KWALIFIKACJA SPC1 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 16.
Którego surowca oznaczonego znakiem zapytania brakuje w recepturze na ciasto zbijane zamieszczone w tabeli?
Ilustracja przedstawia tabelę z recepturą na ciasto zbijane, która jest częścią pytania egzaminacyjnego dla zawodu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W tabeli recepturowej dla ciasta zbijanego pozycja oznaczona znakiem zapytania odpowiada surowcowi, który musi uzupełnić zestaw składników tej receptury. Z podanych opcji pasuje spirytus. Miód, dżem i mleko nie wynikają z brakującej pozycji w tej tabeli i pełnią w recepturach inne role.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza umiejętność czytania receptury zapisanej w formie tabeli oraz rozpoznania, jaki surowiec jest "brakującym elementem" zestawienia. W praktyce cukierniczej taka sytuacja oznacza, że w tabeli widnieje miejsce na konkretny składnik (np. w kolumnie "surowiec" lub wierszu z dodatkami), ale nazwa surowca została zastąpiona znakiem zapytania.

Prawidłowa odpowiedź: spirytus. Jest to surowiec/dodatek, który w niektórych recepturach na ciasta zbijane pojawia się jako składnik wspomagający efekt sensoryczny (aromat) i technologiczny, dlatego w tabeli może występować jako osobna pozycja do odtworzenia.

  • Miód – jest surowcem słodzącym i smakowym, ale nie wynika z brakującej pozycji w tej konkretnej tabeli; jego obecność w ciastach zależy od rodzaju wyrobu, a nie jest "domyślną" częścią każdej receptury.
  • Dżem – najczęściej pełni rolę nadzienia, przekładania lub wykończenia, a nie składnika samej masy ciasta w recepturze na ciasto zbijane; dlatego w typowych tabelach ciasta bywa umieszczany w osobnej części (np. dodatki/wykończenie), a tu nie odpowiada brakującemu wpisowi.
  • Mleko – jest surowcem płynnym stosowanym w wielu wyrobach, ale w recepturach ciast zbijanych nie zawsze jest składnikiem podstawowym; w tej tabeli nie odpowiada pozycji oznaczonej znakiem zapytania.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie odwołuje się do tabeli, nie wybieraj odpowiedzi "na pamięć" z ogólnej listy składników. Najpierw ustal, jakiego typu pozycja jest nieuzupełniona (składnik podstawowy, dodatek smakowy, składnik do nasączenia/wykończenia), a dopiero potem dopasuj jedną odpowiedź.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ciasto zbijane to grupa ciast, w których strukturę uzyskuje się przez intensywne napowietrzenie masy (zwykle jajowo-cukrowej) podczas ubijania/zbijania. Charakterystyczna jest praca mechaniczna jako kluczowy etap technologiczny, a receptury często podaje się w formie tabel.
Najpierw sprawdź nagłówki kolumn (np. surowiec, ilość, jednostka). Potem przejrzyj wiersze i ustal, w której pozycji jest luka (znak zapytania). Na końcu porównaj brakującą pozycję z typowym układem receptury: składniki masy, dodatki, ewentualne wykończenie.
Spirytus może pełnić rolę dodatku smakowo-zapachowego oraz technologicznego (np. w niewielkiej ilości w wybranych wyrobach). W recepturach bywa wpisany jako osobny surowiec, dlatego przy analizie tabeli trzeba traktować go jak pełnoprawny składnik, a nie "opcję".
Składniki ciasta dotyczą masy, która jest mieszana i wypiekana jako całość. Składniki nadzienia lub przekładania (np. dżem) często występują w osobnej części karty technologicznej: "przekładanie", "nadziewanie", "wykończenie". W tabeli szukaj tej sekcji i nagłówków.
Nie zawsze. To zależy od konkretnej receptury i rodzaju wyrobu. W niektórych ciastach zbijanych bazą są głównie jaja, cukier i mąka, a płyn może pochodzić np. z tłuszczu lub innych dodatków. Dlatego o obecności mleka decyduje zapis w tabeli, nie przyzwyczajenie.
Najczęściej uczniowie: (1) wybierają składnik "typowy" zamiast tego z tabeli, (2) mylą dział receptury (masa vs wykończenie), (3) nie zauważają jednostek/kolumn i dopasowują składnik do złego wiersza. Pomaga powolne czytanie całego układu tabeli.
Ćwicz na kartach technologicznych: odczytywanie składników, jednostek i kolejności etapów. Rób krótkie notatki: "baza", "dodatki", "wykończenie". Przy zadaniach z luką ucz się rozpoznawać, czy brak dotyczy surowca, ilości czy jednostki, bo to zmienia sposób wnioskowania.
Gdy pytanie brzmi "którego surowca brakuje w recepturze zamieszczonej w tabeli", kluczowa jest informacja z tabeli, bo dotyczy konkretnej receptury. Sama wiedza ogólna bywa niewystarczająca, ponieważ różne szkoły/zakłady stosują odmienne warianty receptur.
Potraktuj to jak zadanie z identyfikacji brakującego wpisu. Sprawdź, w jakiej sekcji tabeli znajduje się luka i jakie składniki są obok. Następnie dopasuj brakujący surowiec tak, aby całość była logiczna technologicznie (np. dodatki smakowe z dodatkami).
W praktyce szkolnej i egzaminacyjnej receptury w tabelach mogą zmieniać się między wydaniami materiałów (np. inne warianty wyrobu, inne nazwy surowców, korekty w kartach technologicznych). Dlatego ważne jest, by opierać się na aktualnych materiałach dydaktycznych używanych w danej sesji.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "W tabeli recepturowej dla ciasta zbijanego pozycja oznaczona znakiem zapytania odpowiada surowcowi, który musi uzupełnić zestaw składników tej receptury."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii cukierniczej (dział: ciasta zbijane/ucierane/biszkoptowe – zależnie od klasyfikacji w szkole)
  • Karty technologiczne i receptury zakładowe (ćwiczenia z czytania tabel recepturowych)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z rozpoznawania surowców i półproduktów cukierniczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego