejność robót.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Najpierw liczysz objętość warstwy gruntu:V = 500 m2 × 2 m = 1000 m3.Następnie przelicz gęstość: 1,8 g/cm3 = 1800 kg/m3.Masa m = 1800 × 1000 = 1 800 000 kg = 1800 t, więc poprawnie: 1800 ton."

Źródła:

  • BIPM, The International System of Units (SI), 9th edition, 2019 (definitions of SI units and accepted units including tonne), section on non-SI units accepted for use with the SI
  • NIST Special Publication 811, Guide for the Use of the International System of Units (SI), 2008 (unit usage and conversions; mass units and prefixes)

Materiały:

  • Tablice i przeliczniki jednostek SI (g/cm³ ↔ kg/m³, kg ↔ t)
  • Podstawy fizyki: gęstość i obliczenia masy z objętości
  • Zadania rachunkowe z robót ziemnych (objętość i masa urobku)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego