Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA BUD24 - CZERWIEC 2019



PYTANIE NR 3.
Która technika zdobienia ścian polega na nakładaniu kolejnych, kolorowych warstw tynku lub kolorowych glin i na zeskrobywaniu fragmentów warstw wierzchnich w czasie, kiedy jeszcze się nie utwardziły?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sgraffito to technika dekoracyjna polegająca na nakładaniu kolejnych, barwnych warstw wyprawy (np. tynku) i częściowym zeskrobywaniu warstwy wierzchniej, gdy jest jeszcze świeża. Dzięki temu odsłania się kolor warstwy spodniej i powstaje wzór. Pozostałe techniki nie bazują na odsłanianiu warstw.

Pełne wyjaśnienie:

Opisana w pytaniu metoda to sgraffito (z wł. "wydrapywać/zeskrobywać"). Jej istotą jest wykonanie dekoracji przez warstwowe nałożenie co najmniej dwóch kolorowych warstw wyprawy (najczęściej tynku), a następnie zeskrobanie lub wydrapanie fragmentów warstwy wierzchniej w takim momencie, gdy materiał nie jest jeszcze utwardzony. Zeskrobywanie odsłania barwną warstwę spodnią, tworząc wyraźny rysunek i kontrast kolorystyczny.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?

  • Boniowanie dotyczy kształtowania podziałów i spoin (imitacji ciosów kamiennych) na elewacji, zwykle przez nacięcia, listwy lub odpowiednie uformowanie tynku. Nie polega typowo na nakładaniu wielu barwnych warstw i odsłanianiu koloru spodniej warstwy przez zeskrobywanie.
  • Lazurowanie to technika malarska/wykończeniowa oparta na nakładaniu cienkich, półprzezroczystych warstw farby (lazur) dla uzyskania efektu głębi, ocieplenia koloru lub ujednolicenia. W opisie pytania kluczowa jest obróbka świeżych warstw tynku (mechaniczne zdejmowanie), a nie transparentne malowanie.
  • Fakturowanie oznacza nadawanie powierzchni określonej faktury (ziarnistości, chropowatości, wzoru) przez narzędzia i sposób zacierania/odciskania. Można je wykonywać na świeżym tynku, ale celem jest struktura powierzchni, a nie odsłanianie spodnich, kolorowych warstw w celu uzyskania rysunku.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: jeśli w opisie pojawia się kilka barwnych warstw oraz zeskrobywanie przed związaniem w celu uzyskania wzoru, to jest to rozpoznawcza cecha sgraffita.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest sgraffito w zdobieniu ścian?
Sgraffito to technika dekoracyjna, w której nakłada się co najmniej dwie barwne warstwy wyprawy (np. tynku), a następnie zeskrobuje fragmenty warstwy wierzchniej, gdy jest jeszcze świeża. Odsłania się w ten sposób kolor warstwy spodniej i powstaje wzór.
Jak rozpoznać sgraffito po opisie technologicznym na egzaminie?
Szukaj dwóch elementów: kolejne kolorowe warstwy oraz zeskrobywanie/wydrapywanie przed stwardnieniem. Gdy oba warunki występują razem, prawie zawsze chodzi o sgraffito, a nie o malowanie (lazury) czy samo fakturowanie powierzchni.
Dlaczego w sgrafficie zeskrobuje się warstwę, zanim się utwardzi?
Świeża warstwa jest plastyczna, więc można ją równo usuwać i uzyskać czyste krawędzie wzoru bez odspajania całych płatów. Po związaniu tynku zeskrobywanie byłoby trudne, mogłoby kruszyć krawędzie i powodować uszkodzenia lub niekontrolowane odpryski.
Czym różni się sgraffito od boniowania na elewacji?
Sgraffito tworzy wzór przez odsłanianie spodniej, barwnej warstwy po zeskrobaniu wierzchu. Boniowanie służy do uzyskania podziałów imitujących ciosy (linie, spoiny, "bloki") i nie wymaga typowo wielowarstwowych, kolorowych wypraw odsłanianych zeskrobywaniem.
Czy lazurowanie to technika tynkarska czy malarska?
Lazurowanie jest głównie techniką malarską/wykończeniową: polega na nakładaniu cienkich, półprzezroczystych warstw, które zmieniają odbiór koloru podłoża. Nie polega na zdejmowaniu warstwy tynku w celu odsłonięcia innego koloru, jak w sgrafficie.
Jakie są typowe błędy przy myleniu sgraffita z fakturowaniem?
Częsty błąd to utożsamianie każdej obróbki świeżego tynku z "fakturowaniem". W fakturowaniu celem jest struktura powierzchni, a w sgrafficie kluczowe jest kilka barwnych warstw i odsłonięcie spodniej warstwy dla uzyskania rysunku.
Kiedy stosuje się sgraffito w renowacji elementów architektury?
Sgraffito stosuje się, gdy obiekt ma lub miał dekorację warstwową wymagającą odtworzenia (np. pasy, ornamenty, napisy) wykonywaną w wyprawie. W renowacji ważne jest rozpoznanie techniki, dobranie kompatybilnych zapraw i zaplanowanie robót w czasie, zanim warstwy zwiążą.
Jakie narzędzia są kojarzone z techniką sgraffito?
Najczęściej używa się prostych narzędzi do zeskrobywania i nacinania świeżej wyprawy: rylców, nożyków, szpachelek lub skrobaków. Dobór zależy od grubości warstw i oczekiwanej precyzji wzoru. Kluczowe jest prowadzenie narzędzia bez rozrywania podłoża.
Czy sgraffito zawsze wymaga dwóch kolorów tynku?
Najczęściej wykorzystuje się co najmniej dwie warstwy różniące się barwą, bo efekt polega na kontraście po odsłonięciu warstwy spodniej. W praktyce mogą występować także realizacje wielowarstwowe, ale zasada pozostaje ta sama: wzór powstaje przez kontrolowane usuwanie wierzchu.
Jak przygotować się do pytań o techniki zdobienia ścian na egzaminie BUD.24?
Ucz się przez porównywanie procesów: co jest nakładane (tynk czy farba), czy jest warstwowość, czy jest zeskrobywanie, czy tylko modelowanie faktury, oraz jaki jest cel (wzór vs struktura). Pomaga też obejrzenie zdjęć przykładów i dopasowanie ich do opisów technologii.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Sgraffito to technika dekoracyjna polegająca na nakładaniu kolejnych, barwnych warstw wyprawy (np. tynku) i częściowym zeskrobywaniu warstwy wierzchniej, gdy jest jeszcze świeża."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Sgraffito" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Sgraffito (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Boniowanie" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Boniowanie (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Lazura" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Lazura (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii robót tynkarskich oraz dekoracji wypraw (techniki tradycyjne i konserwatorskie)
  • Materiały dydaktyczne z konserwacji i renowacji elewacji (ćwiczenia: rozpoznawanie technik po opisie/zdjęciu)
  • Słowniki terminów architektonicznych i budowlanych (hasła: sgraffito, boniowanie, lazura, faktura)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego