KWALIFIKACJA MED9 - STYCZEŃ 2009

PYTANIE NR 30.
Korzystając z podanego wzoru i danych w tabeli, oblicz, ile wynosi dawka jednorazowa metamizolu sodu dla sześcioletniego dziecka, jeżeli lek ten należy podać domięśniowo.
Ilustracja przedstawia fragment materiałów egzaminacyjnych zawierający wzór matematyczny oraz tabelę dawkowania leków.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stosuje się wzór z zadania:
Dd = (maks. dawka jednorazowa dla dorosłego × wiek) / 24. Z tabeli dla metamizolu i.m. maks. dawka jednorazowa dla dorosłego = 1,0 g. Podstawienie wieku 6 lat daje: (1,0 × 6)/24 = 0,25 g.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć dawkę jednorazową metamizolu sodu dla dziecka, trzeba wykonać dwa kroki: poprawnie odczytać dane z tabeli oraz zastosować dokładnie ten wzór, który podano w zadaniu.

Krok 1: wybór właściwej wartości z tabeli

  • Zadanie dotyczy podania domięśniowego (i.m.), więc wybiera się wiersz dla i.m.
  • Pytanie brzmi o dawkę jednorazową, więc nie wolno brać dawki dobowej.
  • Wzór wykorzystuje maksymalną dawkę dla dorosłego, więc należy odczytać wartość z kolumny "maksymalne – jednorazowa".

Dla metamizolu sodu i.m. maksymalna dawka jednorazowa dla dorosłego wynosi 1,0 g.

Krok 2: podstawienie do wzoru i obliczenie

Wzór: Dd = (maks. dawka dla dorosłego × wiek dziecka w latach) / 24

Podstawiamy: (1,0 g × 6) / 24 = 6,0 g / 24 = 0,25 g.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Odpowiedź "0,333 g" odpowiada wynikowi z innego, popularnego wzoru pediatrycznego (np. Younga). Ponieważ zadanie wymaga użycia podanego wzoru /24, taki wynik nie jest tu akceptowalny.
  • Odpowiedź "0,50 g" to typowa pomyłka wynikająca z odczytania dawki "zwykle stosowanej" jednorazowej lub z pominięcia dzielenia przez 24.
  • Odpowiedź "0,75 g" często pojawia się przy błędzie polegającym na użyciu maksymalnej dawki dobowej dla dorosłego (3,0 g) zamiast jednorazowej (1,0 g): (3,0 × 6)/24 = 0,75 g.

Wskazówka egzaminacyjna: zanim policzysz, podkreśl w treści trzy elementy: droga podania, "jednorazowa/dobowa" i "zwykle/maksymalna". To znacząco zmniejsza ryzyko podstawienia złej liczby z tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podstaw do wzoru Dd = (maks. dawka dla dorosłego × wiek dziecka) / 24 dwie wartości: wiek w latach oraz maksymalną dawkę (zwykle jednorazową) dla dorosłego z tabeli. Potem wykonaj mnożenie i podziel przez 24, zachowując jednostkę (np. g).
Dawka jednorazowa to ilość leku podawana w jednej porcji (np. w jednym wstrzyknięciu). Nie jest to suma z całej doby. W zadaniach egzaminacyjnych trzeba ją odróżnić od dawki dobowej, bo użycie dobowej może zawyżyć wynik nawet kilkukrotnie.
Ponieważ pytanie dotyczy dawki jednorazowej, a nie całkowitej ilości leku w 24 godziny. Jeśli podstawisz dawkę dobową, otrzymasz wynik odpowiadający dobowemu limitowi, co może prowadzić do zbyt dużej dawki w pojedynczym podaniu.
Wybierasz wiersz dla drogi podania i.m. (domięśniowo), a następnie właściwą kolumnę: "maksymalne – jednorazowa". To ta wartość jest podstawiana do wzoru jako "maksymalna dawka dla dorosłego", jeśli tak wynika z treści zadania.
Bo wielu uczniów pamięta inny wzór pediatryczny (np. Younga), który daje inny rezultat dla 6 lat. Mechanizm błędu to automatyczne użycie znanego schematu zamiast wzoru z treści. Na egzaminie zawsze obowiązuje wzór podany w zadaniu.
Tak. Ta sama substancja może mieć różne dawki zależnie od drogi podania, dlatego trzeba odczytać właściwy wiersz: p.o. (doustnie), i.m. (domięśniowo) lub i.v. (dożylnie). Pomylenie skrótów skutkuje podstawieniem złej wartości.
Najpierw sprawdź, czego wymaga wzór lub polecenie. Jeśli jest "maksymalna dawka dla dorosłego", szukasz kolumny maksymalne. Dobrą metodą jest zakreślenie w tabeli: droga podania → maksymalne → jednorazowa/dobowa.
Najpierw policz licznik: 1,0 × 6 = 6. Potem uprość ułamek 6/24, dzieląc przez 6: 6/24 = 1/4. A 1/4 = 0,25. Ta technika skraca rachunek i ogranicza błędy w dzieleniu dziesiętnym.
To zależy od polecenia i dostępnych danych. Część zadań korzysta ze wzorów opartych o wiek (jak w tym przykładzie), inne o masę ciała (mg/kg) lub powierzchnię ciała. Na egzaminie stosujesz dokładnie tę metodę, którą podano w treści.
Najczęściej: (1) podstawienie dawki dobowej zamiast jednorazowej, (2) wybranie złej drogi podania, (3) użycie innego wzoru niż podany, (4) pomyłki w dzieleniu przez 24. Pomaga kontrola: czy wynik ma sens i jest mniejszy niż dawka dla dorosłego.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Stosuje się wzór z zadania:Dd = (maks."

Źródła:

  • Farmakopea Polska VI (FP VI) – tabele dawek i dane dla metamizolu sodu (dawki maksymalne jednorazowe i dobowe); wzór przeliczeniowy podany w materiale egzaminacyjnym (Dd=(maks. dawka dla dorosłego × wiek)/24).
  • Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL) dla produktów leczniczych zawierających metamizol w postaci roztworu do wstrzykiwań (sekcja dawkowanie i sposób podania) – dokumenty URPL publikowane dla poszczególnych preparatów.

Materiały:

  • Farmakopea Polska (wydanie wskazane w zadaniu) – tabele dawek i definicje dawek jednorazowych/dobowych
  • Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL) dla preparatów z metamizolem – informacje o dawkowaniu i ograniczeniach
  • Podręczniki z zakresu technologii postaci leku i obliczeń recepturowych dla technika farmaceutycznego (działy: dawkowanie pediatryczne)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego