KWALIFIKACJA BUD24 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 2.
Na rysunku przedstawiono zdobienie ściany wykonane za pomocą tynku
Ilustracja przedstawia dekorację ścienną wykonaną techniką sgraffito, co jest zgodne z kontekstem egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sgraffito to technika dekoracji tynku polegająca na nakładaniu co najmniej dwóch warstw barwnego tynku i zeskrobywaniu fragmentów wierzchniej warstwy, aby odsłonić kolor spod spodu i uzyskać wzór. Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych obróbek lub materiałów. W renowacji rozpoznaje się je po warstwach i rysunku drapanym.

Pełne wyjaśnienie:

Technika sgraffito polega na wykonaniu dekoracji na tynku przez nałożenie kilku cienkich, różnobarwnych warstw, a następnie wydrapanie (zeskrobanie) fragmentów warstwy wierzchniej. Dzięki temu odsłania się kolor niższej warstwy i powstaje rysunek, ornament lub napis. W praktyce renowatorskiej i konserwatorskiej sgraffito rozpoznaje się po kontrastach barw, ostrych krawędziach nacięć oraz warstwowym przekroju w miejscach ubytków.

Odpowiedź "wypalanego" jest nieadekwatna, ponieważ wypalanie to proces technologiczny charakterystyczny dla ceramiki lub wyrobów wymagających wysokiej temperatury, a nie dla zdobienia tynku ściennego. "Cyklinowanego" odnosi się do obróbki polegającej na zeskrobywaniu/oczyszczaniu powierzchni cykliną, typowo w przypadku podłóg drewnianych; nie jest to nazwa techniki dekoracyjnej tynków. "Kamieniarskiego" wskazuje na materiał i rzemiosło związane z kamieniem naturalnym (obróbka, fakturowanie, detal), co może występować w architekturze, ale nie opisuje metody uzyskiwania wzoru przez odsłanianie warstw tynku.

Wskazówka egzaminacyjna: kojarz sgraffito z zasadą warstwy + zeskrobanie = wzór. Jeśli ornament wynika z "wydrapania" wierzchu i pokazania innego koloru pod spodem, najczęściej chodzi właśnie o sgraffito.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sgraffito to technika zdobienia tynku polegająca na ułożeniu co najmniej dwóch warstw (zwykle o różnych barwach), a następnie wydrapaniu fragmentów warstwy wierzchniej, aby odsłonić kolor spod spodu i uzyskać wzór.
Szukaj kontrastów barw wynikających z odsłonięcia niższej warstwy oraz wyraźnych krawędzi nacięć. W ubytkach często widać warstwowy przekrój tynku. Wzór nie jest "namalowany", tylko wynika z mechanicznego zeskrobania.
Wzór w sgrafficie powstaje dzięki różnicy kolorów między warstwami. Gdy wydrapiesz część wierzchniej warstwy, odsłaniasz inną barwę spod spodu. Bez warstwowości nie da się uzyskać typowego efektu kontrastu i rysunku.
Nie. Wypalanie jest procesem związanym głównie z ceramiką i materiałami utwardzanymi w wysokiej temperaturze. Sgraffito to technika dekoracyjna tynku wykonywana przez nakładanie warstw i wydrapywanie wzoru, bez etapu wypalania.
Cyklinowanie to obróbka polegająca na zeskrobywaniu/oczyszczaniu powierzchni cykliną, najczęściej podłóg drewnianych (parkietu). Nie jest to nazwa techniki zdobienia ścian tynkiem, więc nie pasuje do pytań o dekoracje tynkarskie.
Typowe pomyłki to wybór odpowiedzi kojarzącej się z "obróbką powierzchni" (np. cyklinowanie) albo z innym rzemiosłem (kamieniarstwo), bez sprawdzenia, czy wzór wynika z odsłonięcia warstw. Warto analizować mechanizm powstania dekoracji.
Na etapie inwentaryzacji i doboru technologii napraw. Sgraffito jest warstwowe i łatwo je uszkodzić przez zbyt agresywne czyszczenie lub skuwanie. Poprawne rozpoznanie pomaga dobrać metody uzupełnień i zachować czytelność wzoru.
Sgraffito spotyka się najczęściej na elewacjach budynków oraz na fragmentach ścian, gdzie dekoracja miała być trwała i widoczna z daleka. Może występować także we wnętrzach, ale kluczowe jest, że jest to dekoracja wykonana w warstwach tynku.
Przede wszystkim tynkarska. Efekt dekoracyjny wynika z pracy na tynku (warstwy, zeskrobanie), a nie z malowania farbą. Czasem występują uzupełniające podmalowania, ale istotą sgraffita jest odsłanianie niższych warstw.
Ucz się przez porównywanie zdjęć i cech rozpoznawczych: sgraffito (warstwy i wydrapywanie), stiuk (modelowanie masy), malowidła (warstwa farby), okładziny (kamień/ceramika). Na egzaminie szukaj "mechanizmu" powstania wzoru.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że sgraffito to technika dekoracji tynku polegająca na nakładaniu co najmniej dwóch warstw barwnego tynku i zeskrobywaniu fragmentów wierzchniej warstwy, aby odsłonić kolor spod spodu i uzyskać wzór.

Źródła:

  • Encyclopaedia Britannica, hasło: "Sgraffito" (definicja techniki) https://www.britannica.com/art/sgraffito (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (pl), hasło: "Sgraffito" (opis techniki warstwowej i wydrapywania) https://pl.wikipedia.org/wiki/Sgraffito (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (en), hasło: "Sgraffito" (ogólny opis techniki i zastosowań w architekturze) https://en.wikipedia.org/wiki/Sgraffito (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii robót tynkarskich i dekoracji architektonicznych
  • Publikacje o technikach zdobniczych elewacji (sgraffito, malowidła, stiuki)
  • Materiały dydaktyczne z konserwacji i renowacji tynków (identyfikacja warstw, uzupełnienia, retusz)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego