Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA TLO1 - STYCZEŃ 2017



PYTANIE NR 40.
Jeżeli samolotowa prądnica ma następujące dane techniczne: napięcie znamionowe U = 28 VDC, prąd znamionowy I = 100 A, rezystancja wewnętrzna R = 0,025 Ω, to napięcie indukowane/siła elektromotoryczna prądnicy przy obciążeniu znamionowym ma wartość około
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
SEM (napięcie indukowane) prądnicy pod obciążeniem jest wyższe od napięcia na zaciskach o spadek na rezystancji wewnętrznej: E = U + I·R. Dla U = 28 V, I = 100 A i R = 0,025 Ω spadek wynosi 2,5 V, więc E ≈ 30,5 V.

Pełne wyjaśnienie:

W prądnicy (jak w każdym rzeczywistym źródle napięcia) można wyróżnić dwa powiązane pojęcia:

  • napięcie na zaciskach – to napięcie, które "widzi" odbiornik (tu: 28 VDC jako wartość znamionowa),
  • SEM / napięcie indukowane – napięcie "wewnętrznie wytwarzane" w prądnicy, które musi pokryć zarówno napięcie dla odbiornika, jak i straty wewnętrzne.

Jeżeli prądnica ma rezystancję wewnętrzną R, to przy przepływie prądu I na tej rezystancji powstaje spadek napięcia równy I·R. W stanie obciążenia napięcie na zaciskach jest więc mniejsze od SEM o ten spadek. Zapis zależności (dla pracy jako źródło):

E = U + I·R

Podstawiamy dane z treści:

  • U = 28 V
  • I = 100 A
  • R = 0,025 Ω

Najpierw liczymy spadek napięcia na rezystancji wewnętrznej:

I·R = 100 A · 0,025 Ω = 2,5 V

Następnie wyznaczamy napięcie indukowane (SEM):

E = 28 V + 2,5 V = 30,5 V

Dlatego poprawna jest odpowiedź "30,5 V".

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "29,5 V" odpowiadałoby spadkowi 1,5 V, czyli innej wartości R lub I. To typowy skutek błędu rachunkowego albo błędnego odczytu rezystancji.
  • "28,5 V" sugeruje zbyt mały spadek (0,5 V). Często wynika to z pomylenia 0,025 Ω z 0,0025 Ω lub z nieuważnego mnożenia.
  • "27,5 V" jest niższe od napięcia znamionowego na zaciskach, co kłóci się z relacją między SEM i napięciem zaciskowym przy obciążeniu (SEM musi być wyższa, aby "pokonać" spadek wewnętrzny).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się rezystancja wewnętrzna oraz pytanie o SEM/napięcie indukowane, prawie zawsze trzeba dodać spadek I·R do napięcia na zaciskach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest siła elektromotoryczna (SEM) prądnicy?
SEM to "wewnętrznie wytworzone" napięcie źródła, zanim uwzględni się spadki na jego rezystancji wewnętrznej. Przy obciążeniu napięcie na zaciskach jest zwykle mniejsze od SEM o wartość spadku I·R.
Jak obliczyć napięcie indukowane prądnicy przy znanej rezystancji wewnętrznej?
Stosuje się zależność dla źródła rzeczywistego: E = U + I·R, gdzie U to napięcie na zaciskach pod obciążeniem, I to prąd obciążenia, a R to rezystancja wewnętrzna. Najpierw liczysz spadek I·R, potem dodajesz go do U.
Dlaczego SEM jest większa od napięcia na zaciskach prądnicy pod obciążeniem?
Bo część "wyprodukowanego" napięcia zużywa się wewnątrz prądnicy na pokonanie spadku na rezystancji uzwojeń i połączeń (rezystancji wewnętrznej). Żeby na wyjściu było np. 28 V, wewnątrz musi powstać więcej: U + I·R.
Jak policzyć spadek napięcia na rezystancji wewnętrznej 0,025 Ω przy 100 A?
Spadek napięcia na rezystancji liczy się z prawa Ohma: ΔU = I·R. Dla 100 A i 0,025 Ω otrzymujesz 2,5 V. To dokładnie ta wartość, o którą SEM przewyższa napięcie zaciskowe w tym uproszczonym modelu.
Czy w takich zadaniach SEM liczy się jako U − I·R czy U + I·R?
Gdy pytanie dotyczy SEM źródła, a U jest napięciem na zaciskach pod obciążeniem, to zwykle E = U + I·R. Odejmowanie U − I·R miałoby sens, gdybyś z SEM wyznaczał napięcie zaciskowe (czyli U = E − I·R).
Jakie błędy najczęściej pojawiają się przy obliczaniu SEM prądnicy?
Najczęściej: pomylenie przecinka w rezystancji (0,025 Ω z 0,25 Ω), policzenie U = I·R zamiast spadku ΔU, oraz wybór odpowiedzi "blisko 28 V" bez rachunku. Pomaga zapis dwóch kroków: najpierw I·R, potem dodanie do U.
Co oznacza zapis 28 VDC w instalacjach statków powietrznych?
Oznacza napięcie stałe (DC) o wartości nominalnej 28 V, typowe dla wielu pokładowych systemów zasilania. W praktyce wartość na zaciskach może się zmieniać w zależności od obciążenia, regulacji i spadków w instalacji.
Kiedy rezystancja wewnętrzna źródła ma największe znaczenie w awionice?
Gdy prądy są duże (np. rozruch, praca odbiorników o dużej mocy, obciążenie znamionowe prądnicy). Wtedy spadek I·R rośnie i wpływa na napięcie dostępne dla odbiorników oraz na interpretację pomiarów w diagnostyce.
Jak sprawdzić na egzaminie, czy wynik SEM jest "logiczny"?
Porównaj wynik z napięciem na zaciskach: przy obciążeniu SEM powinna wyjść większa od U (bo dochodzi spadek I·R). Dodatkowo oszacuj rząd wielkości spadku: 100 A · 0,025 Ω to kilka woltów, więc wynik ok. 30 V jest spójny.
Jak przygotować się do zadań rachunkowych z obwodów DC w awionice?
Warto przećwiczyć modele źródeł rzeczywistych: napięcie zaciskowe, SEM i rezystancja wewnętrzna. Rób krótkie zestawy zadań na ΔU = I·R, a potem na przekształcanie: E = U + I·R oraz U = E − I·R. Zawsze zapisuj jednostki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • https://en.wikipedia.org/wiki/Ohm%27s_law - accessed 2026-02-28
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Internal_resistance - accessed 2026-02-28
  • https://en.wikipedia.org/wiki/DC_generator - accessed 2026-02-28

Materiały:

  • Podręcznik z podstaw elektrotechniki: obwody prądu stałego, źródła rzeczywiste, rezystancja wewnętrzna
  • Materiały szkolne/ćwiczenia rachunkowe z tematów: spadek napięcia, bilans napięć w obwodzie
  • Notatki z awioniki: architektura instalacji 28 VDC i rola prądnicy oraz regulatora
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego