KWALIFIKACJA BUD8 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 7.
Jeżeli odległość osi śruby Ml6 od skraju nakładki wynosi minimum 24 mm, a rozstaw osiowy śrub wynosi minimum 60 mm, to do wykonania połączenia przedstawionego na rysunku należy przygotować nakładkę o szerokości co najmniej
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny połączenia konstrukcyjnego, prawdopodobnie dotyczącego montażu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Szerokość minimalna nakładki wynika z sumy dwóch odległości osi skrajnych śrub od krawędzi oraz minimalnego rozstawu osiowego między śrubami.
Obliczenie: 24 mm + 60 mm + 24 mm = 108 mm, więc nakładka musi mieć co najmniej 108 mm szerokości.

Pełne wyjaśnienie:

Aby wyznaczyć minimalną szerokość nakładki, trzeba uwzględnić geometrię położenia otworów/śrub względem krawędzi elementu.

W treści podano dwa warunki minimalne:

  • odległość osi śruby od skraju nakładki ma wynosić co najmniej 24 mm,
  • rozstaw osiowy śrub ma wynosić co najmniej 60 mm.

Jeżeli w nakładce są dwie śruby ustawione w jednym rzędzie w poprzek szerokości (co sugeruje typowe zadanie tego typu), to całkowita minimalna szerokość jest sumą:

  • odległości od lewej krawędzi do osi pierwszej śruby: 24 mm,
  • minimalnego rozstawu osiowego między osiami śrub: 60 mm,
  • odległości od osi drugiej śruby do prawej krawędzi: 24 mm.

Zatem:

24 mm + 60 mm + 24 mm = 108 mm

Odpowiedź "108 mm" jest poprawna, bo spełnia oba warunki minimalne jednocześnie. Odpowiedź "100 mm" jest zbyt mała – po odjęciu dwóch odległości brzegowych (2×24 mm = 48 mm) pozostaje tylko 52 mm, czyli mniej niż wymagany rozstaw 60 mm. Odpowiedzi "116 mm" i "132 mm" nie są błędne jako wymiary większe od minimalnego, ale nie spełniają definicji co najmniej w sensie zadania egzaminacyjnego: pytanie wymaga wskazania wymiaru minimalnego wynikającego z danych, a nie dowolnego większego.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach "minimalny wymiar elementu" zawsze sumuj: odległość brzegowa z lewej + odcinek między osiami + odległość brzegowa z prawej, a dopiero potem porównuj z odpowiedziami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dodaj dwie odległości od krawędzi do osi śrub oraz rozstaw osiowy między śrubami: e + p + e. W tym typie zadań "minimalna szerokość" to suma wymagań minimalnych, bez zapasu technologicznego, o ile nie podano inaczej.
Ponieważ nakładka ma dwie krawędzie: lewą i prawą. Skrajna śruba musi mieć zachowaną minimalną odległość od jednej krawędzi, a druga skrajna śruba od drugiej krawędzi. To daje łącznie 2×e.
Rozstaw osiowy to odległość mierzona między osiami dwóch sąsiednich śrub/otworów. Nie jest to odległość między krawędziami otworów ani między łbami śrub. W zadaniach wymiarowych rozstaw osiowy stanowi "środkowy" składnik sumy szerokości.
Najczęściej: pomijanie jednej odległości brzegowej, mylenie rozstawu osiowego z odległością między krawędziami otworów oraz wybieranie odpowiedzi "na oko" bez sumowania. Warto zawsze wykonać krótki zapis: e + p + e.
W praktyce tak, bo stosuje się zapasy na tolerancje, montaż i dostęp narzędzi. Jednak w zadaniu egzaminacyjnym pytanie "co najmniej" zwykle oznacza wartość minimalną wynikającą z danych. Dlatego wybiera się dokładnie wyliczony wymiar minimalny.
Jest kluczowa, gdy trzeba zapobiec wyrwaniu materiału przy obciążeniu, pękaniu krawędzi oraz gdy wykonuje się otwory blisko brzegu blachy. W montażu konstrukcji budowlanych poprawne zachowanie odległości brzegowych wpływa na bezpieczeństwo i trwałość połączenia.
Możesz wykonać szybki test: odejmij dwie odległości brzegowe od proponowanej szerokości. Jeśli szerokość − 2×e jest mniejsza niż wymagany rozstaw osiowy, to wymiar jest za mały. To pozwala odrzucić zbyt małe odpowiedzi.
Wtedy szerokość minimalna rośnie o dodatkowe rozstawy osiowe: e + p + p + ... + e, gdzie liczba "p" zależy od liczby odstępów między osiami śrub. Najpierw ustal liczbę śrub i liczbę odstępów między nimi, a dopiero potem sumuj.
Najczęściej używa się: taśmy mierniczej, suwmiarki, kątownika, rysika/znacznika, punktaka oraz szablonów traserskich. W praktyce ważne jest też trasowanie osi i kontrola wymiarów przed wierceniem, aby uniknąć przesunięć otworów.
Nie, jeśli nie ma takich danych w treści. Gdy podane są tylko odległość osi od krawędzi i rozstaw osiowy, to obliczenie dotyczy osi, a nie średnic. Średnice uwzględnia się dopiero, gdy zadanie podaje odległości do krawędzi otworu albo wymagania technologiczne dla wiercenia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z montażu konstrukcji stalowych (połączenia śrubowe i zasady trasowania)
  • Materiały dydaktyczne o wymiarowaniu w rysunku technicznym (odległości od krawędzi, osie, rozstawy)
  • Instrukcje warsztatowe: trasowanie i wiercenie otworów w blachach/nakładkach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego