KWALIFIKACJA SPO4 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 22.
Którego etapu rozwoju motoryki dotyczy opis?
Ilustracja przedstawia tekstowy opis dotyczący etapu rozwoju motorycznego dziecka, a konkretnie raczkowania.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Raczkowanie to etap lokomocji, w którym dziecko przemieszcza się zwykle na dłoniach i kolanach, naprzemiennie przenosząc kończyny. Pełzanie odbywa się bliżej podłoża (często na brzuchu), turlanie to obracanie ciała, a chodzenie oznacza samodzielny chód w pozycji pionowej.

Pełne wyjaśnienie:

W rozwoju motoryki dużej wyróżnia się charakterystyczne sposoby przemieszczania się dziecka. Odpowiedź "Raczkowania." jest właściwa wtedy, gdy opis wskazuje na poruszanie się z wyraźnym podparciem na dłoniach i kolanach oraz naprzemienną pracą kończyn (prawa ręka–lewe kolano i odwrotnie). To odróżnia raczkowanie od innych, wcześniejszych lub późniejszych form lokomocji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do takiego opisu?

  • "Pełzania." dotyczy przemieszczania się przy niższym uniesieniu tułowia. Dziecko często utrzymuje większy kontakt brzucha/klatki piersiowej z podłożem i "ciągnie" ciało do przodu. Jeżeli w opisie nie ma pracy na kolanach i uniesionego tułowia, częściej chodzi o pełzanie niż o raczkowanie.
  • "Chodzenia." to etap późniejszy: dziecko porusza się w pozycji pionowej, przenosi ciężar ciała z nogi na nogę, a podparcie na rękach nie jest elementem lokomocji. Gdy opis mówi o rękach i kolanach, nie jest to chodzenie.
  • "Turlania." polega na obracaniu się z pleców na brzuch i odwrotnie lub toczeniu się po podłożu. To nie jest typowy ruch "do przodu" na kończynach w podporze.

W praktyce opiekunki dziecięcej ważne jest nie tylko nazwanie etapu, ale też obserwacja jakości ruchu: symetrii, koordynacji naprzemiennej oraz tego, czy dziecko chętnie eksploruje otoczenie. Takie obserwacje pomagają dobierać zabawy na macie i odpowiednio wspierać rozwój.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Raczkowanie to sposób przemieszczania się, w którym dziecko porusza się zwykle na dłoniach i kolanach, naprzemiennie przenosząc kończyny. Tułów jest uniesiony nad podłożem bardziej niż przy pełzaniu. W praktyce opieki obserwuje się też koordynację i symetrię ruchu.
Pełzanie odbywa się bliżej podłoża: dziecko często "ciągnie" ciało do przodu, mając większy kontakt tułowia z podłogą. Raczkowanie to ruch na dłoniach i kolanach z wyraźnym uniesieniem tułowia i naprzemienną pracą kończyn.
Turlanie to obracanie się ciała (np. z pleców na brzuch i z powrotem) lub toczenie po podłożu. Jest to ważny etap kontroli tułowia, ale nie jest to lokomocja na kończynach w podporze. W opisie zwykle pojawiają się słowa o "obracaniu" lub "toczeniu".
Nie ma jednej sztywnej daty dla wszystkich dzieci. Raczkowanie pojawia się w typowym przebiegu rozwoju niemowlęcia, ale tempo bywa różne. W ocenie ważniejsze od wieku w miesiącach jest to, czy dziecko robi postępy i czy ruch jest symetryczny oraz coraz bardziej skoordynowany.
Nie zawsze. Część dzieci pomija raczkowanie lub wybiera inne sposoby przemieszczania się (np. przesuwanie na pośladkach). Istotne jest, czy rozwój motoryki postępuje, dziecko eksploruje otoczenie i nie widać niepokojących objawów (dużej asymetrii, wyraźnej wiotkości lub sztywności).
Pomaga bezpieczna przestrzeń na podłodze: mata, brak śliskich powierzchni i zachęcanie do ruchu zabawką ustawioną nieco dalej. Wspiera też czas na zabawy w podporze i pozycje na brzuchu dostosowane do możliwości dziecka. Unika się wymuszania i długiego unieruchomienia.
Raczkowanie angażuje naprzemienną pracę kończyn i stabilizację tułowia, co wspiera koordynację ruchową i kontrolę posturalną. Dla opiekunki ważna jest obserwacja, czy dziecko obciąża obie strony ciała podobnie i czy potrafi płynnie przenosić ciężar.
Chodzenie oznacza przemieszczanie w pozycji pionowej z przenoszeniem ciężaru na nogi. W opisie częściej pojawią się elementy takie jak stanie, kroki, utrzymanie równowagi bez podparcia rąk o podłoże. Jeśli opis mówi o dłoniach i kolanach, to nie jest chodzenie.
Najczęstsze pomyłki to utożsamianie każdego ruchu do przodu z raczkowaniem oraz mylenie terminów "pełzanie" i "raczkowanie". Błąd wynika też z pomijania kluczowego szczegółu opisu (np. czy brzuch dotyka podłoża, czy tułów jest uniesiony).
Niepokój może budzić duża asymetria (ciągłe używanie jednej strony), brak postępów przez dłuższy czas, wyraźny ból, bardzo duża sztywność lub wiotkość oraz brak chęci do ruchu. W takiej sytuacji opiekunka powinna omówić obserwacje z rodzicem i zasugerować konsultację specjalistyczną.
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że raczkowanie to etap lokomocji, w którym dziecko przemieszcza się zwykle na dłoniach i kolanach, naprzemiennie przenosząc kończyny.

Źródła:

  • Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – "Important Milestones: Your Baby By One Year" (sekcja Movement/Physical Development), https://www.cdc.gov/ncbddd/actearly/milestones/milestones-1yr.html - dostęp 2026-02-28
  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – "Developmental milestones record - 9 months" (sekcje dotyczące ruchu, m.in. raczkowania/pełzania), https://medlineplus.gov/ency/article/002004.htm - dostęp 2026-02-28
  • Stanford Medicine Children's Health – "Developmental Milestones: 9 Months" (obszar gross motor), https://www.stanfordchildrens.org/en/topic/default?id=developmental-milestones-9-months-90-P02215 - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Podręczniki z rozwoju dziecka (psychologia rozwojowa, pediatria rozwojowa)
  • Materiały edukacyjne o kamieniach milowych rozwoju (instytucje zdrowia publicznego)
  • Notatki/arkusze z rozróżniania wzorców lokomocji: turlanie–pełzanie–raczkowanie–chód

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego