KWALIFIKACJA BUD18 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 39.
Która wartość odczytu kąta pionowego w pierwszym położeniu lunety powinna znaleźć się w kolumnie nr 3?
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z pomiarami geodezyjnymi, używaną w kontekście egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W pierwszym położeniu lunety do kolumny z odczytem kąta pionowego wpisuje się wartość odpowiadającą temu położeniu i przyjętej konwencji koła pionowego (odczyty w gradach). Spośród podanych liczb poprawna jest 97,0340g, bo odpowiada odczytowi dla 1. położenia, a pozostałe różnią się o 0,0005g lub dotyczą innego zakresu (około 300g).

Pełne wyjaśnienie:

W pomiarach tachimetrycznych/teodolitowych kąt pionowy (zależnie od instrumentu i przyjętej konwencji zapisu) odczytuje się na kole pionowym i wpisuje do dziennika w odpowiedniej kolumnie. Pytanie dotyczy pierwszego położenia lunety, czyli konkretnej orientacji lunety i osi celowej, dla której wykonuje się odczyt i zapis.

W praktyce egzaminacyjnej kluczowe jest, aby:

  • odróżnić odczyt dla I położenia od odczytu dla II położenia,
  • nie pomylić zakresów wskazań (często spotyka się wartości w okolicy 100g albo w okolicy 300g, w zależności od tego, jak liczony jest odczyt koła pionowego),
  • zachować dokładność zapisu do właściwej liczby miejsc i nie zgubić różnicy rzędu 0,0005g.

Poprawna odpowiedź: 97,0340g – jest zgodna z wymaganiem "odczytu kąta pionowego w pierwszym położeniu lunety" dla wskazanej kolumny i rozdzielczości zapisu.

Dlaczego pozostałe są błędne?

  • 97,0345g – to wartość bardzo bliska, ale różni się o 0,0005g. W zadaniach tego typu taka różnica oznacza inny odczyt (np. błędne przepisanie ostatniej cyfry, zaokrąglenie lub odczyt z niewłaściwej kreski).
  • 302,9645g oraz 302,9650g – należą do innego "obszaru" wskazań (około 300g), co typowo odpowiada innemu sposobowi odczytu albo innemu położeniu/interpretacji koła pionowego. W kontekście pytania o I położenie nie są właściwym wpisem do tej kolumny.

Wskazówka egzaminacyjna: przy odpowiedziach różniących się minimalnie zawsze porównuj ostatnie cyfry oraz sprawdzaj, czy liczba ma sensowny "zakres" dla opisanego położenia lunety, zamiast kierować się tylko podobieństwem zapisu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pierwsze położenie lunety to jedno z dwóch standardowych ustawień lunety względem instrumentu, w którym wykonuje się obserwacje kontrolne. Stosuje się je razem z drugim położeniem, aby ograniczać wpływ błędów instrumentalnych i łatwiej wychwycić pomyłki w odczycie.
Zależy to od przyjętej konwencji koła pionowego w danym instrumencie i od tego, czy zapisujesz odczyt dla I czy II położenia. Na egzaminie trzeba trzymać się schematu z dziennika/tabeli: dla danej kolumny wpisuje się odczyt w tym zakresie, który przewiduje instrukcja ćwiczenia.
W pomiarach geodezyjnych ostatnie cyfry odczytu wynikają z rozdzielczości instrumentu i sposobu interpolacji. Różnica 0,0005g oznacza już inny odczyt z koła lub inną interpretację kreski, więc w pytaniu jednokrotnego wyboru decyduje o poprawności.
Najczęściej myli się zakres (ok. 100g vs ok. 300g), przestawia cyfry po przecinku, nie dopisuje zera na końcu albo zaokrągla "na oko". Zdarza się też wpisanie odczytu z drugiego położenia do kolumny przeznaczonej dla pierwszego.
Najpierw upewnij się, że kolumna dotyczy I położenia. Następnie sprawdź, czy wartość ma prawidłowy format i dokładność (liczba miejsc po przecinku). Na końcu oceń sens zakresu liczby (czy odpowiada konwencji zapisu koła pionowego w tym ćwiczeniu).
Nie zawsze. W praktyce spotyka się różne definicje: kąt liczony od poziomu (kąt pionowy) albo od zenitu (kąt zenitalny). Instrument i dziennik mogą stosować jedną z tych konwencji. Na egzaminie trzeba rozpoznać, jaką wielkość opisuje użyta kolumna i jak zapisywany jest odczyt.
Dwa położenia lunety pozwalają ograniczyć wpływ części błędów instrumentalnych (np. związanych z kolimacją) i stanowią kontrolę poprawności obserwacji. Jeśli odczyty z obu położeń są niespójne, jest to sygnał błędu odczytu, zapisu albo celowania.
Symbol g oznacza grad (gon), czyli jednostkę miary kątów, w której pełny kąt to 400g. W zadaniach egzaminacyjnych ważne jest, by nie mieszać gradów ze stopniami oraz zachować dokładność zapisu zgodną z instrumentem i tabelą.
Odczyty kąta pionowego są potrzebne m.in. w tachimetrii do wyznaczania różnic wysokości, przy pomiarach sytuacyjno-wysokościowych oraz przy tyczeniu. Poprawny zapis odczytów w dzienniku wpływa bezpośrednio na jakość obliczeń i kontrolę wyników.
Ćwicz pracę na przykładowych dziennikach: rozpoznawanie kolumn, przypisanie odczytów do I i II położenia oraz kontrolę ostatnich cyfr. Dodatkowo przejrzyj instrukcję używanego instrumentu i wykonaj kilka serii odczytów "na sucho", zapisując je z pełną dokładnością.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "W pierwszym położeniu lunety do kolumny z odczytem kąta pionowego wpisuje się wartość odpowiadającą temu położeniu i przyjętej konwencji koła pionowego (odczyty w gradach)."

Materiały:

  • Podręcznik do geodezji inżynieryjnej: rozdział o pomiarach kątów teodolitem/tachimetrze
  • Instrukcja obsługi używanego w pracowni tachimetru/teodolitu: część o kole pionowym i położeniach lunety
  • Zestawy ćwiczeń z rachunku wyrównawczego/opracowania obserwacji: zadania z kontrolą odczytów i zapisem w dzienniku

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego