KWALIFIKACJA BUD19 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 21.
Jeżeli pochylenie niwelety trasy wynosi 2%, wysokość punktu początkowego niwelety wynosi 58,30 m, to wysokość pierwszego punktu hektometrowego ma wartość
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pochylenie 2% oznacza zmianę wysokości o 2 m na 100 m. Pierwszy punkt hektometrowy leży w odległości 100 m od początku, więc przyrost wysokości wynosi 2,00 m. Dodając go do 58,30 m otrzymujemy 60,30 m.

Pełne wyjaśnienie:

Pochylenie niwelety podane w procentach informuje, o ile metrów zmienia się rzędna (wysokość) na odcinku 100 m. Zapis 2% oznacza, że na każdych 100 m długości trasy rzędna zmienia się o 2 m.

"Pierwszy punkt hektometrowy" w typowym pikietażu oznacza punkt położony 100 m od punktu początkowego (hektometr = 100 m). Zatem dla odcinka L = 100 m i pochylenia i = 2% przyrost wysokości wynosi:

ΔH = 2% · 100 m = 0,02 · 100 m = 2,00 m

Wysokość (rzędna) punktu początkowego wynosi 58,30 m, więc wysokość pierwszego punktu hektometrowego to:

58,30 m + 2,00 m = 60,30 m

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 59,30 m odpowiada przyrostowi 1,00 m na 100 m (czyli 1%), co nie zgadza się z danymi.
  • 58,50 m oznacza przyrost tylko 0,20 m, co jest typowym skutkiem błędu przeliczenia procentu (np. pomylenia 2% z 0,2% albo błędu jednostek).
  • 60,50 m daje przyrost 2,20 m, czyli wynik "niedoklejony" do 2 m; to często efekt doliczenia dodatkowych 0,20 m bez uzasadnienia.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawia się pochylenie w % i punkt hektometrowy, najszybciej zapamiętać regułę "% = metry na 100 m", a dopiero potem wykonać dodawanie/odejmowanie do rzędnej początkowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pochylenie 2% oznacza, że na każdej długości 100 m rzędna niwelety zmienia się o 2 m. To skrótowy zapis spadku/wzniesienia używany w profilach podłużnych. W obliczeniach traktuje się je jak 0,02 i mnoży przez długość odcinka.
Użyj zależności: ΔH = i · L, gdzie i to pochylenie jako ułamek (np. 2% = 0,02), a L to długość w metrach. Dla 2% i 100 m: ΔH = 0,02 · 100 = 2,00 m. Potem dodajesz lub odejmujesz od rzędnej początkowej.
Punkt hektometrowy to punkt pikietażowy wyznaczany co 100 m wzdłuż osi trasy (hektometr = 100 m). W zadaniach z niweletą "pierwszy punkt hektometrowy" zwykle oznacza odległość 0+100 od początku, co upraszcza obliczenie zmiany rzędnej.
Procent oznacza "na sto". Jeśli pochylenie wynosi 2%, to stosunek zmiany wysokości do długości wynosi 2/100. Gdy długość odcinka ma 100 m, zmiana wysokości wynosi 2/100 · 100 m = 2 m. To szybka kontrola poprawności rachunku.
Najczęściej myli się zapis procentowy z liczbą dziesiętną (2% jako 0,2 zamiast 0,02) oraz nie rozpoznaje, że hektometr to 100 m. Drugi typ błędu to zgadywanie "bliskiej" odpowiedzi bez policzenia ΔH z wzoru ΔH = i · L i bez kontroli jednostek.
Tak. Znak mówi, czy niweleta rośnie czy maleje w kierunku narastającego pikietażu. Przy dodatnim pochyleniu do rzędnej początkowej dodajesz ΔH, a przy ujemnym odejmujesz ΔH. W testach, jeśli nie podano znaku, zwykle przyjmuje się wzrost zgodnie z konwencją zadania.
1% to 10‰, bo 1/100 = 10/1000. Dlatego 2% = 20‰. Taka zamiana bywa użyteczna, gdy projekt lub profil podłużny podaje spadki w promilach. Niezależnie od zapisu, do obliczeń zawsze sprowadzasz i do ułamka i mnożysz przez długość.
Skorzystaj z reguły: x% to x metrów na 100 m. Jeśli pytanie dotyczy punktu hektometrowego (100 m), nie musisz mnożyć: 2% oznacza od razu 2,00 m różnicy. Potem tylko dodaj do 58,30 m, pilnując miejsc po przecinku.
Niweleta pojawia się w projektach dróg, kolei i sieci uzbrojenia, w profilu podłużnym oraz przy robotach ziemnych. Technik geodeta wykorzystuje ją do tyczenia wysokościowego, kontroli spadków oraz obliczania rzędnych punktów pośrednich (np. co 10 m, 20 m, 100 m) na trasie.
Potrzebujesz: rzędnej punktu początkowego, pochylenia (ze znakiem, jeśli jest podany) oraz odległości do punktu, dla którego liczysz rzędną. Następnie wyznaczasz ΔH = i · L i stosujesz do rzędnej początkowej. To podstawowy schemat w zadaniach z profilem.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Pochylenie 2% oznacza zmianę wysokości o 2 m na 100 m."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent - dostęp: 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Nachylenie - dostęp: 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Hektometr - dostęp: 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji inżynieryjnej dotyczące niwelety i profilu podłużnego
  • Ćwiczenia rachunkowe: pochylenia w % i promilach oraz przeliczenia na ΔH
  • Zadania z pikietażu i obliczania rzędnych punktów pośrednich na odcinku

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego