KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2017 (test 2)

PYTANIE NR 30.
Której funkcji porównania należy użyć w celu wykrycia przekroczenia wartości temperatury przechowywanej w rejestrze R100 ponad wartość graniczną zapisaną w rejestrze R300?
Ilustracja przedstawia schemat blokowy związany z systemem sterowania, prawdopodobnie w kontekście mechatroniki.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wykryć przekroczenie wartości temperatury z R100 ponad wartość graniczną z R300, trzeba sprawdzić, czy R100 jest większe od R300. Funkcja porównania GT realizuje relację ">", więc zwróci stan prawdziwy, gdy temperatura przekroczy próg. Pozostałe operatory badają mniejszość lub równość, więc nie spełniają warunku przekroczenia.

Pełne wyjaśnienie:

"Przekroczenie wartości granicznej" w automatyce oznacza sytuację, w której mierzona wartość procesu staje się ściśle większa od ustalonego progu. Jeśli temperatura jest zapisana w rejestrze R100, a wartość graniczna (próg) w rejestrze R300, to warunek przekroczenia ma postać:

R100 > R300

Dlatego właściwą funkcją porównania jest GT (Greater Than), która odpowiada relacji "większe niż" i jest spełniona dopiero po przekroczeniu progu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • LT (Less Than, "<") sprawdza, czy temperatura jest mniejsza od progu. To jest warunek "niedogrzania"/poniżej limitu, a nie przekroczenia.
  • LE (Less or Equal, "<=") jest spełnione zarówno poniżej progu, jak i przy równości. Nie wykrywa przekroczenia, tylko sytuację "nie przekroczyło".
  • GE (Greater or Equal, ">=") włącza się już w momencie, gdy temperatura osiągnie próg (R100 = R300). To by opisywało "osiągnięcie lub przekroczenie", a pytanie dotyczy stricte przekroczenia ("ponad wartość graniczną").

W praktyce dobór między GT i GE zależy od definicji progu alarmowego: gdy alarm ma pojawić się dopiero po przekroczeniu limitu, stosuje się GT; gdy ma pojawić się już przy osiągnięciu wartości granicznej, stosuje się GE. W tym zadaniu słowo "ponad" wskazuje na wariant ścisły, czyli GT.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej oznacza to warunek ściśle większy: mierzona wartość jest większa od progu (np. temperatura > limit). To różni się od "osiągnięcia progu", które zwykle obejmuje równość (wartość >= limit).
Gdy wymagane jest "większe niż" (relacja >), wybiera się funkcję typu GT (Greater Than). Warunek jest prawdziwy dopiero po przekroczeniu progu, a nie w chwili równości.
GE odpowiada relacji ">=". Zadziała także przy równości (gdy wartość dokładnie osiągnie próg). Jeśli zadanie wymaga przekroczenia "ponad", to równość nie spełnia warunku i GE jest zbyt szerokie.
GT uruchomi alarm dopiero, gdy temperatura przekroczy próg (T > Tgr). GE uruchomi alarm już przy osiągnięciu progu (T >= Tgr). Wybór zależy od wymagań bezpieczeństwa i tolerancji procesu.
LT oznacza "mniejsze niż" (relacja <), a LE oznacza "mniejsze lub równe" (relacja <=). Stosuje się je np. do wykrywania spadku poniżej progu, kontroli minimalnych wartości lub warunków "nie przekroczyło limitu".
W zadaniach egzaminacyjnych "ponad" zwykle oznacza relację ściśle większą (>). Jeśli autor ma na myśli "co najmniej", częściej używa sformułowań "nie mniejsza niż", "co najmniej" lub "większa lub równa".
Warto zadać sobie pytanie kontrolne: czy równość (R100 = R300) ma już wywołać reakcję? Jeśli tak, wybierz ">=". Jeśli reakcja ma być dopiero po wyjściu ponad próg, wybierz ">". To prosta reguła na egzamin.
To podstawa zabezpieczeń i automatyki: włączanie wentylatora/chłodzenia, przejście w tryb awaryjny, blokada napędu lub sygnalizacja alarmu. Porównanie wartości z progiem jest jednym z najczęstszych warunków w sterowaniu PLC.
Nie. Oznaczenia rejestrów (np. litera R i numer) są zależne od producenta i konfiguracji sterownika. Sens zadania polega jednak na porównaniu dwóch wartości: bieżącej (temperatura) i progowej (graniczna), niezależnie od nazwy pamięci.
Szukaj określeń typu Greater Than lub symbolu ">". Uważaj na podobne "Greater or Equal" (">="), które zawiera dodatkowo równość. Na egzaminie jedna różnica znaku zmienia znaczenie warunku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Aby wykryć przekroczenie wartości temperatury z R100 ponad wartość graniczną z R300, trzeba sprawdzić, czy R100 jest większe od R300."

Źródła:

  • IEC 61131-3:2013, Programmable controllers — Part 3: Programming languages (sekcje dot. operatorów/wyrażeń porównania i ich semantyki)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw programowania PLC (porównania i instrukcje warunkowe)
  • Dokumentacja używanego na zajęciach/egzaminie środowiska PLC (sekcja: instrukcje porównania)
  • IEC 61131-3 (języki i elementy wspólne, w tym operacje porównań)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego