W układzie z rysunku sygnały %I0.0 i %I0.1 trafiają do przerzutnika SR, a jego wyjście Q steruje wejściem IN timera TON. Dopiero wyjście Q timera wysterowuje cewkę %Q0.0. Kluczowe są więc dwa fakty: zachowanie przerzutnika SR w stanie konfliktu oraz sposób pracy timera TON.
1) Konflikt S=1 i R=1 w przerzutniku SR
W przerzutnikach SR spotyka się dwa warianty priorytetu:
- dominacja Reset: gdy S=1 i R=1 jednocześnie, wyjście Q przyjmuje 0,
- dominacja Set: gdy S=1 i R=1 jednocześnie, wyjście Q przyjmuje 1.
W zadaniu wymagane jest, aby mimo równoczesnej "1" na %I0.0 i %I0.1 układ doprowadził do załączenia %Q0.0 po czasie. To oznacza, że w stanie konfliktu na wyjściu przerzutnika musi pojawić się stan wysoki (Q=1), aby dalszy blok (timer) mógł zadziałać.2) Timer TON (opóźnione załączenie)
Timer TON ustawia swoje wyjście Q na 1 dopiero po upływie czasu PT, ale pod warunkiem, że wejście IN jest w stanie 1 ciągle przez cały czas odmierzania. Jeżeli IN nie jest w stanie wysokim, odliczanie nie ruszy lub zostanie przerwane.
Dlaczego poprawna jest odpowiedź "W miejsce instrukcji SR z dominującym wejściem reset wstawić instrukcję SR z dominującym wejściem set"?
Gdy oba wejścia są równe 1, przerzutnik z dominacją reset ustawia Q=0, więc TON nie dostaje sygnału startowego na IN i %Q0.0 nigdy nie włączy się po 3 s. Po zmianie na dominację set w tej samej sytuacji Q przerzutnika jest równe 1, timer TON rozpoczyna odmierzanie i po 3 sekundach aktywuje %Q0.0.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "W miejsce instrukcji zwykłej cewki Q0.0 wstawić instrukcję cewki negującej Q0.0" nie rozwiązuje problemu braku sygnału na wejściu IN timera. Zmienia tylko polaryzację wyjścia, a nie warunek uruchomienia odliczania 3 s.
- "Zamienić miejscami instrukcje styków połączonych z blokiem SR..." zmienia, który sygnał ustawia, a który resetuje przerzutnik, ale nie gwarantuje spełnienia wymogu w stanie konfliktu S=1 i R=1. Nadal decyduje priorytet przerzutnika, a nie kolejność podłączeń.
- "W miejsce instrukcji TON wstawić instrukcję TP" dotyczy innego typu timera (impulsowego). Nie jest to konieczne, bo wymagane jest opóźnienie załączenia po 3 s; kluczową przeszkodą jest to, że przy dominacji reset TON w ogóle nie dostaje "1" na IN w sytuacji konfliktu.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "pomimo równoczesnego pojawienia się 1 na S i R", zawsze sprawdź priorytet przerzutnika. Następnie upewnij się, czy timer wymaga podtrzymania sygnału (TON) czy generuje impuls (TP).
