KWALIFIKACJA ELM5 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 16.
Która z liczb jest zapisem w kodzie BCD 8421?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kod BCD 8421 zapisuje każdą cyfrę dziesiętną w osobnej tetradzie (4 bity), a poprawne są tylko wartości 0000–1001.
Ciąg 01100110 dzieli się na 0110|0110, czyli 6 i 6 (66). Pozostałe opcje zawierają tetrady >1001 (np. 1010, 1100, 1110), więc nie są BCD.

Pełne wyjaśnienie:

Kod BCD 8421 (Binary Coded Decimal) służy do zapisu cyfr dziesiętnych w postaci binarnej. Kluczowa zasada brzmi: jedna cyfra dziesiętna = 4 bity (tzw. tetrada), a wagi bitów w tetradzie to 8-4-2-1. To oznacza, że w poprawnym BCD mogą wystąpić wyłącznie kombinacje od 0000 do 1001, bo odpowiadają cyfrom 0–9.

Aby sprawdzić, czy podany 8-bitowy ciąg jest zapisem w BCD 8421, trzeba:

  1. Podzielić go na dwie tetrady po 4 bity.
  2. Sprawdzić każdą tetradę osobno, czy mieści się w zakresie 0000–1001.

Ciąg 01100110 daje podział 0110|0110. Tetrada 0110 oznacza cyfrę 6, więc cały zapis odpowiada liczbie 66 w zapisie dziesiętnym. Obie tetrady są poprawne, więc jest to prawidłowy kod BCD 8421.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, ponieważ zawierają co najmniej jedną niedozwoloną tetradę:

  • 11101110 zawiera 1110 oraz 1110, a 1110 (14) nie jest cyfrą dziesiętną 0–9.
  • 10101010 zawiera 1010 oraz 1010, a 1010 (10) jest poza zakresem BCD.
  • 11001100 zawiera 1100 oraz 1100, a 1100 (12) również jest niedozwolone w BCD.

Typowa pułapka egzaminacyjna polega na myleniu BCD z czystym zapisem binarnym liczby. Przykładowo, liczba 66 w binarnym to 01000010, ale w BCD jest zapisana jako 0110|0110, bo koduje się cyfry "6" i "6" osobno.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kod BCD 8421 to sposób zapisu cyfr dziesiętnych, w którym każda cyfra 0–9 jest kodowana osobno w 4 bitach o wagach 8-4-2-1. Poprawne są tylko tetrady od 0000 do 1001. Tetrady 1010–1111 są w standardowym BCD niewykorzystywane (niedozwolone).
Podziel zapis na dwie tetrady (po 4 bity), np. xxxx|yyyy. Następnie sprawdź, czy każda tetrada mieści się w zakresie 0000–1001. Jeśli choć jedna tetrada ma wartość 1010, 1011, 1100, 1101, 1110 lub 1111, to cały zapis nie jest poprawnym BCD 8421.
W BCD 8421 tetrada ma reprezentować jedną cyfrę dziesiętną, a cyfr jest tylko 10 (0–9). Tetrady 1010–1111 odpowiadają wartościom 10–15, czyli nie są cyframi dziesiętnymi. Dlatego w klasycznym BCD traktuje się je jako stany niedozwolone lub specjalne.
Zapis 01100110 dzielimy na 0110|0110. Tetrada 0110 to cyfra 6, więc całość oznacza dwie cyfry: 6 i 6, czyli liczbę 66 w zapisie dziesiętnym. To nie jest "66 w systemie binarnym", tylko zakodowane dwie cyfry dziesiętne.
W BCD kodujesz cyfry dziesiętne osobno (po 4 bity na cyfrę), a w zapisie binarnym kodujesz całą wartość liczby jako sumę potęg dwójki. Przykład: 66 w BCD to 0110|0110, ale 66 w binarnym to 01000010. To częsty punkt mylenia na egzaminach.
Poprawne tetrady BCD 8421 to dokładnie wartości od 0000 do 1001. Odpowiadają kolejno cyfrom 0,1,2,3,4,5,6,7,8,9. W praktyce, gdy widzisz tetradę większą niż 1001, to od razu wiesz, że zapis nie jest standardowym BCD.
BCD spotyka się tam, gdzie przetwarza się i wyświetla cyfry dziesiętne: zegary cyfrowe, liczniki, proste mierniki, sterowanie wyświetlaczami 7-segmentowymi oraz układy z dekoderami BCD. Ułatwia to konwersję na prezentację "ludzką" bez złożonych obliczeń binarnych.
Najczęstsze błędy to: brak podziału na tetrady (analiza 8 bitów naraz), uznanie tetrad 1010–1111 za poprawne oraz mylenie BCD z czystym binarnym. Na egzaminie warto zawsze zrobić szybki test: czy w każdej tetradzie najwyżej występuje 1001.
Nie. W BCD 8421 dozwolone są tylko tetrady 0000–1001. Wiele 4-bitowych kombinacji (1010–1111) jest niedozwolonych, więc losowy ciąg bitów zwykle nie będzie poprawnym BCD. BCD jest kodem celowym: powstaje z cyfr dziesiętnych, a nie z dowolnej liczby binarnej.
Szybka metoda: podziel na tetrady i wypatruj wzorców niedozwolonych, np. 1010, 1100, 1110, 1111. Jeśli taka tetrada się pojawi, odpowiedź odpada. To działa, bo w BCD 8421 nie ma cyfr większych niż 9, więc wartości 10–15 w tetradzie nie mogą reprezentować żadnej cyfry.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Kod BCD 8421 zapisuje każdą cyfrę dziesiętną w osobnej tetradzie (4 bity), a poprawne są tylko wartości 0000–1001.Ciąg 01100110 dzieli się na 0110|0110, czyli 6 i 6 (66)."

Źródła:

  • Wikipedia (en): Binary-coded decimal — https://en.wikipedia.org/wiki/Binary-coded_decimal (dostęp: 2026-03-01)
  • All About Circuits: Binary Coded Decimal (BCD) — https://www.allaboutcircuits.com/textbook/digital/chpt-1/binary-coded-decimal-bcd/ (dostęp: 2026-03-01)
  • Electronics Tutorials: BCD Code — https://www.electronics-tutorials.ws/binary/binary-codes.html (sekcja o BCD) (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podstawy techniki cyfrowej: systemy liczbowe i kody liczbowe (rozdział o BCD)
  • Noty katalogowe dekoderów BCD na 7-segment (opis wejść BCD i stanów niedozwolonych)
  • Ćwiczenia: konwersja liczby dziesiętnej na BCD oraz odróżnianie BCD od binarnego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego